Tạp chí Crux, trong bản tin ngày 10 tháng 4, 2026, đăng tải bài bình luận sau đây của Bill Barrow, thuộc hãng tin A.P.:
Donald Trump đã quen với những lời chỉ trích từ khắp nơi trên đất nước — từ đảng Dân chủ, đảng Cộng hòa bất mãn, các diễn viên hài đêm khuya, đến các cuộc biểu tình lớn. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông, người Mỹ có ảnh hưởng nhất chỉ trích Trump lại không sống ở trong nước mà ở Vatican.
Đây là một tình huống chưa từng có tiền lệ, khi vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trực tiếp chỉ trích tổng thống Mỹ về cuộc chiến ở Iran, nơi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập trong tuần này. Thông báo được đưa ra sau khi Giáo hoàng Leo XIV tuyên bố rằng thái độ hiếu chiến của Trump là “thực sự không thể chấp nhận được”. Chưa bao giờ mối quan hệ giữa Washington và Vatican lại xoay quanh hai người Mỹ như hiện nay — cụ thể là một chính trị gia 79 tuổi đến từ Queens và một vị giáo hoàng 70 tuổi đến từ Chicago. Họ cùng thế hệ và có chung một số gốc rễ văn hóa, nhưng lại mang đến những cách tiếp cận hoàn toàn khác biệt đối với vị trí quyền lực to lớn của mình. Và mối quan hệ này cũng tiềm ẩn rủi ro cho cả hai bên.
“Họ là hai người đàn ông da trắng thuộc thế hệ Baby Boomer, nhưng kinh nghiệm sống, giá trị và cách sống của họ lại hoàn toàn khác biệt,” giáo sư thần học Natalia Imperatori-Lee của Đại học Fordham nhận định. “Đây là một sự tương phản rất rõ rệt, và tôi nghĩ đây là một bước ngoặt đối với Kitô giáo Mỹ.”
Quan điểm trái ngược về Iran giữa các tín hữu Kitô giáo Mỹ
Các chuyên gia về Giáo Hội Công Giáo nhấn mạnh rằng sự phản đối chiến tranh của Giáo hoàng Leo phản ánh những giáo lý đã được thiết lập của Giáo hội, chứ không phải là chính trị nhất thời.
Giáo sư William Barbieri của Đại học Công Giáo cho biết: “Trong năm thế kỷ qua, Giáo hội đã tham gia vào một dự án giúp phát triển các chuẩn mực quốc tế vững mạnh,” bao gồm cả Công ước Geneva trong những thế kỷ gần đây. “Đó là một truyền thống lâu đời bắt nguồn từ Kinh Thánh, thần học và triết học.”
Tuy nhiên, chính quyền Hoa Kỳ, vốn có mối quan hệ mật thiết với các lãnh đạo Tin Lành bảo thủ, đã tuyên bố nhận được sự ủng hộ của Chúa đối với cuộc chiến của Trump chống lại Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth kêu gọi người Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng “nhân danh Chúa Giê-su Ki-tô”. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng Chúa chấp thuận cuộc chiến hay không, Trump nói, “Tôi nghĩ vậy, bởi vì Chúa tốt lành — bởi vì Chúa tốt lành và Chúa muốn thấy mọi người được chăm sóc.”
Mục sư Franklin Graham, con trai của nhà truyền giáo Baptist nổi tiếng Billy Graham, nói về Trump rằng Chúa “đã chọn ông ấy cho thời điểm này”. Và Graham đã cầu nguyện cho chiến thắng để người dân Iran có thể “được giải thoát khỏi những kẻ Hồi giáo điên rồ này”.
Đức Leo phản bác trong thông điệp Chúa Nhật Lễ Lá của ngài rằng Chúa “không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà bác bỏ chúng”. Ngài trích dẫn một đoạn trong Kinh Thánh Cựu Ước từ sách I-sai-a, nói rằng “dù các ngươi cầu nguyện nhiều, ta cũng sẽ không nghe — tay các ngươi đầy máu”.
Mặc dù việc các giáo hoàng và tổng thống bất đồng quan điểm không phải là chuyện hiếm gặp, nhưng việc người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo trực tiếp chỉ trích một nhà lãnh đạo Hoa Kỳ lại vô cùng hiếm hoi. Sau đó, Giáo hoàng Leo đã trực tiếp nêu tên Trump và bày tỏ sự lạc quan rằng tổng thống sẽ tìm kiếm “lối thoát” khỏi Iran.
Một lời lên án mạnh mẽ hơn nữa đã được đưa ra sau khi Trump cảnh báo về các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng của Iran, viết trên mạng xã hội rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay”. Giáo hoàng Leo mô tả điều đó là “mối đe dọa đối với toàn thể người dân Iran” và nói rằng điều đó “thực sự không thể chấp nhận được”.
Các chuyên gia: Giáo hoàng Leo không coi mình là đối thủ của Trump
Imperatori-Lee cho biết lời chỉ trích trực tiếp của Giáo hoàng Leo nổi bật so với những lời chỉ trích chung chung hơn của Giáo hội đối với các hệ thống chính trị và xã hội. Ví dụ, Giáo hoàng Phanxicô đã kêu gọi các giám mục Hoa Kỳ bảo vệ người di cư mà không đề cập cụ thể đến Trump hoặc chương trình trục xuất của ông ta. Trước đó, Giáo hoàng Leo cũng kêu gọi đối xử nhân đạo với người di cư. “Các Giáo hoàng trước đây đã chỉ trích chủ nghĩa tư bản không kiểm soát một cách mạnh mẽ. Các Giáo hoàng đã chỉ trích cuộc Cách mạng Kỹ nghệ, phải không? Những điều mà Hoa Kỳ đã đi đầu,” Imperatori-Lee nói, “nhưng chưa bao giờ cụ thể và mang tính địa phương như thế này.”
Bà cho biết những bình luận của Giáo hoàng Leo gây được tiếng vang ở Hoa Kỳ — cả với người Công Giáo và không phải người Công Giáo — bởi vì ngài là người nói tiếng Anh bản ngữ.
“Không có gì phải nghi ngờ về ngữ điệu và ý nghĩa của ngài,” bà nói. “Nó loại bỏ mọi sự mơ hồ.”
Ông Trump hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo đắc cử vào tháng 5 năm ngoái như một “vinh dự lớn” cho đất nước, và ông chưa phản hồi về những lời chỉ trích mới nhất. Nhà Trắng không trả lời yêu cầu bình luận.
“Điểm chung giữa Giáo hoàng Leo và Donald Trump là cả hai đều đã trải qua thời kỳ phân cực hậu chiến,” bao gồm cả sự biến động chính trị của Phong trào Dân quyền và Chiến tranh Việt Nam, theo Steven Millies, giáo sư tại Liên minh Thần học Công Giáo Chicago, một trong những trường cũ của Giáo hoàng.
Ông ấy lưu ý rằng Leo là người đăng ký mua báo The New York Times, chơi trò chơi “Wordle”, theo dõi thể thao Mỹ và trò chuyện thường xuyên với các anh trai của mình, trong đó có một người công khai ủng hộ Trump.
Millies nói: “Ở một khía cạnh nào đó, ngài giống như chúng ta, một người hiểu được nguồn gốc của cuộc khủng hoảng chính trị trong nước,” không giống như Đức Giáo Hoàng Phanxicô người Argentina, “người không hoàn toàn hiểu được những đặc thù của Hoa Kỳ” ngay cả khi ngài đưa ra những lời chỉ trích ngầm.
Barbieri nói rằng sự am hiểu về nước Mỹ của Đức Leo vẫn không thay đổi một thực tại ít được đánh giá cao về Công Giáo và Giáo hoàng. Ông nói: “Giáo Hội Công Giáo không hoàn toàn phù hợp với cả hai phe cánh hữu hay cánh tả như cách hiểu trong chính trị Hoa Kỳ”.
Sự tập trung hoàn cầu của Đức Leo so với chính trị ‘giao dịch’ của Trump
Đức Leo đã dành phần lớn thời gian trước khi trở thành Giáo hoàng, bao gồm toàn bộ thời gian làm giám mục và Hồng Y, ở bên ngoài Hoa Kỳ.
Ngài được đào tạo tại Rome với tư cách là một luật sư giáo luật trong Giáo hội. Ngài từng là giám mục ở những vùng nông thôn nghèo khó của Peru. Ngài lãnh đạo dòng Augustinô và giữ chức vụ người đứng đầu của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong việc đề cử các ứng viên giám mục trên khắp thế giới.
Imperatori-Lee cho biết tầm ảnh hưởng hoàn cầu đã cho ngài cái nhìn trực tiếp về cách các chính sách kinh tế và quân sự của Washington — bao gồm cả việc ủng hộ các nhà độc tài ở Mỹ Latinh — đã ảnh hưởng tiêu cực đến các quốc gia yếu hơn và người dân của họ.
Những kinh nghiệm đa dạng của ngài đã khiến Hồng Y Robert Prevost khi đó trở nên đặc biệt phù hợp để được bầu làm Giáo hoàng bất chấp sự hoài nghi truyền thống của Hồng Y đoàn đối với Hoa Kỳ và vị thế siêu cường của nước này. Millies lập luận rằng Trump và các cố vấn của ông, thậm chí cả Phó Tổng thống JD Vance, một người trở lại Công Giáo, có thể không đánh giá cao những điểm khác biệt đó.
Ông nói: “Đây là một chính quyền dường như chỉ nghĩ đến chính trị giao dịch — ai ủng hộ chúng ta và ai chống lại chúng ta”.
Sự phân cực gây ra rủi ro cho Giáo hoàng Leo và Ông Trump
Quan hệ giữa Washington và Vatican đã trở nên căng thẳng đến mức một báo cáo về một cuộc gặp gỡ được cho là gây tranh cãi giữa các quan chức Lầu Năm Góc và Giáo Hội Công Giáo đã gây chấn động cả hai thành phố.
Theo báo cáo trên tờ The Free Press, một thành viên trong chính quyền của Trump đã cảnh báo Giáo hội vào tháng Giêng không nên cản trở sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ. Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tòa Thánh đã bác bỏ báo cáo này, viết trên mạng xã hội rằng “việc cố tình xuyên tạc những cuộc gặp gỡ thường lệ này gieo rắc sự chia rẽ và hiểu lầm vô căn cứ”.
Trong khi đó, Millies đặt câu hỏi liệu bất cứ điều gì mà Giáo hoàng hay các giám mục Hoa Kỳ nói có thể tác động đến từng tín hữu Công Giáo hay không. Millies cho rằng Trump có thể sẽ mất đi sự ủng hộ trong cộng đồng Công Giáo khi ông mất đi sự ủng hộ trong toàn bộ cử tri, nhưng điều đó không nhất thiết là vì các thành viên trong giáo đoàn của Giáo hoàng Leo đang áp dụng giáo lý của Giáo hội.
“Sự ưu tiên đảng phái luôn lấn át cam kết tôn giáo”, Millies nói, mô tả sự “mất kết nối” giữa các nhà lãnh đạo Giáo hội và nhiều giáo dân, những người tìm đến các nguồn khác, bao gồm cả các chính trị gia, khi hình thành quan điểm về đức tin và chính trị.
Ông nói: “Biểu tượng của Công Giáo trong chính trường Mỹ hiện nay là JD Vance, và đó là về việc thắng một cuộc tranh luận. Đó là một sự nhấn mạnh rất khác, nhưng nó có thể rất phù hợp với chính quyền Trump”.