Sau áp lực từ Trung Quốc, một trường đại học Công Giáo đã rút lại bài diễn thuyết quan trọng của một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về tôn giáo Trung Quốc.

Dương Phượng Cương (Fenggang Yang, 杨凤岗) được công nhận rộng rãi là nhà xã hội học tôn giáo hàng đầu của Trung Quốc và là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về tôn giáo tại Hoa Lục. Sách của ông đã định hình toàn bộ một lĩnh vực nghiên cứu, và nhiều thế hệ học giả đã học hỏi từ công trình của ông và từ những cuộc trò chuyện với ông tại các hội nghị quốc tế. Sự hiện diện của ông tại các cuộc họp học thuật luôn là một sự bảo đảm về tính nghiêm chỉnh trong tư duy. Vì lý do này, sự việc mà ông mô tả trong một tuyên bố gửi tới cơ quan truyền thông Bitter Winter và các phương tiện truyền thông chuyên ngành khác đã gây ra mối quan ngại sâu sắc.

Giáo sư Dương Phượng Cương đã giảng dạy tại Đại học Purdue từ năm 2002 và thành lập Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo và Xã hội Trung Hoa, sau này đổi tên thành Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo Toàn cầu và Phương Đông. Nghiên cứu của ông về tôn giáo của người nhập cư, sự thay đổi tôn giáo ở Trung Quốc và tôn giáo ở Đông Á đã giúp ông giành được chức chủ tịch của Hiệp hội Nghiên cứu Khoa học về Tôn giáo nhiệm kỳ 2014–15 và chức chủ tịch sáng lập của Hiệp hội Nghiên cứu Khoa học về Tôn giáo Đông Á. Danh tiếng của ông đã được khẳng định vững chắc trên khắp các châu lục.

Vào tháng 9 năm 2025, Giáo sư Dương Phượng Cương đã nhận lời mời từ Hiệp hội Công Giáo Mỹ-Trung, gọi tắt là USCCA để phát biểu khai mạc tại hội nghị hai năm một lần của hiệp hội, dự kiến diễn ra từ ngày 31 tháng 7 đến ngày 2 tháng 8 năm 2026, tại Đại học St. Thomas ở Houston. St. Thomas là một cơ sở giáo dục Công Giáo, trực thuộc Giáo phận Galveston-Houston. Bài thuyết trình của Giáo sư Dương Phượng Cương, có tiêu đề "Chuyển đổi quan hệ: Mối quan hệ xuyên quốc gia của Kitô giáo Trung Quốc và việc tạo dựng vốn xã hội và tinh thần", đã được thông báo trên trang Web và trong các bản tin của USCCA.

Ngày 16 tháng 5 năm 2026, Giáo sư Dương Phượng Cương nhận được một email bất ngờ từ Peter Tan, Chủ tịch Hội đồng quản trị của USCCA. Tan viết rằng ông vừa trở về từ Thượng Hải, nơi hai quan chức chính phủ đã chất vấn ông về việc Giáo sư Cương tham gia hội nghị. Hai ngày sau, trong một cuộc gọi Zoom, Tan nói với Giáo sư Cương rằng các quan chức đã yêu cầu ông loại bỏ tên của Giáo sư khỏi chương trình.

Ông Tan không thể xác định danh tính các quan chức hay giải thích động cơ của họ. Tuy nhiên, ông vẫn đề nghị Giáo sư Cương xem xét việc rút lui.

Ngày 19 tháng 5, Giáo sư Cương trả lời rằng ông muốn tiếp tục bài phát biểu chính. Chủ đề của ông mang tính học thuật, và ông đã từng thuyết trình tại các tổ chức Công Giáo, kể cả bên trong Vatican, mà không gặp khó khăn gì. Ông cũng nêu lên một câu hỏi cơ bản: làm thế nào các quan chức Trung Quốc có thể dám chỉ đạo một tổ chức của Mỹ loại bỏ một học giả khỏi chương trình học thuật. Ông coi đây là một sự vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo và tự do học thuật ở Hoa Kỳ.

Ông Tan khẳng định rằng trường đại học đăng cai và Tổng giáo phận Galveston-Houston có thể buộc phải hủy bỏ toàn bộ hội nghị nếu Giáo sư Cương vẫn nằm trong chương trình. Giáo sư Cương yêu cầu ông Tan tham khảo ý kiến của trường đại học và giáo phận rồi báo cáo lại. Ông Tan chưa bao giờ xác nhận rằng ông đã nói chuyện với cả hai bên. Ông cũng chưa bao giờ thông báo quyết định nào từ Ban điều hành USCCA. Thay vào đó, tên của Giáo sư Cương biến mất khỏi trang Web vào ngày 1 tháng 6.

Giáo sư Cương muốn làm rõ vấn đề. Ông đã gửi email cho ông Tan và các lãnh đạo khác của USCCA vào ngày 2 tháng 6, yêu cầu giải thích và một quyết định chính thức của hội đồng quản trị. Ông Tan trả lời vào ngày 5 tháng 6 rằng ông sẽ triệu tập hội đồng quản trị vào ngày 8 tháng 6 và thông báo cho Giáo sư Cương vào tối hôm đó. Nhưng cuối cùng không có tin nhắn nào được gửi đến.

Những sự thật mà Giáo sư Cương thuật lại đặt ra một câu hỏi đáng lo ngại. Một trường đại học Công Giáo và một hiệp hội Công Giáo đã chấp nhận việc loại bỏ một học giả lỗi lạc khỏi chương trình học thuật sau yêu cầu được chuyển đến từ các quan chức Trung Quốc. Quyết định này được đưa ra thiếu minh bạch, không có lời giải thích rõ ràng và không có thiện chí bảo vệ tự do học thuật. Kết quả là một tiền lệ khuyến khích sự can thiệp hơn nữa.

Sự đàn áp quy mô lớn của Trung Quốc đã được ghi nhận rõ ràng. Yếu tố đáng lo ngại trong trường hợp này là sự hợp tác của một tổ chức Công Giáo có trụ sở tại Mỹ với những yêu cầu xuất phát từ chính quyền Trung Quốc. Hậu quả không chỉ giới hạn ở một hội nghị. Chúng liên quan đến tính độc lập của đời sống học thuật và tự do của các tổ chức tôn giáo tại Hoa Kỳ.

Source:BITTERWINTER