John Melnikov, trong bản tin ngày 30 tháng 10 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, cho hay: Cách đây không lâu, mỗi ngày đến lớp học đều mang đến cho tôi thử thách tuyệt vời không chỉ là giảng dạy chương trình thần học một cách trung thực mà còn phải thật năng động, sinh động và hấp dẫn. Ngày nay, nếu tôi đốt giày của mình và yêu cầu học sinh ném bóng nước vào tôi để dập lửa, thì khả năng cao là tôi sẽ biến thành than trước khi quả bóng đầu tiên được buộc lại. Những khuôn mặt và giọng nói từng phản ứng với sự hào hứng, tiếng cười và sự quan tâm chân thành giờ đây bị chôn vùi trong sự hỗn loạn ánh sáng xanh vô tận của các thiết bị điện tử.
Mặc dù trường tôi có những quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng kỹ thuật trong lớp học, nhưng thanh thiếu niên, giống như nước, rất giỏi trong việc tìm cách vượt qua các trở ngại. Trong khi gần đây tôi đã nghiên cứu sâu về khía cạnh tâm linh của sự ám ảnh và nghiện kỹ thuật ở thanh thiếu niên, một số mối lo ngại khác đã xuất hiện. Một trong những mối nguy hiểm này là sự kích thích kỹ thuật số liên tục đang khiến thế giới thực dường như không đủ thú vị hoặc hấp dẫn. Kết quả là một kiểu thờ ơ kỳ lạ ở tuổi trẻ dẫn đến sự thờ ơ chung với mọi thứ. Chúng ta đang nuôi dạy những đứa trẻ được tiếp cận với vô số phương tiện giải trí nhưng dường như ngày càng cảm thấy nhàm chán với mọi thứ.
Trẻ nhỏ vốn dĩ có một nguồn năng lượng dồi dào đến chóng mặt đối với những điều vô hại và bình thường nhất. Một quả bóng chày mới, một ngày nghỉ học vì tuyết rơi, hay một chiếc bánh pizza đều mang đến cho chúng những cơn bùng nổ năng lượng và niềm vui. Thanh thiếu niên thì vốn dĩ hay hoài nghi hơn. Nhưng ngay cả sự hoài nghi của tuổi thiếu niên (teen) trước đây cũng che giấu một nguồn năng lượng khổng lồ. Âm nhạc, thể thao, các mối quan hệ lãng mạn, xe hơi, phim ảnh, tranh cãi, trò nghịch ngợm, và việc chỉ quanh quẩn không làm gì cả đều từng là một phần của hệ sinh thái tuổi thiếu niên. Và khi sự nhàm chán hoặc những khoảnh khắc thờ ơ xuất hiện, chúng thường tạo ra hành động.
Giờ đây, chúng chỉ tạo ra việc lướt mạng. Các thế hệ trước cảm thấy nhàm chán và do đó đã làm điều gì đó. Họ khám phá, sáng tạo, yêu đương, gặp rắc rối, và nhận ra mình là ai và muốn gì trong cuộc sống. Họ cân nhắc thể thần linh và đặt câu hỏi về vai trò của nó trong cuộc sống của họ, và Đấng Tạo Hóa đang kêu gọi họ làm gì.
Sau những ngày dài vất vả trong công việc giảng dạy ở trường trung học, tôi thường phân tích những gì đã đúng và những gì đã sai. Bản năng tự nhiên của bất cứ ai có thẩm quyền đối với trẻ em là hướng nội và suy gẫm về các phương pháp giảng dạy. Thực tế là trẻ em ngày nay không thu mình lại vì thiếu sự kích thích từ phía chúng ta, mà vì quá nhiều sự kích thích.
Trẻ em ngày nay có thể tiếp cận với mọi bài hát từng được thu âm, mọi bộ phim từng được sản xuất, mọi trò chơi từng được thiết kế, hài kịch, thể thao, phim khiêu dâm, các cuộc ẩu đả, tin tức, và nhiều hơn nữa. Thanh thiếu niên Mỹ hiện đại có mức độ giải trí và xao nhãng cao hơn bất cứ hoàng đế, vua, hoàng hậu, tổng thống hay nhân vật lịch sử nào trong suốt lịch sử nhân loại. Vậy mà chúng vẫn cảm thấy buồn chán.
Vấn đề không phải là thực tế trở nên nhàm chán. Vấn đề là chúng ta đã điều chỉnh lại cảm nhận về giải trí và kỳ vọng về sự kích thích của trẻ em. Giáo viên, huấn luyện viên và phụ huynh không thể kể những câu chuyện cạnh tranh với nhịp độ của TikTok. Thể thao không thể cạnh tranh với những đoạn video tổng hợp những khoảnh khắc nổi bật, và những cuộc trò chuyện không thể mang lại cảm giác hưng phấn tương tự như những thông báo.
Các cô gái buộc phải cạnh tranh với hàng ngàn phụ nữ hoàn hảo trên mạng, trong khi các chàng trai học cách làm bạn trai bằng cách xem những nội dung khiêu dâm, những thứ cung cấp mọi thứ ngoại trừ những gì một người đàn ông nên làm để trở thành một người bạn đời tốt. Ngay cả tình bạn cũng phải cạnh tranh với một dòng chảy vô tận của những cá tính hấp dẫn hơn. Trẻ em chỉ cần vuốt bỏ những thứ không thu hút sự chú ý của chúng quá vài giây, và với mỗi lần vuốt, một phần những gì làm cho tuổi thiếu niên trở nên năng động và định hình tuyệt vời lại bị xói mòn.
Và đối với một người Công Giáo, thật tỉnh trí khi nhận ra rằng chính Kitô giáo đang phụ thuộc rất nhiều vào những khả năng hiện đang bị xóa bỏ bởi việc tiêu thụ kỹ thuật không ngừng nghỉ. Tuy nhiên, tình hình này không phải là không thể vượt qua hay vô vọng. Bản chất hòa bình, khiêm nhường của Kitô giáo mang đến cho thanh thiếu niên hiện đại một sự nghỉ ngơi đáng hoan nghênh khỏi nhịp sống hối hả của họ. Công Giáo không bắt buộc tín hữu của mình phải liên tục la hét “hãy nhìn tôi”. Thay vào đó, nó mang đến sự bình an và tĩnh lặng của lời cầu nguyện. Những thực tại siêu việt, siêu hình của Thánh Lễ và quyền năng của Bí tích Thánh Thể mang đến những ví dụ thực tế và tức thời về sự biến đổi tâm linh đích thực. Trong khi thuật toán nói, “Hãy nhìn xem có gì mới,” thì Chúa chúng ta nói, “Này, Ta làm mới mọi sự.”
Đây là hai khái niệm và hình thức sống hoàn toàn khác nhau. Một bên đòi hỏi sự tiếp nhận không ngừng những gì được coi là mới mẻ, trong khi bên kia cho chúng ta đôi mắt mới để nhận thức thực tại và vượt qua nỗi sợ hãi, hạn chế và thất bại của mình. Đời sống Công Giáo rèn luyện chính xác những khả năng mà nền văn hóa kỹ thuật của chúng ta đang ngầm quyết tâm làm cạn kiệt đến mức tận diệt. Tức sự chú ý, sự kiên nhẫn, sự chiêm niệm và sự kính sợ.
Đây là lý do tại sao câu trả lời cho cuộc khủng hoảng hiện nay không thể chỉ đơn giản là những ứng dụng tốt hơn, hấp dẫn hơn, những lớp học và bài học thú vị hơn, hay việc cha mẹ điên cuồng tìm kiếm thứ gì đó có khả năng cạnh tranh và vượt qua sức hút của thuật toán. Chúng ta không thể vượt qua được sức hút của những cỗ máy được thiết kế bởi các tập đoàn tỷ đô để thu hút sự chú ý, và chúng ta cũng không nên cố gắng làm vậy.
Thay vào đó, chúng ta phải trả lại cho trẻ em cơ hội được buồn chán và tạo ra điều gì đó từ sự buồn chán đó. Khái niệm đó ngày càng trở nên xa lạ với chúng. Hãy để chúng ngồi mà không cần màn hình. Hãy để chúng ném bóng, đi dạo trong rừng, nói chuyện với ai đó thỉnh thoảng kể một câu chuyện nhàm chán, nhìn chằm chằm vào ngọn lửa, cầu nguyện trong im lặng, hoặc dành một buổi chiều mà không có kế hoạch gì ngoài việc thuận theo tự nhiên.
Chúng ta đã dành nhiều năm cố gắng làm cho tuổi thơ trở nên thú vị bất tận. Kết quả là một thế hệ dường như chán nản với mọi thứ. Có lẽ thanh thiếu niên của chúng ta không cần thêm những thứ đòi hỏi sự chú ý của họ. Có lẽ họ cần đủ sự tĩnh lặng để khám phá ra rằng thế giới mà Chúa tạo ra từ trước đến nay đã vô cùng thú vị.