Giám mục Paolo Liu Honggang là giám mục thứ ba được thụ phong tại Trung Quốc trong vòng ba tháng và là vị giám mục thứ sáu được tấn phong trong triều đại của Đức Giáo Hoàng Leo trong bối cảnh thực hiện thỏa thuận giữa Vatican và Bắc Kinh.
Victoria Cardiel của hãng tin EWTNNews, ngày 31 tháng 8 năm 2026, đưa tin: Cha Paolo Liu Honggang đã được thụ phong giám mục của Giáo phận Datong thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc vào thứ Hai.
Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã bổ nhiệm Cha Liu làm giám mục của Datong vào ngày 10 tháng 8 sau khi phê chuẩn tư cách ứng viên của ngài theo các cơ chế được thiết lập bởi thỏa thuận giữa Vatican và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm giám mục.
Đây là lễ tấn phong giám mục thứ ba kể từ ngày 15 tháng 6 và là lễ tấn phong giám mục thứ bảy dưới triều đại Giáo hoàng Leo XIV, mặc dù không phải tất cả các bổ nhiệm giám mục đều liên quan đến vị giáo hoàng hiện tại. Hai giám mục không nằm trong số bảy người này là những người đã được tấn phong nhưng thuộc Giáo hội ngầm — tức là Giáo hội không được Trung Quốc công nhận — và cuối cùng được chính quyền cộng sản xác nhận.
Một cuộc đời phục vụ mục vụ
Cha Liu sinh ngày 2 tháng 11 năm 1970, tại làng Wufuying gần Thái Nguyên, thủ phủ của tỉnh Sơn Tây.
Ngài bắt đầu quá trình đào tạo linh mục tại chủng viện Fenyang, nơi ngài theo học từ năm 1988 đến năm 1992. Sau đó, ngài theo học tại Chủng viện Quốc gia ở Bắc Kinh từ năm 1992 đến năm 1996, và nhận bằng cử nhân thần học.
Ngài được thụ phong linh mục cho Giáo phận Datong vào ngày 24 tháng 11 năm 1996.
Sau khi thụ phong, Cha Liu làm linh mục quản xứ của Trương Quan Điền từ tháng 12 năm 1996 đến năm 1999, Từ Bảo từ năm 2000 đến năm 2003, và Tây Hả từ năm 2003 đến năm 2005.
Ngài đã giữ chức vụ quản lý giáo phận Datong từ ngày 15 tháng 3 năm 2005.
Các bổ nhiệm dưới thời Giáo hoàng Leo XIV
Quá trình dẫn đến việc bổ nhiệm và thụ phong giám mục của Cha Liu diễn ra hoàn toàn trong thời kỳ trị vì của Đức Giáo Hoàng Leo, một dấu hiệu khác cho thấy Đức Giáo Hoàng dự định tiếp tục đối thoại giữa Rome và Bắc Kinh.
Một số bổ nhiệm và công nhận giám mục đã diễn ra ở Trung Quốc kể từ khi Đức Giáo Hoàng Leo được bầu chọn.
Vào ngày 11 tháng 6 năm 2025, Vatican thông báo chính phủ Trung Quốc công nhận và tấn phong Giám mục Giuseppe Lin Vân Xuyên làm Giám Mục Phụ Tá của Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến.
Tuy nhiên, Cha Lin không được thụ phong giám mục trong thời kỳ Đức Giáo Hoàng Leo, mà được thụ phong giám mục vào năm 2017. Giáo hoàng Leo XIV đã bổ nhiệm ngài làm Giám Mục Phụ Tá của Phúc Châu vào ngày 5 tháng 6 năm 2025, trước khi chính quyền Trung Quốc công nhận ngài là giám mục về mặt dân sự.
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Leo đã bãi bỏ các Giáo phận Huyền Hoa và Tây Vạn Tử, được thành lập bởi Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII vào năm 1946, và thiết lập Giáo phận Trương Gia Khẩu mới như một tòa giám mục trực thuộc Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng 9, Cha Giuseppe Wang Zhengui, người được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm để lãnh đạo giáo phận mới, đã được thụ phong giám mục.
Công nhận 2 giám mục “ngầm” bởi Trung Quốc
Riêng biệt, vào ngày 12 tháng 9 năm 2025, chính phủ Trung Quốc đã công nhận hai giám mục “ngầm” — tức là các giám mục trung thành với Rome và được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm.
Họ là Giám mục José Ma Yanen, 65 tuổi, trước đây là giám mục bí mật của Xiwanzi, hiện là Giám Mục Phụ Tá của Giáo phận Trương Gia Khẩu mới thành lập ở tỉnh Hà Bắc; và Giám mục Agostino Cui Tai, 75 tuổi, trước đây là giám mục của Xuanhua — giáo phận khác bị Đức Giáo Hoàng Leo XIV giải thể để thành lập Giáo phận Trương Gia Khẩu. Vì đã hơn 70 tuổi, Vatican coi ĐC Cui Tai là giám mục danh dự.
Các bổ nhiệm năm 2026
Năm 2026, Cha Francesco Saverio Duan Yongkun được thụ phong giám mục phó của Bameng thuộc Khu tự trị Nội Mông sau khi Đức Giáo Hoàng Leo bổ nhiệm ngài vào ngày 15 tháng 6 theo Thỏa thuận lâm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc.
Đức Giáo Hoàng cũng bổ nhiệm Cha Giuseppe Chang Yanfeng vào ngày 15 tháng 6. Sau đó, Cha Chang được thụ phong giám mục của Chifeng, một giáo phận khác ở Nội Mông.
Căng thẳng trong thời kỳ trống ngôi giám mục
Chính quyền Trung Quốc đã đơn phương lựa chọn hai giám mục trong thời kỳ trống ngôi giám mục sau khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô qua đời, trong đó có một người cho một giáo phận đã do một giám mục được Tòa Thánh công nhận đứng đầu.
Cha Ignatius Wu Jianlin được thụ phong Giám Mục Phụ Tá của Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV chính thức bổ nhiệm ngài vào vị trí này vào ngày 11 tháng 8.
Trước đó, chính quyền Trung Quốc đã thông báo về việc bầu chọn Cha Wu bởi một hội đồng các linh mục và giáo dân vào ngày 28 tháng 4, trong thời kỳ trống ngôi giám mục.
Thông báo sau đó của Tòa Thánh tiết lộ rằng Đức Giáo Hoàng Leo đã phê chuẩn đề cử vào ngày 11 tháng 8. Mặc dù việc bổ nhiệm không được công bố ngay lập tức, nhưng thông báo của Vatican cho thấy vụ việc cuối cùng đã được đưa ra trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
Cha Phanxicô Lý Kiến Lâm cũng được tấn phong làm giám mục của Phủ Giám mục Tân Hương thuộc tỉnh Hà Nam vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi Đức Giáo Hoàng Leo Chính thức bổ nhiệm ngài vào ngày 11 tháng 8.
Đức Lý là vị giám mục thứ hai được chính quyền Trung Quốc đề cử trong thời gian trống ngôi giám mục.
17 giám mục được thụ phong theo thỏa thuận Vatican-Trung Quốc
Với việc thụ phong giám mục của Cha Liu, hiện đã có 17 giám mục Công Giáo được thụ phong tại Trung Quốc theo Thỏa thuận lâm thời được ký kết lần đầu giữa Tòa Thánh và Trung Quốc dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô.
Thỏa thuận song phương này, được ký kết lần đầu vào năm 2018, quy định quy trình lựa chọn và công nhận các giám mục Công Giáo tại Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc đã không duy trì quan hệ ngoại giao chính thức kể từ năm 1951, sau khi chế độ cộng sản dưới thời Mao Trạch Đông nắm quyền. Sau đó, các tín hữu Công Giáo Trung Quốc bị chia rẽ giữa Hiệp hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước kiểm soát và một cộng đồng Công Giáo ngầm vẫn trung thành với Rome.
Toàn văn thỏa thuận chưa bao giờ được công khai.
Thỏa thuận được gia hạn hai năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên gia hạn thêm bốn năm, đến năm 2028.
Theo các điều khoản được công khai của thỏa thuận, Giáo hoàng vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng đối với việc bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc, bao gồm cả khả năng bác bỏ các ứng cử viên do Bắc Kinh đề xuất. Trong khi đó, Tòa Thánh đã nhất trí không bổ nhiệm giám mục mà không tham khảo ý kiến trước với chính phủ Trung Quốc.