“Để làm gì cho hại đất?”.

“Chúng ta chẳng bao giờ sống, nhưng luôn hy vọng sẽ sống!” - Blaise Pascal.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cảnh tỉnh: có thể sống qua bao mùa mà vẫn chưa thực sự sống. Cây vả còn đó, nhưng chẳng sinh trái - ‘chưa chết nhưng chưa sống’. Tuy nhiên, còn sống, còn hy vọng!

Nghe kể về những người Galilê bị Philatô sát hại, Chúa Giêsu không chỉ cảnh báo về những cái chết bất ngờ, nhưng về một sự sống đang cạn dần vì kháng cự ân sủng. Càng gần Thiên Chúa, con người càng dồi dào ân sủng; càng xa Ngài, đời càng cằn cỗi. Trước cái chết, câu hỏi không phải tại sao họ ra đi, nhưng tại sao chưa phải là tôi. Người đã chết không tội lỗi hơn người còn sống; nhưng được sống thêm là được gọi để sống khác đi. “Không phải chúng ta có quá ít thời gian để sống, nhưng chúng ta đã phung phí quá nhiều!” - Seneca.

Chúa Giêsu còn đi xa hơn khi kể dụ ngôn cây vả. Ba năm không trái, cây vẫn sống nhờ đất và công chăm sóc. Điều đáng buồn không phải cây đã chết, mà là vẫn sống, vẫn nhận, nhưng chẳng cho gì. Đất không được trao cho cây chỉ để tốt lá; ân sủng cũng không được ban để chúng ta giữ riêng cho mình. Sống thêm một ngày là có thêm một cơ hội để yêu thương, phục vụ, làm cho người khác lớn lên. Có khi điều làm chúng ta xa Chúa không phải một tội lớn, mà là quá hài lòng với đời sống hiện tại, đến mức không thấy cần hoán cải. Không làm điều ác chưa có nghĩa là đã nên hoàn thiện.

Vì thế, Phaolô nhắc: “Mỗi người chúng ta đã nhận được ân sủng tuỳ theo mức độ Đức Kitô ban cho”; “kẻ này làm tông đồ, người nọ làm ngôn sứ, kẻ khác làm người loan báo Tin Mừng, kẻ khác nữa làm người coi sóc và dạy dỗ” - bài đọc một. Ân sủng không xoá đi những khác biệt, nhưng làm cho chúng ta cần đến nhau. Hội Thánh không phát triển chỉ vì có thêm người, nhưng vì mỗi người góp phần làm cho người khác lớn lên trong đức ái. Điều người này thiếu có thể là điều Chúa đã trao cho người kia. Có người hiểu biết nhiều, nhưng chẳng giúp ai hiểu Chúa hơn; có người đạo đức lâu năm, nhưng chẳng làm ai lại gần Chúa. “Đời sống của bạn không tuỳ thuộc nhiều vào những gì cuộc đời mang đến, cho bằng thái độ bạn đem vào cuộc sống!” - Kahlil Gibran.

Anh Chị em,

Dù chỉ sống hơn ba mươi năm trên trần thế, Đức Kitô đã làm cho sự sống Ngài thành nguồn ơn cứu độ muôn người. Ngài không đợi con người tốt lành mới yêu thương, nhưng yêu thương từ đầu đến cuối để những cuộc đời cằn cỗi có thể hồi sinh. Trên thập giá, Ngài trao hiến mạng sống, mở ra nguồn sống không bao giờ cạn cho nhân loại. Phục Sinh, Ngài ban Thánh Thần, trao những ân huệ khác nhau để xây dựng Hội Thánh, Thân Thể mầu nhiệm. Cây vả được xin thêm một năm để sinh trái; Đức Kitô trao cả đời mình để đời chúng ta sinh ích. Còn thở mà chưa biết sống cho Chúa và cho nhau, thật ra là ‘chưa chết nhưng chưa sống!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để đời con chỉ tốt lá mà không tốt trái; cho con biết hoán cải khi còn thời gian; dạy con dùng những ân phúc đã nhận để nâng dậy anh em!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

BÀI ĐỌC 1 Xh 22:20-26
Bài trích sách Xuất hành.
Đức Chúa phán thế này: Người ngoại kiều, ngươi không được ngược đãi và áp bức, vì chính các ngươi đã là ngoại kiều ở đất Ai-cập. Mẹ goá con côi, các ngươi không được ức hiếp. Nếu ngươi ức hiếp mà nó kêu cứu Ta, ắt Ta sẽ nghe tiếng nó kêu cứu. Cơn giận Ta sẽ bốc lên, Ta sẽ cho gươm chém giết các ngươi: thế là vợ các ngươi sẽ thành goá bụa, và con các ngươi sẽ thành côi cút. Nếu ngươi cho một người trong dân Ta, một người nghèo ở với ngươi vay tiền, thì ngươi không được xử với nó như chủ nợ, không được bắt nó trả lãi. Nếu ngươi giữ áo choàng của người khác làm đồ cầm, thì ngươi phải trả lại cho nó trước khi mặt trời lặn. Nó chỉ có cái đó để đắp, để làm áo che thân; nó sẽ lấy gì mà ngủ? Nó mà kêu cứu Ta, Ta sẽ nghe nó, vì Ta vốn nhân từ.
Đó là lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Tx 1:5c-10
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca.
Thưa anh em, anh em biết, khi ở với anh em, chúng tôi đã sống thế nào để mưu ích cho anh em; còn anh em, anh em đã bắt chước chúng tôi và noi gương Chúa, khi đón nhận lời Chúa giữa bao nỗi gian truân với niềm vui do Thánh Thần ban: bởi vậy anh em đã nên gương cho mọi tín hữu ở miền Ma-kê-đô-ni-a và miền A-khai-a. Quả thế, từ nơi anh em, lời Chúa đã vang ra, không những ở Ma-kê-đô-nia và A-khai-a, mà đâu đâu người ta cũng nghe biết lòng tin anh em đặt vào Thiên Chúa, khiến chúng tôi không cần phải nói gì thêm nữa. Khi nói về chúng tôi, người ta kể lại chúng tôi đã được anh em tiếp đón làm sao, và anh em đã từ bỏ ngẫu tượng mà quay về với Thiên Chúa thế nào, để phụng sự Thiên Chúa hằng sống, Thiên Chúa thật, và chờ đợi Con của Người từ trời ngự đến, người Con mà Thiên Chúa đã cho trỗi dậy từ cõi chết, là Đức Giê-su, Đấng cứu chúng ta thoát cơn thịnh nộ đang đến.
Đó là lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Ga 14:23
Alleluia. Alleluia.
Chúa nói: Ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến với người ấy. Alleluia.

TIN MỪNG Mt 22:34-40
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mátthêu.
Khi ấy, nghe tin Đức Giê-su đã làm cho nhóm Xa-đốc phải câm miệng, thì những người Pha-ri-sêu họp nhau lại. Rồi một người thông luật trong nhóm hỏi Đức Giê-su để thử Người rằng: “Thưa Thầy, trong sách Luật Mô-sê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” Đức Giê-su đáp: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn trọng nhất và điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy.”
Đó là lời Chúa

 

Một giám mục khác đã được tấn phong tại Trung Quốc, theo các điều khoản của thỏa thuận giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm giám mục, trong khi vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra về thỏa thuận này sau khi các lễ tấn phong bí mật bị phanh phui.

Cha Inhaxiô Đinh Tổ Diệu (Ding Zuyao), 40 tuổi, đã được tấn phong làm giám mục của Giáo phận Hải Môn ở bờ biển phía Đông Trung Quốc.

Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu được thụ phong linh mục cho giáo phận vào tháng 10 năm 2011, do đó được thăng chức giám mục ở độ tuổi khá trẻ, chỉ với 15 năm kinh nghiệm làm linh mục. Ngoài Giám mục Marc Hanappier của Huynh Đoàn Thánh Piô X, Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu hiện là giám mục trẻ nhất trong Giáo Hội Công Giáo.

Việc bổ nhiệm của Đức Giáo Hoàng Lêô diễn ra vào ngày 24 tháng 8, trong khuôn khổ thỏa thuận gây tranh cãi giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm và tấn phong giám mục. Tuy nhiên, theo thông lệ, thông báo chỉ được công bố vào ngày tấn phong.

Một lần nữa, như thường lệ, thông tin được chia sẻ bởi Giáo hội được nhà nước Trung Quốc công nhận – Hiệp hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc, gọi tắt là CCPA – ghi ngày 14 tháng 5 là ngày ngài được bầu làm giám mục được chỉ định. Không hề nhắc đến Đức Giáo Hoàng hay Tòa Thánh, vì CCPA không công nhận thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng và đang trong tình trạng ly giáo.

Giám mục Thẩm Bân là người chủ trì buổi lễ, một sự kiện mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Giáo phận Hải Môn đã bị bỏ trống hơn ba năm sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc đơn phương điều chuyển giám mục đương nhiệm Thẩm Bân đến lãnh đạo Giáo phận Thượng Hải. Việc điều chuyển diễn ra vào ngày 4 tháng 4 năm 2023, trong đó Vatican chỉ được "thông báo" chứ không tham gia vào quyết định.

Bằng hành động đó, CCPA đã vi phạm thỏa thuận Trung Quốc-Vatican và cũng bác bỏ phán quyết của Tòa Thánh theo một cách khác. Khi Thẩm Bân được đưa đến Thượng Hải, là giáo phận mà trên thực tế đã có một giám mục khác tại vị – một giám mục được Tòa Thánh phê chuẩn. Giám mục Tađêo Mã Đạt Khâm(Ma Daqin) đã được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá tại Thượng Hải vào năm 2012, với niềm tin rằng ngài trung thành với họ từ phía CCP. Nhưng sau khi được tấn phong làm giám mục chính thức, ngài đã lên án CCPA và tuyên bố lòng trung thành với Rôma. Sau đó, ngài bị quản thúc tại gia trong một chủng viện gần đó.

Do đó, CCPA đã cách chức Thẩm Bân khỏi vị trí giám mục được Vatican phê chuẩn của Hải Môn để thay thế giám mục được Vatican phê chuẩn của Thượng Hải. Sau ba tháng im lặng, Tòa Thánh buộc phải phê chuẩn động thái này, là điều mà các chuyên gia về Trung Quốc đã cảnh báo vào thời điểm đó sẽ chỉ khuyến khích Trung Quốc tiếp tục coi thường Vatican một cách trắng trợn.

Hiện tại, Thẩm Bân đảm nhiệm hai chức vụ: ông là giám mục Thượng Hải, được cả Tòa Thánh và Giáo Hội Công Giáo Trung Quốc, gọi tắt là CCPA công nhận. Nhưng ông cũng là chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Trung Quốc – là cơ quan giám mục của CCPA, vốn cũng không công nhận Đức Giáo Hoàng hay quyền lực của ngài. Kể từ đó, Thẩm Bân đã trở thành một nhân vật hàng đầu trong chiến dịch Hán hóa của CCPA – nhằm mục đích đưa tôn giáo phục tùng ý chí của Đảng Cộng sản.

Sự mâu thuẫn như vậy trong cuộc sống thường nhật là điển hình cho thực trạng đã tồn tại kể từ khi thỏa thuận Trung-Vatican được ký kết lần đầu tiên vào năm 2018.

Mặc dù văn bản này vẫn được giữ bí mật, nhưng người ta hiểu rằng nó cho phép một đường lối hợp tác trong việc lựa chọn giám mục. Trên thực tế, thỏa thuận bí mật này có lợi cho Trung Quốc, và mặc dù Đức Giáo Hoàng dường như vẫn giữ quyền phủ quyết đối với việc lựa chọn giám mục, Bắc Kinh dường như luôn nắm quyền kiểm soát.

Điều này đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể các vụ bức hại Kitô giáo được ghi nhận rộng rãi, và người Công Giáo địa phương chứng kiến các hoạt động tôn giáo của họ bị kiểm soát và hạn chế hơn. Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, AsiaNews – một trang Web thường xuyên ghi nhận các vụ bắt cóc và tra tấn người Công Giáo hoạt động bí mật – đã đưa tin rằng "[những người Công Giáo hoạt động bí mật] vô cùng nghi ngờ rằng Vatican đã bỏ rơi họ."

Ngay cả Ủy ban Quốc hội-Điều hành Hoa Kỳ về Trung Quốc cũng đã ghi nhận điều này, lưu ý trong các báo cáo liên tiếp rằng sự gia tăng đàn áp là kết quả của thỏa thuận, chứ không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trong báo cáo năm 2020, Ủy ban viết rằng sự đàn áp mà họ chứng kiến "có cường độ chưa từng thấy kể từ Cách mạng Văn hóa".

Việc Tòa Thánh tiếp tục tuân thủ thỏa thuận này vẫn vấp phải sự giám sát chặt chẽ, đặc biệt là sau khi thỏa thuận được gia hạn thêm bốn năm vào năm 2024.

Tuy nhiên, gần đây, như tờ Catholic Herald đã đưa tin, Giáo hội ngầm đã cho thấy những dấu hiệu rõ ràng hơn về sự không thỏa đáng của thỏa thuận này. Các giám mục đang được tấn phong bí mật cho cộng đồng ngầm, với ít nhất 10 giám mục đã được tấn phong chỉ riêng tại tỉnh Phúc Kiến kể từ khi thỏa thuận được ký kết lần đầu. Tờ Catholic Herald được biết rằng nhiều trong số đó đã diễn ra trong năm ngoái.

Động thái gây chú ý này được thực hiện nhằm "bảo đảm sự tồn tại của Giáo hội Trung Quốc", trong bối cảnh lo ngại rằng "sự toàn vẹn của đức tin Công Giáo sẽ bị tổn hại" do ảnh hưởng ngày càng tăng của các quan chức Cộng sản.

Tòa thánh giờ đây đã nhận thức được thực tế này, dù trước đó có vẻ như họ vẫn không hề hay biết, nhưng tình trạng hiện tại dường như vẫn được duy trì liên quan đến việc hợp tác với Bắc Kinh trong việc bổ nhiệm giám mục – một thỏa thuận mà người dân địa phương cho rằng sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp nào.

---

Source:Catholic Herald

New Chinese bishop consecrated under terms of secret deal

 

Nhà văn Pháp Gabriel Dresner có bài viết nhan đề "La France brûle – mais l’espoir demeure" nghĩa là "Nước Pháp đang chìm trong biển lửa – nhưng niềm hy vọng vẫn còn đó".

Biểu tình gần như là một môn thể thao quốc gia ở Pháp. Ai cũng biết điều đó. Tuy nhiên, những gì chúng ta chứng kiến trên khắp đất nước vào thứ Bảy vừa qua là bạo lực, cướp bóc, phá hoại và giận dữ.

Quy mô của tình trạng bất ổn là rất đáng kể. Theo Bộ Nội vụ, khoảng 550.000 người đã tham gia các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào thứ Bảy, ngày 17 tháng 10, trong khi các nhà tổ chức ước tính con số này lên tới hơn 800.000 người. Đến Chúa Nhật, chính quyền đã báo cáo khoảng 1.800 vụ bắt giữ, với hàng trăm cảnh sát, hiến binh và lính cứu hỏa bị thương. Thiệt hại có thể thấy rõ ở nhiều thành phố: tại Paris, các cửa hàng bị đập phá, xe cộ bị đốt cháy và các doanh nghiệp bị cướp bóc; tại Lyon, một văn phòng du lịch bị đốt cháy; và tại Limoges, tòa thị chính thế kỷ 19 của thành phố bị những kẻ đốt phá phóng hỏa. Hàng trăm doanh nghiệp bị ảnh hưởng, với liên đoàn bán lẻ ước tính khoảng 1.500 cửa hàng bị hư hại. Những con số này vẫn chỉ là tạm thời, nhưng sự khác biệt giữa quy mô của các cuộc biểu tình và bạo lực xảy ra bên lề của chúng là rất quan trọng. Nhiều người đã xuống đường để bày tỏ sự bất bình của họ; những người dùng đến hành vi đốt phá, cướp bóc và tấn công tài sản công cộng phải chịu trách nhiệm về hành động của chính mình. Giới chức trách cho rằng một số vụ bạo lực là do các nhóm cực tả và tội phạm cơ hội gây ra, mặc dù hoàn cảnh chính xác và trách nhiệm đối với từng vụ việc cụ thể vẫn đang được điều tra.

Tôi rời Paris để nghỉ hè và phải thừa nhận rằng tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi được rời đi. Chỉ riêng cảm giác đó thôi cũng đã nói lên nhiều điều. Liệu đây có phải là khởi đầu của một kỷ nguyên mới? Liệu chúng ta sẽ quen với những cảnh tượng như thế này? Liệu chúng ta sẽ chỉ đứng nhìn, bất lực, khi đường phố, di sản và các công trình kiến trúc của chúng ta bị phá hoại bởi những kẻ không tôn trọng công sức, lòng nhiệt huyết và sự cống hiến của nhiều thế hệ đã tạo nên cảnh quan nước Pháp? Liệu chúng ta sẽ đến một điểm mà chúng ta không còn cảm thấy an toàn trong chính thành phố của mình nữa?

Làm sao mà chúng ta lại rơi vào tình cảnh này? Khi còn là thiếu niên, tôi nhớ các học sinh trung học đã biểu tình phản đối cải cách giáo dục của François Fillon (năm 2005). Trước khi bước sang tuổi đôi mươi, khi chúng tôi đang chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh đầy cạnh tranh vào trường École normale supérieure, gọi tắt là ENS, các thầy cô đã cố gắng hết sức để bảo vệ chúng tôi khỏi một làn sóng biểu tình khác của học sinh, để chúng tôi có thể tham dự các bài giảng mà không bị quấy rầy. Mười năm sau, học sinh lại biểu tình một lần nữa.

Tôi làm việc trong hệ thống giáo dục quốc gia Pháp, và tôi không nghi ngờ gì về việc cải cách là cần thiết. Nhà nước đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng giáo viên ở một số môn học; nhiều giáo viên không còn cảm thấy được công chúng và – trớ trêu thay – tôn trọng một cách đầy đủ, và thậm chí cả từ phía học sinh đang biểu tình đòi tăng số lượng giáo viên.

Về phía sinh viên, họ đang phản đối tình trạng thiếu giáo viên, lớp học quá tải và các vấn đề liên quan đến tuyển sinh đại học. Những bức xúc của họ không phải là không có cơ sở.

Không thể phủ nhận rằng hệ thống giáo dục Pháp đang gặp khó khăn, ít nhất là ở khu vực do nhà nước tài trợ. Ngược lại, các trường tư thục dường như hoạt động tương đối tốt, mặc dù chúng ngày càng bị tấn công, đặc biệt là bởi Hội Tam điểm. (Nhưng đó có lẽ là chủ đề cho một dịp khác.)

Madeleine de Jessey, một giáo viên người Pháp, gần đây đã xuất bản cuốn sách L’École des illettrés (Trường học của những người mù chữ), một bài luận phân tích điều mà bà cho là sự xói mòn dần dần các kỹ năng ngôn ngữ cơ bản và tiêu chuẩn học thuật trong các trường học Pháp. Luận điểm chính của bà là việc thành thạo ngôn ngữ mẹ đẻ không chỉ là điều kiện tiên quyết để đạt được thành tích học tập: nó còn thiết yếu cho khả năng tư duy mạch lạc, lập luận độc lập và thực hiện tự do trí tuệ. Tôi sẽ không tóm tắt các luận điểm của bà ở đây. Thay vào đó, tôi sẽ lưu ý đến một vấn đề dường như đặc biệt đáng chú ý: các giáo viên đã mất đi phần lớn quyền lực và sự tôn trọng mà họ từng có. Nói rộng hơn, xã hội Pháp dường như đang phải vật lộn với chính khái niệm về quyền lực.

Vậy nên, không có gì đáng ngạc nhiên khi những cuộc biểu tình này đã phát triển thành một phong trào trên toàn quốc. Tổng thống Macron bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên của mình với phong trào Áo vàng hay Gilets jaunes; ông dường như đang chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ thứ hai với phong trào Áo trẻ hay Gilets jeunes. Tuy nhiên, điều khiến tôi ngạc nhiên là giọng điệu của phần lớn các bài báo trên báo chí quốc tế. Khi đọc các tờ báo nước ngoài, tôi nhận thấy một số tờ báo dường như dễ dàng ủng hộ các cuộc biểu tình, trong khi đổ lỗi hoàn toàn cho cảnh sát về mọi thương tích.

Trước hết, không ai ép buộc những người trẻ này tham gia vào các cuộc đối đầu bạo lực. Tôi có thể có những lời chỉ trích riêng đối với hệ thống giáo dục Pháp, và chắc chắn có những điểm tôi muốn nêu ra với Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ cảm thấy cần phải xuống đường, đốt thùng rác hay nhặt lựu đạn ném vào cảnh sát. Do đó, tôi vẫn còn nguyên vẹn cả hai tay. Biểu tình là một quyền; tham gia vào bạo lực là một sự lựa chọn, và sự lựa chọn nào cũng có hậu quả.

Tôi cũng băn khoăn về sự mâu thuẫn rõ ràng trong cách chúng ta nói về giới trẻ. Một mặt, chúng ta được cho rằng những người mười bảy tuổi đã đủ lớn để bày tỏ quan điểm chính trị của mình và được xem xét nghiêm chỉnh. Mặt khác, mỗi khi một số người trong số họ có hành vi phá hoại hoặc bạo lực, chúng ta lại được mời biện minh cho hành động của họ với lý do họ vẫn còn là trẻ con. Chắc chắn chúng ta không thể vừa muốn điều này vừa muốn điều kia.

Hai tháng trước, vào ngày 25 tháng 8, nước Pháp kỷ niệm ngày giải phóng Paris năm 1944. Khi đọc những bài viết tưởng niệm được đăng tải nhân dịp đó, tôi nhớ đến những thanh niên nam nữ đã gia nhập phong trào Kháng chiến trong thời kỳ Đức xâm lược, một số người trong số họ chỉ mới mười sáu hoặc mười bảy tuổi. Nhiều người đã liều mình, và cuối cùng đã hy sinh, để chiến đấu cho sự giải phóng đất nước. Trong số đó có những người Cộng sản trẻ tuổi, một số được định hình bởi cùng một truyền thống chính trị mà cánh tả Pháp hiện đại, bao gồm cả La France insoumise, gọi tắt là LFI, một phần kế thừa. Hoàn cảnh lịch sử, tất nhiên, hoàn toàn khác biệt: chống lại chế độ xâm lược của Đức Quốc xã không thể so sánh với việc phản đối một chính phủ dân chủ. Nhưng sự tương phản trong cách chúng ta hình dung về sự tham gia chính trị của giới trẻ vẫn rất đáng chú ý. Ý tưởng cho rằng niềm tin cần phải bao hàm lòng dũng cảm, kỷ luật và sự sẵn sàng chấp nhận trách nhiệm giờ đây đã đi đến đâu?

Từ lâu nay, các trường học đã không còn vun đắp cho trẻ em lòng yêu nước, lịch sử và di sản của đất nước. Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tự ti, nơi mà chúng ta liên tục được kỳ vọng phải nhìn nhận quá khứ qua lăng kính những thất bại, phải nhận lỗi, phải xin lỗi và phải bồi thường. Vậy thì, làm sao chúng ta có thể ngạc nhiên khi các thế hệ trẻ lớn lên với cảm giác rằng xã hội nợ họ điều gì đó, thay vì cảm thấy bản thân cũng có bổn phận phải tôn trọng và biết ơn đất nước mà họ được thừa hưởng?

Khi các trường học không còn truyền đạt di sản đó một cách tự tin, và khi chính đất nước dường như ngày càng ngần ngại khẳng định những giá trị mà mình theo đuổi, thì điều gì còn lại để đoàn kết công dân của nó? Chúng ta không thể kỳ vọng sự hội nhập sẽ thành công nếu chúng ta không còn sẵn sàng giải thích ý nghĩa của việc thuộc về nước Pháp – hoặc tại sao sự thuộc về đó lại đáng được tôn trọng.

Các cuộc biểu tình bắt đầu vào thứ Hai sau chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng. Sự tương phản rất rõ rệt: một mặt, những cảnh bạo lực và tàn phá đang diễn ra khắp đất nước; mặt khác, chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng và tinh thần đoàn kết mãnh liệt xoay quanh các vị thánh của Pháp. Hai tầm nhìn rất khác nhau về nước Pháp, và về điều gì gắn kết một quốc gia lại với nhau.

Niềm tin tôn giáo là điều giúp tôi lạc quan, hoặc ít nhất là cho tôi cơ sở để hy vọng. Nước Pháp có lịch sử lâu đời về lòng sùng kính Đức Mẹ, và Đức Mẹ Maria luôn dành sự chăm sóc đặc biệt cho đất nước chúng ta. Trải qua nhiều thế kỷ, một số lần Đức Mẹ hiện ra đã gắn liền với những thời kỳ biến động chính trị và khó khăn quốc gia. Năm 1830, tại phố Rue du Bac ở Paris, Thánh Catherine Labouré đã thuật lại những thị kiến về Đức Mẹ Maria, dẫn đến việc tạo ra Huy chương Đức Mẹ Ban Ơn, vào thời điểm cách mạng và bất ổn chính trị. Năm 1846, tại La Salette, Đức Mẹ kêu gọi mọi người hoán cải và cầu nguyện. Năm 1858, tại Lourdes, Mẹ hiện ra với Thánh Bernadette Soubirous, tự xưng là Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Chúa Nhật này, gia đình tôi sẽ hành hương đến Pontmain. Thời điểm này không thể nào thích hợp hơn. Ngôi đền được xây dựng để tạ ơn sự che chở của Đức Mẹ dành cho nước Pháp trong một trong những thời khắc đen tối nhất của lịch sử đất nước.

Ngày 17 Tháng Giêng năm 1871, trong khi đất nước đang chịu thất bại và bị tạm chiếm, bốn đứa trẻ đã kể lại việc nhìn thấy Đức Mẹ Maria trên bầu trời Pontmain. Dân làng tụ tập cầu nguyện, và sự hiện ra kéo dài trong vài giờ. Ngày hôm sau, bước tiến của quân Phổ về phía Laval bị chặn đứng; một hiệp định đình chiến được ký kết vào ngày 28 Tháng Giêng – sau thỏa thuận sơ bộ ngày 26 Tháng Giêng – và những người đàn ông ở Pontmain ra trận cuối cùng đã trở về nhà. Giáo hội đã công nhận sự hiện ra này vào năm 1872, và một vương cung thánh đường sau đó được xây dựng trên địa điểm đó. Đối với những người tín hữu, Pontmain vẫn là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng ngay cả khi mọi thứ dường như đã mất hết, lời cầu nguyện không phải là vô ích và hy vọng không cần phải từ bỏ.

Thông điệp của Đức Mẹ là một thông điệp cầu nguyện và hy vọng: "Nhưng hãy cầu nguyện, các con của Mẹ. Thiên Chúa sẽ lắng nghe các con trong một thời gian ngắn nữa. Thánh Tử Mẹ đã để cho chính Ngài cảm động."

Đó chính là niềm hy vọng của chúng ta.

Chúa đã hứa rằng Ngài sẽ trở lại; nhưng Ngài không bao giờ hứa rằng khi Ngài trở lại, nước Pháp vẫn sẽ là một quốc gia vĩ đại. Là một bậc phụ huynh, tôi muốn truyền lại cho con cái mình tình yêu và sự ngưỡng mộ mà tôi dành cho đất nước, lịch sử, vẻ đẹp và di sản của nó. Tôi cũng cố gắng làm điều tương tự với các học sinh của mình. Tôi muốn các em hiểu rằng nước Pháp là một nền văn minh được hình thành bởi nhiều thế hệ hy sinh, đức tin, lao động và tình yêu thương, và những gì chúng ta được thừa hưởng rất đáng để biết đến, trân trọng và truyền lại.

Tuy nhiên, cuối cùng, niềm tin của tôi đặt nơi Chúa, chứ không phải vào sự trường tồn hay vĩ đại của bất kỳ quốc gia trần gian nào. Thời kỳ khó khăn này là một lời nhắc nhở hữu ích rằng, dù những của cải trần gian cao quý và tuyệt vời đến đâu – đất nước, văn hóa, di sản và cộng đồng mà chúng ta thuộc về – chúng không phải là mục đích tự thân. Ở khía cạnh tốt nhất, chúng hướng chúng ta đến một điều gì đó vĩ đại hơn chính chúng: thiên đường, Giêrusalem trên trời, Vương quốc của Thiên Chúa mà chúng ta hy vọng sẽ được sống trong đó một ngày nào đó.

Chỉ ở đó mọi thứ mới trở nên hoàn hảo.

---

Source:Catholic Herald

France is burning – but hope remains

 

Một tài liệu mới được Tòa thánh công bố xem xét vấn đề truyền bá đức tin trong một "sự thay đổi mang tính thời đại", dựa trên những đề xuất của giám mục toàn cầu và các Đức Giáo Hoàng gần đây để đưa ra một danh sách chưa đầy đủ về "những con đường cụ thể" để rao giảng Tin Mừng.

Tài liệu "Venite ad me – Những suy xét về việc truyền bá đức tin trong một sự thay đổi mang tính thời đại" đã được Bộ Giáo lý Đức tin công bố vào ngày 22 tháng 10. Văn bản này là kết quả của một yêu cầu trực tiếp từ Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người đã đề nghị soạn thảo một tài liệu như vậy trong "những ngày cuối đời" của mình, nhằm "khuyến khích thảo luận và suy ngẫm trong cộng đồng".

Đức Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Tòa Thánh, viết rằng việc Đức Giáo Hoàng Lêô đắc cử và Đại lễ Cứu chuộc sắp tới vào năm 2033 "đã tạo động lực lớn hơn nữa để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị văn kiện này".

"Trong thời đại phân mảnh sâu sắc này, cần phải quay trở lại nền tảng của đức tin chúng ta, trở về với lời rao giảng," đoạn văn trích dẫn trực tiếp từ bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trước hàng giám mục Ý vào tháng 6 năm 2025. "Đây là cam kết quan trọng đầu tiên thúc đẩy tất cả các cam kết khác."

Văn bản dài này được Bộ Giáo Lý Đức Tin soạn thảo sau khi tham khảo ý kiến của các giám mục trên toàn thế giới. Do đó, phần lớn các trích dẫn đều đến từ Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Lêô, hoặc được lấy trực tiếp từ các báo cáo của các hội đồng giám mục nhằm đáp lại cuộc khảo sát do Bộ Giáo Lý Đức Tin thực hiện để chuẩn bị cho văn bản này.

Được viết trong bối cảnh "sự thay đổi mang tính thời đại", văn bản của Bộ Giáo Lý Đức Tin đề cập đến "cuộc khủng hoảng trong việc truyền thừa đức tin Kitô giáo giữa các thế hệ", cùng với "giai đoạn thế tục hóa cao độ". Thay thế cho Kitô giáo là một loạt các nền văn hóa mới, ưu tiên "quyền tự chủ và tự do quyết định mọi khía cạnh tồn tại của chính mình, lệ thuộc vào nhu cầu của những người khác và thực tại xung quanh".

Theo Bộ Giáo Lý Đức Tin, đang có một xu hướng lan rộng của "chủ nghĩa cá nhân cực đoan, tạo ra sự chia rẽ, phân biệt, đố kỵ, ghen ghét, thống trị, tự ái và sùng bái bản thân."

Thêm vào đó là cuộc cách mạng kỹ thuật số, vốn cũng đặt ra những thách thức riêng. Một trong những thách thức được Bộ Giáo Lý Đức Tin chỉ ra là ý kiến cho rằng một số người tiếp xúc với Công Giáo trực tuyến có thể thấy nó "tách rời khỏi đời sống thực tế, hoặc gắn liền với các ý thức hệ được cổ vũ bởi các nhóm thiểu số ồn ào". Theo Đức Hồng Y Fernández, điều này có thể dẫn đến việc các cá nhân xây dựng đức tin "dựa trên thị hiếu và sở thích cá nhân hơn là dựa trên giáo huấn của Giáo hội".

Về các phương pháp để chống lại sự thay đổi của thời đại, Bộ Giáo Lý Đức Tin đã nêu rõ rằng tài liệu mới của họ không phải là bản tóm tắt dứt khoát về các kỹ thuật truyền giáo. Tài liệu này xem xét "nhiều quan điểm khác nhau mà không khẳng định đã giải quyết dứt điểm vấn đề, vốn vẫn còn mở để phân tích và phát triển thêm." Thậm chí nó cũng không mang trọng lượng của một Văn bản chính thức, có nghĩa là "Những cân nhắc" không có "sự chính xác về thuật ngữ và cách giải quyết có hệ thống" mà thay vào đó mang "phong cách diễn đạt tự do hơn".

Văn bản này nêu ra năm khía cạnh "thiết yếu": đời sống cộng đồng tốt đẹp trong Giáo hội, phụng vụ, chứng nhân Công Giáo, vai trò của nghệ thuật và cái đẹp, và cuối cùng là bảo vệ các giá trị Công Giáo ở mọi giai đoạn của cuộc sống.

Bên cạnh đó, còn có thêm những yếu tố khác cần xem xét, chẳng hạn như tầm quan trọng của các cuộc hành hương, các bài giảng được chuẩn bị kỹ lưỡng, vai trò ngày càng tăng của phụ nữ và các cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa người với người thay vì các phương pháp kỹ thuật số.

Giáo lý và phụng vụ

"Nhu cầu truyền bá đức tin, bắt đầu từ lời rao giảng, vẫn là điều thiết yếu," Bộ Giáo Lý Đức Tin viết. Văn phòng của Fernández nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo lý có chủ đích, nhằm chống lại tình trạng nhiều trẻ em ngừng thực hành đức tin sau khi lãnh nhận các bí tích đầu tiên.

Để làm được điều này, Giáo hội phải tránh lối hành văn lỗi thời, Bộ Giáo Lý Đức Tin cho biết, lập luận rằng "giờ đây việc tránh chỉ sử dụng ngôn ngữ "kinh viện", "giáo điều" hoặc "đạo đức" trong giáo lý là cấp thiết hơn bao giờ hết". Thay vào đó, "nó phải mang hình thức của một mối quan hệ tương tác giữa người với người", Bộ Giáo Lý Đức Tin viết, trích dẫn từ tông huấn Christus Vivit năm 2019 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Nhiều đề xuất của Bộ Giáo Lý Đức Tin không phải là những điều hoàn toàn mới mẻ. Tổ chức này khuyến khích các nhóm cầu nguyện, học Kinh Thánh và những tình bạn chân thành, nơi mọi người có thể trải nghiệm đức tin.

Văn bản "Những cân nhắc" cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của phụng vụ, vì đó là "ký ức sống động và truyền thống" của Giáo hội. Theo Bộ Giáo Lý Đức Tin, phụng vụ phải thể hiện "một cách sống động và cụ thể đức tin duy nhất của Giáo hội" để củng cố "ý thức về việc là một thành viên của Thân Thể Chúa Kitô".

Sử dụng câu tục ngữ cổ "lex orandi, lex credendi" nghĩa là "luật cầu nguyện phản ảnh đức tin", Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng, xét về khía cạnh này và liên quan đến "việc truyền bá đức tin, do đó, phụng vụ có tầm quan trọng sống còn".

Tại đây, Bộ Giáo Lý Đức Tin cũng khẳng định rằng "chỉ thông qua sự tham gia có ý thức đầy đủ, điều này đòi hỏi một nền giáo dục đầy đủ về ngôn ngữ phụng vụ" thì đức tin mới có thể được "truyền đạt không phải như một học thuyết trừu tượng, mà như một cuộc sống mới được lan tỏa bằng sức hút trong cuộc sống hằng ngày".

Văn bản không đề cập đến các nghi thức khác nhau, chỉ đơn giản nói rằng phụng vụ "có thể được trải nghiệm theo nhiều cách khác nhau". Tuy nhiên, nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc người Công Giáo có thể "tiếp cận các cảm nhận phụng vụ khác nhau hiện diện trong truyền thống của Giáo Hội Công Giáo".

Đáng chú ý, Bộ Giáo Lý Đức Tin nhận xét rằng phương Tây nói riêng đã phải chịu đựng "sự mất mát dần dần ký ức tập thể về các nghi lễ và tập tục truyền thống, thay vào đó là một hình thức chủ nghĩa cá nhân cực đoan."

Chứng kiến nghệ thuật, vẻ đẹp và nhiều độ tuổi khác nhau

Ngay sau những cân nhắc về phụng vụ là những suy nghĩ của Bộ Giáo Lý Đức Tin về tầm quan trọng của chứng nhân Công Giáo, đặc biệt nhấn mạnh "chứng nhân cụ thể về tình yêu của Thiên Chúa mà các tín hữu thể hiện bằng cách chăm sóc, một cách ưu tiên, cho người nghèo, người thiệt thòi và người bị gạt ra ngoài lề xã hội." Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng lời kêu gọi phổ quát về sự thánh thiện cần được khơi dậy. Điều này có thể được hỗ trợ bằng cách tận dụng những tài năng của Giáo hội trong lĩnh vực nghệ thuật, đặc biệt là thông qua âm nhạc tôn giáo.

Bản "Những lưu ý" cũng đề cập đến những người Công Giáo không còn sinh hoạt và những người rời bỏ Giáo hội. Văn bản này nhấn mạnh rằng ở mọi giai đoạn trong cuộc đời, Giáo hội cần tiếp cận lại những người như vậy. Đức Giáo Hoàng Đức tin, gọi tắt là Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng điều này "thách thức toàn thể Giáo hội, thúc giục Giáo hội trở nên hiệp thông và truyền giáo hơn bao giờ hết, đặc biệt là bằng cách nuôi dưỡng những ân tứ mà Chúa Thánh Thần khơi dậy trong dân Chúa. "

Văn bản này đã được Đức Giáo Hoàng Lêô phê chuẩn vào ngày 21 tháng 8, được Bộ Giáo Lý Đức Tin chấp thuận vào tháng 6 và có chữ ký của Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo Lý Đức Tin, và Đức ông Armando Matteo, thư ký giáo lý của Bộ Giáo Lý Đức Tin.

Như đã đề cập, đây là kết quả của cuộc khảo sát giám mục toàn cầu do Vatican thực hiện và đã được phân phát cho các giám mục giáo phận trước khi được công bố ngày hôm nay. Tuy nhiên, văn bản này có nguy cơ chịu chung số phận với nhiều văn bản tương tự khác, đó là dài dòng, rườm rà và quá mơ hồ.

Chắc chắn, một số quan điểm và vấn đề sùng đạo, chính thống được chứa đựng trong nội dung văn bản, nhưng nếu không có khuyến nghị cụ thể, phần "Những lưu ý" sẽ để cho mỗi người nhận tự diễn giải.

Ngoài ra, có một số đoạn văn có thể gây thắc mắc. Tài liệu Bộ Giáo Lý Đức Tin nêu trong một đoạn rằng "đức tin không được truyền đạt chủ yếu như một tập hợp nội dung giáo lý hoặc thông tin tôn giáo, mà như một hình thức đời sống Giáo hội mà người tín hữu được dần dần làm quen." Ngược lại, Giáo hội nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn giáo lý đúng đắn, với việc Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II viết trong Catechesi Tradendae rằng:

"Cũng không nên tạo ra sự đối lập giữa một phương pháp giáo lý lấy cuộc sống làm điểm xuất phát và một phương pháp giáo lý truyền thống, có hệ thống và dựa trên giáo lý… Cũng hoàn toàn vô ích khi vận động từ bỏ việc nghiên cứu nghiêm chỉnh và có hệ thống về thông điệp của Chúa Kitô nhân danh một phương pháp tập trung vào kinh nghiệm sống."

Văn bản này giống như một lời kêu gọi nhẹ nhàng tới Giáo hội hãy đơn giản là sống đúng với bản sắc Công Giáo, nhưng lại thiếu những cách thức cụ thể để thực hiện điều đó, đặc biệt là trong những lĩnh vực mà bản sắc Công Giáo đang bị tấn công mạnh mẽ nhất. Hoàn toàn không có đề cập đến phá thai, an tử, tự sát có hỗ trợ, các cuộc tấn công vào hôn nhân và đời sống gia đình thông qua thụ tinh trong ống nghiệm và ý thức hệ LGBT. Đây là một thiếu sót sẽ gây ảnh hưởng lớn nhất đến người Công Giáo, đặc biệt là giáo dân, bởi vì đối với họ, những vấn đề này vốn đã là mối quan tâm cấp bách trong cuộc sống hàng ngày.

Trong văn bản này, tính hiệp thông được nhắc đến thường xuyên hơn cả tội lỗi – điều này cũng không có gì đáng ngạc nhiên vì chính văn bản khuyến khích Giáo hội tránh sử dụng ngôn ngữ "giáo điều" hay "đạo đức". Vì vậy, văn bản này mang đậm phong cách thần học và tâm linh của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và người viết hộ ngài, Hồng Y Fernández.

Về hiệu quả, chỉ thời gian mới trả lời được liệu những "Suy nghĩ" mới này có giúp ích cho việc truyền bá Đức tin hay không. Tuy nhiên, khi đánh giá sơ bộ, văn bản này dường như chỉ đang tái hiện lại tình cảm ngọt ngào và sự thiếu sức mạnh về giáo lý đã đánh dấu đời sống của Giáo hội trong những thập niên gần đây: do đó, nó có nguy cơ khó tạo ra bất cứ điều gì khác biệt đáng kể.

---

Source:Catholic Herald

Vatican highlights catechesis and liturgy for spreading Faith in an ‘epochal change’

 

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "AI and Evangelization", nghĩa là "Trí tuệ nhân tạo và công cuộc truyền giáo".

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Trong một buổi podcast về thông điệp Magnifica Humanitas liên quan đến đoạn 22 của Hiến Chế Mục Vụ Gaudium et Spes hay Vui Mừng Và Hy Vọng [trong đó khẳng định rằng "Sự thật là chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, mầu nhiệm về con người mới được soi sáng"] hồi tháng Sáu vừa qua, tôi đã nói với người bạn của mình [và cộng tác viên thường xuyên của Register] Larry Chapp, có lẽ hơi bông đùa hơn mức cần thiết, rằng những người dẫn đầu cuộc cách mạng AI "không biết sự khác biệt giữa siêu hình học và Metamucil." Nghĩa là, họ dường như không nhận thức được sự thật rằng có những chân lý sâu sắc được khắc ghi trong thân phận con người: đó là những chân lý mà chúng ta có thể biết được bằng lý trí (và, như người Kitô hữu sẽ khẳng định, bằng mặc khải); những chân lý hé lộ con đường dẫn đến sự phát triển cá nhân và tình đoàn kết xã hội.

Trong bài bình luận đăng trên tờ Wall Street Journal ngày 3 tháng 10, Peggy Noonan đã đưa ra một quan điểm tương tự, đầy sắc sảo:

Thung lũng Silicon đã kỳ lạ ít nhất hai thế hệ nay rồi. Niềm tin vào những ý tưởng kỳ quặc hoặc giống như giáo phái (chủ nghĩa vị tha hiệu quả, chủ nghĩa vị lợi) phổ biến như việc sử dụng chất gây ảo giác, các chế độ chăm sóc sức khỏe kỳ lạ, chủ nghĩa tư bản cực đoan, và một kiểu lạc quan công khai mang tính cá nhân cao, đi kèm với nó là một thế giới của những nơi trú ẩn an toàn, mặt nạ phòng độc, đội bay tư nhân, đội quân an ninh vũ trang. Còn về niềm tin tôn giáo, nhiều người trong số họ khiến tôi nhớ đến… nhà đầu tư ban đầu của Anthropic, Sam Bankman-Fried, người đã nói với tác giả Michael Lewis, trong cuốn sách Going Infinite của ông, rằng trong thời thơ ấu xa lạ ở vùng Vịnh San Francisco, "Chúa giống như một thứ trên TV. Chúa được nhắc đến nhưng tôi không nghĩ rằng ai đó thực sự tin vào Chúa." Ông Lewis: "Điều đó nói lên điều gì đó không chỉ về Sam mà còn về quá trình nuôi dạy của anh ta, rằng anh ta có thể sống gần mười năm ở Hoa Kỳ mà không nhận ra rằng những người khác tin vào Chúa."

Điều này đương nhiên gợi nhớ đến câu nói sáo rỗng cũ kỹ — thường được gán cho nhà văn bậc thầy G.K. Chesterton, dù không chính xác nhưng cũng dễ hiểu — rằng khi con người ngừng tin vào Chúa, họ không tin vào hư vô, mà tin vào bất cứ điều gì. Giống như quan niệm rằng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI có "ý thức" và nên được đối xử như một chủ thể đạo đức có quyền. Hoặc hãy xem xét trải nghiệm "Bừng tỉnh" của Giám đốc OpenAI, Sam Altman: "Khi tôi nhận ra trí thông minh có thể được mô phỏng, tôi đã từ bỏ ý niệm về tính độc nhất vô nhị của con người, và điều đó không gây tổn thương như tôi nghĩ."

Và điều đó dẫn đến đâu? Đến một thế giới mới đầy táo bạo, nơi mà, như ông Altman đã gợi ý, "Chúng ta sẽ là loài đầu tiên thiết kế ra con cháu của chính mình," khi các "tác nhân" AI hợp nhất với con người để tạo ra… cái gì? Nhân loại Prometheus? Hay hậu nhân loại Prometheus? Hay người máy?

Tháng 7 vừa qua, tôi đã có một cuộc trò chuyện sâu rộng với Hồng Y Grzegorz Ryś, Đức Tổng Giám Mục Krakow, trong đó có một phần tập trung vào thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô. Cả vị Hồng Y và tôi đều biết ơn sự nhấn mạnh của Đức Thánh Cha rằng các vấn đề then chốt do trí tuệ nhân tạo đặt ra xoay quanh câu hỏi: Chúng ta là ai với tư cách là con người?

Quan điểm duy vật cũ cho rằng chúng ta chỉ là bụi sao đông đặc, sản phẩm phụ may mắn nhưng ngẫu nhiên của 15 tỷ năm tác động của các lực sinh hóa vũ trụ ngẫu nhiên và quá trình chọn lọc tự nhiên phi cá nhân. Những người theo chủ nghĩa duy vật mới đi đầu trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo hiện nay cho rằng chúng ta là những thuật toán biết đi, (như trong cái tương lai mà ông Altman mong muốn) có thể giải quyết dữ liệu hiệu quả hơn. Và quan niệm sai lầm nghiêm trọng đó dẫn chúng ta đến điều mà tôi và vị Hồng Y đã đồng ý là giáo lý quan trọng của thông điệp Magnifica Humanitas về trí tuệ nhân tạo:

Chúng ta phải tránh quan niệm sai lầm khi đánh đồng loại ‘trí thông minh’ này với trí thông minh của con người. Những hệ thống này chỉ đơn thuần bắt chước một số chức năng của trí thông minh con người. Khi làm như vậy, chúng thường vượt trội hơn trí thông minh con người về tốc độ và khả năng tính toán, mang lại lợi ích hữu hình trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, sức mạnh này vẫn hoàn toàn gắn liền với việc giải quyết dữ liệu. Cái gọi là trí tuệ nhân tạo không trải qua kinh nghiệm, không có cơ thể, không cảm nhận được niềm vui hay nỗi đau, không trưởng thành thông qua các mối quan hệ và không biết từ bên trong ý nghĩa của tình yêu, công việc, tình bạn hay trách nhiệm. Chúng cũng không có lương tâm đạo đức, vì chúng không phán xét thiện ác, không nắm bắt được ý nghĩa cuối cùng của các tình huống, hoặc chịu trách nhiệm về hậu quả. Chúng có thể bắt chước ngôn ngữ, hành vi và kỹ năng phân tích, hoặc thậm chí mô phỏng sự đồng cảm và hiểu biết, nhưng chúng không hiểu những gì chúng tạo ra, vì chúng thiếu góc nhìn tình cảm, quan hệ và tâm linh mà con người phát triển trí tuệ [99].

Các giám mục Hoa Kỳ đã thành lập một nhóm đặc trách để giải quyết các tác động của trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI đối với tự do tôn giáo, các thể chế dân chủ, an toàn trực tuyến của trẻ em và các nhóm dân số dễ bị tổn thương (bao gồm cả người lao động). Đây là những mối lo ngại chính đáng. Tuy nhiên, cho phép tôi đề xuất rằng nhiệm vụ chính và cấp bách nhất của Giáo hội trong việc đối phó với AI là truyền bá Phúc Âm: làm mọi điều có thể để thuyết phục những người đang phát triển AI với tốc độ chóng mặt rằng chúng ta là những tạo vật của Đấng Tạo Hóa, chứ không phải là những thuật toán hai chân với khả năng giải quyết dữ liệu cần được tối đa hóa.

Câu trả lời của Giáo hội đối với những khả năng và mối nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo nằm ở câu chuyện Kinh Thánh về nhân loại, nguồn gốc, bản chất và vận mệnh của nó. Đó là điều mà Giáo hội biết. Và đó là điều chúng ta phải loan báo.

---

Source:National Catholic Register

AI and Evangelization

 

Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ bỏ lỡ chuyến đi dự kiến đến Assisi vào tuần tới sau khi các bác sĩ khuyên không nên di chuyển bằng trực thăng đến thị trấn của Ý này vì ngài đang hồi phục sau ca phẫu thuật ung thư phổi.

Đức Giáo Hoàng dự kiến tham dự một buổi gặp mặt vào thứ Ba để kỷ niệm 40 năm Ngày Cầu nguyện vì Hòa bình Thế giới của Thánh Gioan Phaolô II.

Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô, 71 tuổi, được khuyên không nên đi lại "để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục" sau ca phẫu thuật tuần trước. Thay vào đó, Đức Giáo Hoàng sẽ gửi thông điệp tới các nhà tổ chức, các nhà lãnh đạo liên tôn và khách mời tham dự sự kiện "Giải giáp và kiến tạo hòa bình".

Trong một tuyên bố riêng, các bác sĩ của Đức Giáo Hoàng cho biết phim chụp X-quang ngực kiểm tra lại đã xác nhận ngài đang hồi phục tốt, nhưng do thời gian kể từ ca phẫu thuật còn ngắn, họ khuyến cáo để đề phòng, ngài không nên đi trực thăng.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô muốn bày tỏ sự gần gũi của mình với những người tham gia và tái khẳng định niềm tin rằng "tinh thần Assisi", đối thoại và việc tìm kiếm những lời nói và cử chỉ hòa bình vẫn là những nguồn lực quý giá trong thời điểm xung đột.

Cuộc gặp gỡ Assisi kỷ niệm cuộc họp hòa bình liên tôn giáo mang tính bước ngoặt do Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II triệu tập năm 1986.

Việc hủy bỏ này là sự thay đổi mới nhất trong lịch trình của Đức Lêô kể từ tuần trước, khi các bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ một thùy phổi nơi có khối u sau đó được chẩn đoán là ác tính, đây là sự kiện sức khỏe lớn đầu tiên trong 17 tháng trị vì của ngài. Ca phẫu thuật đã xác nhận ngài mắc bệnh ung thư biểu mô tuyến, loại ung thư phổi phổ biến nhất.

Tòa Thánh cho biết, sau khi các xét nghiệm xác nhận bệnh ung thư phổi đã khu trú nghĩa là cắt bỏ khối u đó là hết không còn dấu vết ung thư nữa, Đức Giáo Hoàng sẽ không cần điều trị thêm nữa, nhưng các hoạt động của ngài sẽ được hướng dẫn bởi các bác sĩ trong quá trình hồi phục.

Đức Lêô đã trở về Vatican vào thứ Bảy tuần trước và bác sĩ phẫu thuật của ngài cho biết "không có lý do lâm sàng" nào ngăn cản ngài đến Mỹ Latinh vào tháng tới.

Các bác sĩ phẫu thuật lồng ngực thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong ba tuần sau phẫu thuật — điều này sẽ cho Đức Giáo Hoàng khoảng thời gian cần thiết để thực hiện chuyến đi dự kiến từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru, bao gồm hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng lên vùng cao.

Trong các lần xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở lại Vatican, Đức Lêô tỏ ra khỏe mạnh, nói chuyện với giọng nói mạnh mẽ và rõ ràng.

---

Source:Crux

Pope Leo XIV cancels Assisi trip on doctors’ advice as he recovers from surgery

 

Charles Taylor đã dành nhiều thập niên để giải thích rằng, một cái “ngã (self)” tự tách biệt khỏi sự siêu việt không hề mất đi niềm khao khát — nó chỉ đơn giản là tìm kiếm một “địa chỉ” mới để gửi gắm khát vọng đó.

Daniel Esparza của tạp chí Aleteia đăng ngày 24/10/2026 cho hay: Năm 2017, Anthony Levandowski — cựu kỹ sư tại Google và Uber, người sau đó bị kết tội đánh cắp bí mật thương mại — đã nộp hồ sơ tại California để thành lập một tổ chức tôn giáo có tên là Way of the Future (Con đường tương lai). Mục đích được tuyên bố của tổ chức này là phát triển và thờ phụng một siêu trí tuệ nhân tạo mà ông gọi là “Thần tính” (The Godhead). Dù tổ chức này đã giải thể, nhưng thôi thúc đứng sau nó vẫn còn đó.

Thôi thúc này hiện diện trong ngôn ngữ được sử dụng để mô tả tương lai của AI, đặc biệt là ý tưởng về việc “tải” tâm trí con người lên máy tính như một dạng thức của sự bất tử, hay thậm chí là sự phục sinh. Thuyết vị tha hiệu quả (effective altruism) — trong một vài biến thể của nó — đóng vai trò như một câu chuyện về sự cứu rỗi: những người tin tưởng thực hiện các tính toán và quyên góp với hy vọng về một tương lai được đảm bảo bằng kỹ thuật. Ngôn ngữ về sự hy sinh, sứ mệnh và những canh bạc mang tính quyết định bao trùm lên các diễn ngôn về AI, theo những cách mà chính những người thực hành lĩnh vực này hiếm khi dừng lại để xem xét.

Triết gia người Canada Charles Taylor đã dành nhiều thập kỷ để xây dựng các công cụ lý giải tại sao điều này là tất yếu.

Cái “ngã” được bọc kín (buffered self)

Luận điểm trọng tâm của Taylor trong tác phẩm A Secular Age (tạm dịch: Thời đại thế tục, 2007) cho rằng, thay đổi sâu sắc nhất mà thời hiện đại mang lại không phải là sự mất đi niềm tin vào Thiên Chúa, mà là sự biến đổi trong chính cấu trúc của cái “ngã”. Cái “ngã” thời tiền hiện đại, theo cách gọi của Taylor, là một cái “ngã” có tính “có lỗ thông” (porous): cởi mở với thế giới, với những người xung quanh, và gắn kết hữu cơ với một vũ trụ tràn đầy ý nghĩa. Ngược lại, cái “ngã” hiện đại lại được “bọc kín” (buffered): tách biệt khỏi những ý nghĩa ngoại tại đó, tự xem mình là một thực thể độc lập với khả năng hành động dựa trên lý trí — một thực thể có chủ quyền, tự cung tự cấp, và khép kín trước bất cứ điều gì từ bên ngoài muốn xác lập thẩm quyền lên nó.

“Cái ngã được bọc kín” (buffered self) là chủ thể của các quyền và lựa chọn. Tuy nhiên, nó lại thiếu đi một định hướng: không có mục đích (telos) tự thân nào mà nó không tự chọn, cũng chẳng có khát khao nào mà nó có thể giải thích một cách trọn vẹn. Nó tồn tại trong cái mà Charles Taylor gọi là một vũ trụ “đã mất đi sự huyền diệu” (disenchanted) — một vũ trụ trống rỗng ý nghĩa tự thân, buộc con người phải tự phóng chiếu ý nghĩa từ bên trong ra thế giới ấy.

Vấn đề nằm ở chỗ, những khát khao đó không hề biến mất. Thánh Augustine từng nhận định: “Lòng chúng con vẫn khắc khoải cho đến khi được an nghỉ trong Ngài.” Khát vọng hướng tới sự siêu việt, hướng tới một điều gì đó lớn lao hơn cả bản thân, hướng tới một câu chuyện mà trong đó sự tồn tại của mỗi cá nhân không chỉ là một sự ngẫu nhiên vô nghĩa — đây không phải là một sản phẩm văn hóa bị thời hiện đại xóa bỏ, mà là một cấu trúc căn bản của con người. Khi những hình thức truyền thống từng định hình cho khát vọng này bị loại bỏ, nó tất yếu sẽ tìm kiếm những hình thức mới để thay thế.

Khoảng chân không [vacuum] và những gì lấp đầy nó

Đây chính là chẩn đoán của Taylor về các hình thái tâm linh thế tục: chúng không phải là sự vắng bóng của cảm thức tôn giáo, mà là sự chuyển dịch của chính cảm thức đó. Áp dụng vào bối cảnh hiện nay, nhận định này mô tả một thực trạng rất cụ thể mà tất cả chúng ta đều có thể nhận ra. Một “cái ngã được bọc kín” — vốn đã tách biệt khỏi sự siêu việt truyền thống — khi đối diện với một hệ thống sở hữu tri thức và năng lực dường như vô hạn, đã tìm đến những ngôn từ mà nó có sẵn trong tay. Và ngôn từ duy nhất thực sự tương xứng với kiểu trải nghiệm này — trải nghiệm về sự kinh ngạc, về điều tối hậu, về hy vọng vượt lên trên cái chết — xét cho cùng chính là ngôn từ thần học.

Vì vậy, khái niệm “Điểm kỳ lạ” (Singularity) được nhìn nhận như một sự “thăng thiên” (rapture); khái niệm “tải tâm trí lên máy tính” (uploaded mind) được xem như sự “phục sinh”. Đây không phải là những phiên bản nhại lại tôn giáo; bản thân chúng chính là tôn giáo — với cùng một cấu trúc gồm khát vọng, lời hứa và sự cứu rỗi — chỉ là được rót vào một chiếc bình khác, bởi chiếc bình nguyên bản đã bị gạt sang một bên, trong khi những khát khao thì vẫn còn đó. Hệ tư tưởng về trí tuệ nhân tạo (AI), xét trên nhiều phương diện, chính là hệ quả xảy ra khi sự khắc khoải trong lòng người tìm kiếm câu trả lời ở sai chỗ.

Phân tích của Taylor cho thấy rằng hệ tư tưởng về AI không phải là một trạng thái “hậu tôn giáo”. Theo một nghĩa cụ thể, nó là trạng thái “tiền tôn giáo”: nó kế thừa cơn khát nguyên thủy nhưng lại thiếu đi truyền thống — truyền thống vốn từng cung cấp ngôn từ để mô tả cơn khát ấy một cách trung thực, các kỷ luật để định hướng nó một cách khôn ngoan, và nền thần học để ngăn chặn nó biến chất thành một thứ hoàn toàn khác biệt.

Truyền thống thực sự nói gì?

Cách lý giải theo trường phái Aristotle-Thomas về con người mô tả một kiểu “cái ngã” hoàn toàn trái ngược với “cái ngã được bọc kín” mà Taylor đã nêu. Bản chất của linh hồn là tính tương quan; nó gắn liền với một thể xác, hướng về những giá trị thiện hảo mà chính nó không hề lựa chọn, và rộng mở đón nhận một chân lý vượt lên trên cả bản thân nó. Linh hồn không phải là một hệ thống khép kín. Có thể nói, linh hồn giống như một niềm khao khát — khao khát chân lý, tình yêu và Thiên Chúa — mà không một đối tượng hữu hạn nào có thể thỏa mãn được.

Đây chính là lý do tại sao Magnifica Humanitas khẳng định rằng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) không có khả năng thấu hiểu “từ bên trong” ý nghĩa của tình yêu, công việc, tình bạn hay trách nhiệm. Vấn đề không nằm ở chỗ AI hiện nay chưa đủ tinh vi; mà là vì “sự tinh vi” hoàn toàn không phải là phạm trù phù hợp để mô tả bản chất này. Một hệ thống thiếu đi đời sống nội tâm, thiếu những khát vọng chân thực, và không có khả năng cảm thấy thao thức, thì không thể khao khát bất cứ điều gì. Và một cái ngã không biết khao khát bất cứ điều gì thì chẳng thể được cứu rỗi bởi bất cứ lượng sức mạnh xử lý (processing) nào.

Về bản chất, sự quan tâm của Đức Leo XIV đối với trí tuệ nhân tạo không phải là về kỹ thuật. Nó là về nhân học. Giáo hội không phản ứng với một sản phẩm. Giáo hội đang đáp lại một quan điểm đối lập về bản chất con người, những gì họ thiếu và cách khắc phục những thiếu sót đó — một học thuyết cứu rỗi, theo đúng nghĩa. Giáo hội cũng có một quan điểm như vậy. Nó lâu đời hơn, chính xác hơn và trung thực hơn đáng kể về những gì mà khát vọng thực sự đòi hỏi.

 

Những lời của Đức Giáo Hoàng dành cho các nhà giáo dục đã khơi gợi lại một tư tưởng sâu sắc từ Ratzinger — một mối liên hệ rất đáng để chúng ta suy nghĩ.

Daniel Esparza của tạp chí Aleteia đăng ngày 24/10/2026 cho hay: Trong cuộc gặp gỡ với 1,200 nhà giáo dục tại Rome — những người tham dự một hội nghị quốc tế về mục vụ trường học và đại học, do Bộ Văn hóa và Giáo dục (dưới sự điều hành của Đức Hồng Y José Tolentino de Mendonça) tổ chức — Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đưa ra cảnh báo về tình trạng “cô độc trong thế giới kỹ thuật số” đang bủa vây giới trẻ ngày nay. Đó là những học sinh, sinh viên bước đi trên hành lang trường học mà cảm thấy mình như vô hình, bị đè nặng bởi một “văn hóa thành tích” — nơi họ bị xếp hạng một cách tàn nhẫn. Ngài nhấn mạnh: “Một quan niệm sai lệch về chế độ trọng dụng nhân tài (meritocracy) cuối cùng lại dẫn đến việc không còn tôn trọng con người nữa.”

Ngài cũng nhắc nhở các nhà giáo dục hãy cảnh giác trước những “giáo viên giả hiệu” cùng các “thông điệp lừa dối” hứa hẹn những lời giải đáp nhanh chóng; đồng thời cảnh báo về thứ mà ngài gọi là “sự cám dỗ tinh vi, khiến tư duy con người trở nên vô dụng ngay vào thời điểm mà nó là điều cần thiết nhất.”

Những lời này gợi nhớ đến một nhận định được đưa ra cách đây một phần tư thế kỷ bởi một người sau này trở thành Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI.

Con thú mang một con số, chứ không phải một cái tên

Vào tháng 3 năm 2000, Đức Hồng Y Joseph Ratzinger đã có bài phát biểu tại Palermo về chủ đề tình phụ tử và sách Khải Huyền. Khi suy gẫm về hình tượng “Con Thú” trong sách Khải Huyền, ngài nhận ra một chi tiết thường bị bỏ quên: Con Thú là nhân vật quan trọng duy nhất trong Kinh Thánh không được định danh bằng một cái tên, mà bằng một con số. Tất cả những nhân vật khác — các tổ phụ, ngôn sứ, thiên thần, và chính Thiên Chúa — đều được gọi bằng tên riêng. Ngược lại, Con Thú lại mang một con số, và bản thân nó cũng biến thành những con số.

Trong khi đó, một cái tên giúp xác định cá tính riêng biệt. Nó gọi một cá nhân cụ thể bước vào mối tương quan, vào sự hiện diện, và vào dòng chảy lịch sử. Ngược lại, một con số mang tính trừu tượng hóa, phân loại và xử lý dữ liệu.

Khi đưa ra nhận định này, Đức Hồng Y Ratzinger đã nghĩ đến các trại tập trung — nơi những con số được xăm lên cánh tay con người — nhưng thông điệp của ngài còn mang ý nghĩa sâu xa hơn nhiều, vượt xa khỏi nỗi kinh hoàng đó.

Việc giản lược một con người thành một điểm dữ liệu, một đơn vị xuất lượng [output], hay một vị trí trên bảng xếp hạng — đây là một cám dỗ thường trực, và dù khoác lên mình hình thức định chế nào đi chăng nữa, thì luận lý học đằng sau nó vẫn luôn như vậy.

Ngày nay, luận lý học đó vận hành ở quy mô thuật toán, với tốc độ ánh sáng, ngay trong túi của mỗi thiếu niên. Chúng ta từng khám phá mối liên hệ này trên các trang báo từ năm 2018. Những lời của Đức Leo XIV khiến vấn đề này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Ý nghĩa thực sự của sự cô độc kỹ thuật số

Khi Đức Leo XIV nhắc đến “những sự cô độc kỹ thuật số”, ngài đang mô tả trải nghiệm của một cá nhân bị “xử lý” thay vì được thực sự thấu hiểu. Một học sinh bị theo dõi điểm số, bị đánh giá hiệu suất dựa trên các tiêu chuẩn định sẵn, và bị các nền tảng khai thác sự chú ý — những nền tảng vốn hiểu rõ nỗi lo âu của em hơn cả chính giáo viên — thì học sinh đó đang sống trong một hệ thống nhìn nhận con người như những con số.

Thuật toán phân loại, tối ưu hóa và cung cấp nội dung được tinh chỉnh để giữ chân người dùng. Điều này nghe có vẻ giống như sự chú ý, nhưng thực chất lại gần như là ngược lại — một trạng thái trôi dạt không chút trở ngại, tạo ra cảm giác kết nối trong khi âm thầm khoét sâu thêm sự cô lập. Đó chính là bản chất của sự cô độc này: thiếu vắng những cuộc gặp gỡ chân thực, thay vào đó là sự kích thích quá mức.

Lời khuyên mà Đức Leo XIV dành cho các nhà giáo dục mang tính phản văn hóa ở sự giản dị của nó: hãy ưu tiên “giáo dục trái tim” — nuôi dưỡng lòng trắc ẩn, lòng biết ơn và sự hiện diện. Hãy khơi dậy trí tuệ của người trẻ, trân trọng những câu hỏi của các em, và luôn ghi nhớ rằng “bên dưới lớp vỏ bọc mà nhiều thiếu niên tự dựng lên để tránh né khổ đau, chính là khát khao được yêu thương và được yêu”.

Lối thoát

Những nhận định sâu sắc của Đức HY Ratzinger cùng lời cảnh báo từ Đức Leo XIV đều hướng về cùng một giải pháp: phương thuốc đối trị cho việc bị biến thành những con số chính là được “gọi tên” — nghĩa là được nhìn nhận như một cá thể độc nhất, không thể bị giản lược, thay vì chỉ là một trường hợp trong một phân loại hay một điểm số trên thang đo. Đây là điều mà những người thầy tận tâm vẫn luôn thực hiện. Trong truyền thống Kitô giáo, đây cũng chính là cách Thiên Chúa đối xử với con người, và là điều mà Giáo hội — ở trạng thái tốt đẹp nhất — luôn nỗ lực thực hiện để noi gương Người.

Thế giới kỹ thuật số sẽ không biến mất. Nhưng câu hỏi mà Đức Leo XIV đặt ra cho các nhà giáo dục — và qua đó, cho tất cả chúng ta — chính là: liệu chúng ta có để thế giới ấy định hình cách chúng ta nhìn nhận về nhau hay không? Liệu chúng ta có tiếp tục khẳng định – bất chấp áp lực đáng kể – rằng người đang đứng trước mặt mình không phải là một điểm dữ liệu, và họ có một cái tên thực sự quan trọng hay không.

 

Mục tiêu tăng trưởng 10% của đất nước đặt ra nhiều câu hỏi về một văn hóa coi trọng các con số ấn tượng hơn là sự tiến bộ thực chất.

Alex Hoàng, trong bản tin ngày 20 tháng 10 năm 2026 của hãng tin UCA News, cho hay: Chính phủ Việt Nam đã đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng: nền kinh tế phải tăng trưởng 12,5% trong quý cuối cùng của năm 2026 để đạt mức tăng trưởng 10% cho cả năm.

Theo một nghị quyết ban hành ngày 5 tháng 10, 21 trong số 34 tỉnh, thành phố của cả nước được kỳ vọng sẽ đạt mức tăng trưởng ít nhất 13% trong quý cuối cùng. Một số địa phương thậm chí còn đối diện với các mục tiêu cao hơn, chẳng hạn như Lạng Sơn là 18.41%, Vĩnh Long là 17.25% và Thanh Hóa là 17.1%.

Các mục tiêu này được đưa ra sau khi Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế 9.01% trong chín tháng đầu năm.

Đối với một quốc gia đang phát triển với khoảng 100 triệu dân, tốc độ tăng trưởng nhanh chắc chắn là điều đáng hoan nghênh. Kể từ khi bắt đầu cải cách kinh tế vào năm 1986, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc giảm nghèo, tạo việc làm và nâng cao mức sống.

Tuy nhiên, có một câu hỏi đáng suy nghĩ: Nếu Việt Nam đạt mức tăng trưởng 9% thay vì 10%, liệu đó có thực sự bị coi là một thất bại?

Đằng sau câu hỏi này là một vấn đề quen thuộc trong xã hội Việt Nam: xu hướng đo lường sự thành công thông qua các mục tiêu, bảng xếp hạng và những số liệu thống kê ấn tượng.

Văn hóa chạy theo thành tích

Người Việt Nam có một thuật ngữ gọi là "bệnh thành tích" – cụm từ chỉ tâm lý quá chú trọng vào việc đạt được các thành tích (thường là trên giấy tờ hoặc các con số) để tạo ấn tượng tốt. Hiện tượng này mô tả việc theo đuổi quá mức sự công nhận và các kết quả ấn tượng, đôi khi phải đánh đổi bằng sự trung thực và chất lượng thực tế.

Hiện tượng này đặc biệt dễ thấy trong lĩnh vực giáo dục, nhưng cũng ảnh hưởng đến hành chính công và các lĩnh vực khác.

Hệ thống hành chính của Việt Nam vẫn duy trì truyền thống lập kế hoạch hàng năm, đặt ra các chỉ tiêu hiệu suất và trao thưởng dựa trên thành tích. Các cơ quan chính phủ và đơn vị công lập thường xuyên được đánh giá dựa trên kết quả công việc.

Những đánh giá này có thể ảnh hưởng đến cả sự công nhận lẫn các khoản thưởng tài chính. Theo các quy định được ban hành vào năm 2024, việc đánh giá hiệu suất hàng năm là cơ sở để xác định tiền thưởng cho công chức và viên chức.

Đối với những người làm việc trong khu vực công với mức lương khiêm tốn, các khoản thưởng này có thể tạo thêm nguồn thu nhập đáng kể.

Các chỉ tiêu hiệu suất không hẳn là xấu; chúng có thể thúc đẩy tinh thần trách nhiệm và hiệu quả công việc. Vấn đề nảy sinh khi việc đạt được chỉ tiêu trở nên quan trọng hơn cả bản thân công việc đó.

Bài học từ giáo dục

Hệ thống giáo dục Việt Nam là một ví dụ đáng lo ngại.

Trong nhiều thập niên, các trường học phải chịu áp lực phải báo cáo tỷ lệ tốt nghiệp cao, kết quả thi xuất sắc và số lượng học sinh giỏi ngày càng tăng.

Năm 2006, ngành giáo dục đã phát động một chiến dịch toàn quốc nhằm chống gian lận thi cử và "bệnh thành tích". Tuy nhiên, vấn đề này vẫn liên tục tái diễn.

Vào tháng 7 năm 2026, một vụ bê bối thi cử nghiêm trọng đã xảy ra tại Trường Trung học Phổ thông Chuyên Tuyên Quang, thuộc khu vực miền Bắc Việt Nam.

Trong tổng số 154 bài thi đạt điểm tuyệt đối môn Toán của tỉnh này tại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia, có tới 147 bài thi xuất phát từ cùng một điểm thi.

Các nhà điều tra đã phát hiện những sai phạm có tổ chức, liên quan đến các cán bộ coi thi và giáo viên. Đến đầu tháng 8, 29 nghi phạm đã bị khởi tố, và Bộ Giáo dục yêu cầu tất cả thí sinh tại điểm thi đó phải thi lại tất cả các môn.

Vụ bê bối này đã gây ra sự lo ngại sâu rộng về tính công bằng và sự liêm chính trong giáo dục.

Sau sự việc, chính quyền tỉnh đã tái khẳng định cam kết đấu tranh chống "bệnh thành tích", đồng thời đảm bảo rằng kết quả thi phải phản ánh đúng năng lực thực tế của học sinh.

Vụ việc này cho thấy một nguy cơ lớn hơn: khi những kết quả ấn tượng trở thành thước đo thành công hàng đầu, thì sự trung thực và chất lượng thực chất có thể bị tổn hại.

Một ngôi trường báo cáo tỷ lệ tốt nghiệp 100% không nhất thiết đồng nghĩa với việc trường đó cung cấp chất lượng giáo dục tốt hơn. Học sinh cần kiến thức, kỹ năng và sự phát triển cá nhân, chứ không chỉ là những con số ấn tượng trên bằng cấp.

Bài học tương tự cũng có thể áp dụng ngoài phạm vi trường học.

Khi tăng trưởng kinh tế trở thành một mục tiêu đơn thuần

Hoàng Quân, một giảng viên kinh tế tại Hà Nội, ghi nhận những thành tựu kinh tế đáng kể của Việt Nam nhưng cũng cảnh báo về việc quá chú trọng vào mục tiêu tăng trưởng 10%.

“Việt Nam hoàn toàn có lý do để ăn mừng những tiến bộ kinh tế của mình. Tuy nhiên, chúng ta không nên biến mục tiêu 10% thành một đích đến bắt buộc phải đạt được bằng mọi giá,” ông nói.

Ông lưu ý rằng phần lớn tốc độ tăng trưởng nhanh của Việt Nam được thúc đẩy bởi đầu tư nước ngoài và chi tiêu công, trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn đang phải đối diện với nhiều thách thức đáng kể.

Theo Ngân hàng Thế giới, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 73% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi tỷ lệ tham gia của các doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu đã giảm từ 35% vào năm 2009 xuống còn 18% vào năm 2023.

Bài học từ Trung Quốc với tình trạng đầu tư ồ ạt vào cơ sở hạ tầng và bất động sản, cùng với sự phụ thuộc của Campuchia vào nguồn vốn nước ngoài và các ngành xuất khẩu hạn hẹp, là những bài học về rủi ro khi dựa quá nhiều vào một vài động lực tăng trưởng cụ thể.

Hoàn cảnh của Việt Nam tuy khác biệt, nhưng mối lo ngại cốt lõi vẫn còn đó.

Ông Quân nói thêm: “Sự tiến bộ thực sự không chỉ nên được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn bằng mức độ lớn mạnh của các doanh nghiệp trong nước và chất lượng cuộc sống của người dân bình thường”.

GDP vẫn là thước đo quan trọng về hoạt động kinh tế, nhưng nó không thể phản ánh đầy đủ mức sống, chất lượng việc làm hay sức mạnh của các doanh nghiệp nội địa.

Vậy, thành công thực sự nên được hiểu như thế nào?

Điều thú vị là nghị quyết mới nhất của Chính phủ Việt Nam đã xác định năng suất, việc làm, thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân là những thước đo quan trọng cho sự phát triển.

Thách thức đặt ra là làm sao để những mục tiêu này nhận được sự quan tâm tương xứng với các chỉ tiêu tăng trưởng bằng con số.

Một ngôi trường không nên chỉ được đánh giá qua tỷ lệ tốt nghiệp, mà còn qua những gì học sinh thực sự học được.

Một dự án công không nên chỉ được đánh giá dựa trên việc ngân sách đã được chi tiêu hay chưa, mà phải xem xét dự án đó mang lại lợi ích gì cho cộng đồng.

Tương tự như vậy, thành công về kinh tế không nên chỉ phụ thuộc vào việc GDP có vượt qua một ngưỡng nhất định nào đó hay không.

Việt Nam hoàn toàn có lý do để theo đuổi các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng. Việc tạo thêm nhiều việc làm, cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao thu nhập có thể thay đổi cuộc sống của hàng triệu người.

Tuy nhiên, một quốc gia đạt mức tăng trưởng 9% trong khi vẫn củng cố được các doanh nghiệp trong nước, cải thiện giáo dục và nâng cao mức sống, có lẽ đã đạt được sự tiến bộ ý nghĩa hơn so với một quốc gia chỉ tập trung đơn thuần vào việc đạt mức tăng trưởng 10%.

Sau bốn thập niên cải cách kinh tế, có lẽ Việt Nam không chỉ cần những tham vọng lớn hơn mà còn cần một cách hiểu toàn diện hơn về thành công.

Các con số có thể cho thấy nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh đến mức nào, nhưng chính cuộc sống của những người dân bình thường mới phản ánh rõ nhất một quốc gia đã thực sự tiến xa đến đâu.

 

1. Lực lượng Ukraine tấn công nhà máy điện tử Oryol, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa gây ra tình trạng đóng cửa cả 4 phi trường Mạc Tư Khoa.

Ngày 23 tháng 10, lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy điện tử ở thành phố Oryol của Nga, trong khi máy bay điều khiển từ xa gây rối không phận trên các phi trường của Mạc Tư Khoa.

Theo kênh giám sát Exilenova+ của Ukraine, hỏa tiễn Ukraine đã tấn công một nhà máy điện tử ở Oryol, cách biên giới Ukraine khoảng 160 km. Hình ảnh do nhân chứng quay tại hiện trường cho thấy những vụ nổ lớn và khói bốc lên nghi ngút trên bầu trời đêm.

Thống đốc tỉnh Oryol, Andrey Klychkov, xác nhận rằng một doanh nghiệp đã trở thành mục tiêu, trong khi hãng truyền thông độc lập ASTRA của Nga, trích dẫn phân tích tình báo nguồn mở của mình, xác định cơ sở này là nhà máy Proton.

Nhà máy này sản xuất các thiết bị bán dẫn, đèn LED và phụ tùng điện tử cho thiết bị công nghiệp và chuyên dụng, có thể được sử dụng trong các hệ thống vũ khí của Nga. Theo báo cáo, nhà máy này cung cấp phụ tùng cho hỏa tiễn hành trình S-71 Kover, hỏa tiễn đạn đạo 9M723 Iskander-M và hệ thống phòng không Pantsir-S1 của Nga.

Theo ASTRA, người dân địa phương cho biết đã nghe thấy ít nhất bốn tiếng nổ.

Cách đó 326 km về phía bắc, các chuyến bay dân sự tại cả bốn phi trường chính của Mạc Tư Khoa đã bị đình chỉ vào chiều ngày 23 tháng 10 do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào thủ đô Nga, theo báo cáo của chính quyền địa phương.

Cơ quan hàng không dân dụng Nga Rosaviatsiya đã thông báo vào lúc 14:05 giờ địa phương về các hạn chế đối với các chuyến bay đến và đi tại các phi trường Sheremetyevo, Domodedovo, Vnukovo và Zhukovsky.

Tại Sheremetyevo, phi trường lớn nhất Mạc Tư Khoa, một cảnh báo an ninh hàng không đã được phát đi và hành khách đang chờ được khuyến cáo tìm nơi trú ẩn.

Sau đó, những bức ảnh được tường trình mảnh vỡ từ một chiếc máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi đã xuất hiện trên mạng xã hội tại phi trường Sheremetyevo.

Trang theo dõi chuyến bay mã nguồn mở FlightRadar24 báo cáo có 85 chuyến bay bị hủy và 229 chuyến khác bị hoãn tại phi trường Sheremetyevo trong ngày hôm nay.

Theo Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin, 17 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ khi đang hướng về thành phố vào chiều ngày 23 tháng 10.

Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, Ukraine vẫn chưa đưa ra bình luận nào về vụ tấn công được báo cáo.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin lúc 5 giờ chiều giờ địa phương, tín hiệu an toàn đã được phát đi tại phi trường Sheremetyevo.

Một cuộc di tản cũng được ghi nhận tại tòa nhà chọc trời IQ-quarter ở khu thương mại Mạc Tư Khoa City, nơi đặt văn phòng của một số bộ thuộc chính phủ Nga, bao gồm Bộ Phát triển Kỹ thuật số, Bộ Phát triển Kinh tế và Bộ Công nghiệp và Thương mại.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS sau đó đưa tin, dẫn lời các dịch vụ khẩn cấp, rằng báo động đó là giả.

Khi máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tiến sâu hơn vào lãnh thổ Nga, việc đóng cửa tạm thời các phi trường trên khắp nước Nga ngày càng trở nên phổ biến trong cuộc chiến toàn diện của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

Ngày 1 tháng 9, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo các hãng hàng không, công ty bảo hiểm và chính phủ nước ngoài rằng không phận Nga "trên thực tế sẽ bị đóng cửa" do máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Putin đáp trả bằng cách cáo buộc Kyiv "khủng bố nhà nước", bất chấp việc Nga đã tấn công Kyiv trong sáu ngày liên tiếp.

Tổng thống Zelenskiy cho biết trong một bài phát biểu được đăng trên Telegram rằng Ukraine không đe dọa hàng không dân dụng, nhưng các hãng hàng không bay đến Mạc Tư Khoa, St. Petersburg và các trung tâm hàng không lớn khác phải tính đến rủi ro do máy bay điều khiển từ xa gây ra trong không phận Nga.

"Hôm nay chúng tôi muốn cảnh báo tất cả các hãng hàng không sử dụng không phận Nga, tất cả các công ty bảo hiểm, tất cả những ai vẫn sử dụng các phi trường trọng yếu của Nga - bầu trời Nga đang trở nên vô cùng nguy hiểm", ông nói.

"Mặc dù chính quyền Nga không đưa tin này một cách đầy đủ, nhưng trên thực tế, bầu trời Nga sẽ bị đóng cửa", ông nói thêm.

[Kyiv Independent: Ukrainian forces strike Oryol electronics plant, drone attacks triggers shutdown of Moscow airports]

2. Tổng thống Zelenskiy nói: Trump có thể buộc Putin phải đàm phán nhưng ông ấy chọn không làm như vậy.

Tổng thống Donald Trump có đủ sức mạnh để đưa Putin đến bàn đàm phán nhưng vẫn chưa sử dụng quyền lực đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết.

"Trump hoàn toàn có thể đưa Putin đến bàn đàm phán, bởi vì ông ấy có đủ phương tiện để làm điều đó. Cách ông ấy nói về tôi - Trump nên nói về Putin theo cách tương tự," Tổng thống Zelenskiy nói trong một cuộc phỏng vấn trên podcast The Diary of a CEO.

Tổng thống Zelenskiy chỉ ra các lệnh trừng phạt được Quốc hội Mỹ thông qua như một công cụ mà Trump có thể sử dụng để gây áp lực lên Điện Cẩm Linh.

"Các biện pháp trừng phạt đang nằm trên bàn làm việc của ông ấy. Ông ấy không bỏ phiếu cho chúng – Quốc hội đã bỏ phiếu cho các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ. Ông ấy có quyền hành động," Tổng thống Zelenskiy nói.

Khi được hỏi tại sao Trump không có hành động như vậy, Tổng thống Zelenskiy nói ông chỉ có thể suy đoán về các lý do, bao gồm mối quan hệ giữa Điện Cẩm Linh và các nhà lãnh đạo chính quyền Mỹ cũng như các lợi ích kinh tế có thể có. Ông nói:

"Tôi không biết tại sao. Có lẽ họ có mối quan hệ đặc biệt. Hoặc có thể là điều gì khác. Tôi không thể nói chắc chắn; tôi không biết mọi chuyện. Tôi chỉ có thể suy đoán – có lẽ có một số thỏa thuận kinh tế, hoặc điều gì đó tương tự."

Tổng thống Zelenskiy bác bỏ mối liên hệ giữa giá nhiên liệu của Nga và Mỹ.

Người dẫn chương trình podcast cho rằng Trump có thể quan tâm đến giá năng lượng trong nước hơn là vấn đề Ukraine trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Tổng thống Zelenskiy bác bỏ ý kiến cho rằng giá nhiên liệu của Mỹ phụ thuộc vào lượng năng lượng Nga bán ra, lập luận rằng Mỹ xuất khẩu các nguồn năng lượng của chính mình. Tổng thống giải thích:

"Tôi có thể khẳng định chắc chắn 100% rằng giá dầu diesel không phụ thuộc vào khối lượng Nga bán ra. Hoàn toàn không. Người Mỹ xuất khẩu tài nguyên năng lượng. Không có lệnh cấm xuất khẩu năng lượng của Mỹ; chính các công ty Mỹ đang thực hiện việc xuất khẩu đó."

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng ông thấy không có lý do gì để Trump hạn chế xuất khẩu năng lượng của các công ty tư nhân khi mà các doanh nghiệp đó đang kiếm được tiền từ việc này.

"Tại sao ông ấy lại làm vậy, khi ‘sản phẩm bán chạy và tiền vẫn cứ chảy vào’?" Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng sự thật về cuộc chiến và những quyết định xung quanh nó cuối cùng sẽ được phơi bày. Tổng thống Zelenskiy nói:

"Mọi bí mật, mọi điều bí ẩn cuối cùng đều sẽ được phơi bày. Chỉ cần thời gian. Thời gian chắc chắn sẽ đứng về phía những người cởi mở và sẵn sàng cho một cuộc đối thoại thẳng thắn và một sự đấu tranh. Điều này có nghĩa là thời gian sẽ đứng về phía chúng ta."

Tổng thống Zelenskiy nói rằng Putin đã tự chọn thời điểm phát động cuộc xâm lược toàn diện.

Người dẫn chương trình cũng hỏi Tổng thống Zelenskiy về những tuyên bố lặp đi lặp lại của Trump rằng Nga sẽ không phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine nếu Trump làm tổng thống vào thời điểm đó. Tổng thống Zelenskiy trả lời:

"Thành thật mà nói, không ai biết câu trả lời. Sự thật vẫn là: điều này đã xảy ra trong nhiệm kỳ tổng thống của Tổng thống Biden. Đó là sự thật. Cũng là sự thật rằng điều đó không xảy ra dưới thời Trump. Nhưng cũng là sự thật rằng chính Putin đã chọn thời điểm để tiến hành cuộc xâm lược toàn diện."

Ông thừa nhận rằng mối quan hệ của Trump với Putin có thể đã ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của nhà lãnh đạo Nga, nhưng lập luận rằng mối quan hệ cá nhân giữa các tổng thống sẽ không giải quyết được mối đe dọa tiềm tàng đối với Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy nói rằng Putin sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu xâm lược Ukraine bất kể ai nắm giữ chức tổng thống Mỹ:

"Cả tôi và Trump đều không thể giữ chức tổng thống mãi mãi. Sớm muộn gì nhiệm kỳ tổng thống của Trump cũng sẽ kết thúc, và Putin vẫn sẽ không từ bỏ mục tiêu chính của mình – xâm lược Ukraine."

"Do đó, nói thẳng ra, việc ai là tổng thống không quan trọng, miễn là Putin vẫn nắm quyền."

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo việc nhượng bộ lãnh thổ có thể khiến Ukraine lộ diện nhiều hơn.

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng việc đầu hàng Sloviansk và Kramatorsk ở vùng Donetsk có thể mở đường cho quân Nga tiến sâu hơn vào vùng Dnipropetrovsk, bao gồm cả Pavlohrad và Dnipro.

Ông mô tả khu vực này là một trung tâm công nghiệp và chế tạo máy quan trọng, đóng vai trò hỗ trợ nền kinh tế Ukraine, và cho biết hệ thống phòng thủ của khu vực đã được tăng cường mạnh mẽ. Tổng thống Zelenskiy nói:

"Nếu chúng tôi đầu hàng những thành phố này cho họ, rủi ro là rất lớn. Nếu họ quyết định tiến xa hơn, họ có thể chiếm được rất nhiều thành phố của chúng tôi. Rủi ro là có thật. Không có gì bảo đảm cả."

Ông cũng đặt câu hỏi về ý nghĩa của các bảo đảm an ninh nếu Ukraine bị buộc phải rút khỏi thêm lãnh thổ để đáp ứng các yêu cầu của Nga.

" Trong khi mọi người đang nói về các bảo đảm an ninh và chúng tôi sẵn sàng đàm phán như vậy – thì phía Nga lại muốn chúng tôi rút quân sâu hơn nữa", ông nói. "Nếu chúng tôi rút quân, thì các bảo đảm an ninh ở đâu? Chưa kể đến việc điều đó sẽ là bất công."

Tổng thống Zelenskiy ước tính rằng Nga hiện đang kiểm soát khoảng 18-19% lãnh thổ Ukraine. Ông cũng cho biết Mạc Tư Khoa đưa ra những bản đồ khác nhau cho công chúng trong nước và tiếp tục theo đuổi các mục tiêu lãnh thổ vượt ra ngoài những khu vực mà họ hiện đang xâm lược.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Nga muốn chiếm thành phố Zaporizhzhia nhưng chưa thể làm được. Ông nói thêm rằng Zaporizhzhia và Mykolaiv vẫn là mục tiêu của Nga, ngay cả khi Mạc Tư Khoa không công khai thừa nhận tham vọng đó.

Ông cũng chỉ ra tình hình ở Kherson, nơi sông Dnipro chia cắt thành phố, với lãnh thổ do Ukraine kiểm soát ở một bên bờ và lực lượng Nga ở bên kia. Ông nói rằng các vị trí này cho phép quân đội Nga nã pháo vào thành phố.

Tổng thống Zelenskiy gọi thỏa thuận ngừng bắn là sự thỏa hiệp lớn nhất của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Trump đã nhiều lần thúc giục cả hai bên tìm kiếm một thỏa hiệp, nhưng lập luận rằng Ukraine đã nhượng bộ đáng kể bằng cách đồng ý ngừng giao tranh dọc theo chiến tuyến hiện tại.

"Sự nhượng bộ lớn nhất mà chúng tôi đang thực hiện là một lệnh ngừng bắn. Hãy chấm dứt cuộc chiến này đi", ông nói.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng ông đã nhiều lần thúc giục Trump hiểu được mức độ nhượng bộ mà Ukraine sẵn sàng thực hiện khi đồng ý ngừng giao tranh mà không cần giải quyết trước mọi vấn đề lãnh thổ. Tổng thống Zelenskiy tuyên bố:

"Tôi đã nhiều lần cố gắng nói với Tổng thống Mỹ: hãy hiểu cho chúng tôi. Đây là một sự thỏa hiệp rất lớn – chỉ đơn giản là giữ nguyên các tuyến phòng thủ như hiện tại."

[Kyiv Post: Trump Could Force Putin to Negotiate but Hasn’t, Zelensky Says]

3. Ukraine xác nhận thỏa thuận ngừng bắn Oleshky do Melania Trump làm trung gian giữa Nga và Ukraine.

Ngày 23 tháng 10, ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan bảo vệ nhân quyền Ukraine, xác nhận rằng Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã làm trung gian hòa giải một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ giữa Nga và Ukraine tại và xung quanh thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson, nhằm cho phép di tản an toàn dân thường và cung cấp viện trợ nhân đạo.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh sự chú ý ngày càng tăng đối với cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng tại thành phố, vốn đã thu hút sự quan tâm quốc tế trong những tuần qua, đặc biệt là từ Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Theo thông cáo báo chí từ văn phòng báo chí Tòa Bạch Ốc, Đệ nhất phu nhân "đã khởi xướng các cuộc thảo luận với cả hai quốc gia và thống nhất các bên về mục tiêu, thủ tục kỹ thuật, thời gian, quy trình và điều khoản của thỏa thuận, trong vai trò chính thức là người trung gian độc quyền."

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, thỏa thuận ngừng bắn dự kiến sẽ bắt đầu lúc 3 giờ sáng ngày 27 tháng 10, theo giờ Kyiv.

Ông Lubinets đã xác nhận thỏa thuận này trong một tuyên bố video trên Telegram vào cuối ngày 23 tháng 10.

Ông Lubinets nói: "Tôi xin chân thành cảm ơn bà Melania Trump và nhóm của bà vì những nỗ lực, sự lãnh đạo và sự phối hợp giữa hai nhóm đàm phán của Ukraine và Liên bang Nga trong việc đạt được các thỏa thuận."

Theo thỏa thuận, một lệnh ngừng bắn sẽ được thực thi, hàng viện trợ nhân đạo sẽ được chuyển đến Oleshky, và người dân sẽ được phép tự do rời khỏi thành phố, theo lời ông Lubinets.

"Chiến dịch sẽ diễn ra dần dần. Việc thực hiện vô cùng khó khăn", ông nói. Ông cho biết sẽ tiếp tục thông báo cho công chúng Ukraine và công bố kết quả của chiến dịch. Ông cũng yêu cầu công chúng thận trọng trong việc lan truyền thông tin về nhiệm vụ này.

Ông Lubinets nói thêm rằng ông đã dẫn đầu các cuộc đàm phán về phía Ukraine, còn Cao ủy Nhân quyền Nga, bà Yana Lantratova, đã dẫn đầu các cuộc đàm phán về phía Nga.

Ngày 23 tháng 10, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng Ukraine sẽ thực hiện các quyết định của tổng tư lệnh quân đội nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sứ mệnh nhân đạo tại Oleshky.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cũng hoan nghênh vai trò của Melania Trump, nói rằng bà đã "đóng góp đáng kể vào việc đạt được thỏa thuận về chiến dịch nhân đạo" ở Oleshky, theo hãng truyền thông thân Điện Cẩm Linh Ura.ru đưa tin. Ông Peskov cho biết các bên đang nỗ lực đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong khu vực để người dân có thể được di tản.

Hãng thông tấn RBK thân nhà nước Nga đưa tin Bộ Tổng tham mưu Nga đã tuyên bố ngừng bắn từ 4 giờ sáng giờ địa phương ngày 27 tháng 10, dẫn lời ông Valeriy Gerasimov, Tham mưu trưởng Quân đội Nga.

Ông Gerasimov nói thêm rằng để bảo đảm an toàn cho người dân và việc cung cấp các nhu yếu phẩm thiết yếu, công tác trinh sát kỹ thuật sẽ được tiến hành.

Oleshky, nằm ngay bên kia sông Dnipro đối diện với Kherson, đã bị lực lượng Nga phong tỏa hiệu quả trong khu vực, ngăn chặn viện trợ nhân đạo vào thành phố. Người dân cố gắng chạy trốn qua những con đường duy nhất dẫn vào và ra khỏi thành phố thường xuyên bị máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Trong thông cáo báo chí, bà Melania Trump cho biết: "Các nhà lãnh đạo dân sự phi quân sự từ cả hai nước sẽ cùng nhau đến thăm cư dân Oleshky tại nhà của họ và xác định mức độ hỗ trợ mà họ cần."

"Những cư dân muốn di tản sẽ nhận được sự hỗ trợ và phương tiện vận chuyển phối hợp đến điểm đến mà họ lựa chọn. Tôi dự đoán một số người sẽ muốn đến Nga, và một số người sẽ đến Ukraine."

Theo tài liệu này, một "tổ chức truyền thông Mỹ khách quan" sẽ đến khu vực này để ghi lại hoạt động của cả hai bên tại đây.

Cuối ngày hôm đó, Dân biểu Ukraine David Arakhamiia, lãnh đạo đảng Nô Bộc Nhân dân và là cộng sự thân cận của Tổng thống Zelenskiy, cho biết "quá trình giải tỏa thành phố Oleshky và vùng ngoại ô sẽ sớm bắt đầu".

"Để đạt được mục tiêu này, một thỏa thuận ngừng bắn sẽ được ký kết trong thời gian tới, như Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ, Melania Trump đã tuyên bố," Arakhamiia cho biết.

"Đây là một quá trình dài, trong đó có sự tham gia của nhiều người ở các cấp độ chính trị khác nhau. Chúng tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh vai trò của Giáo hoàng và Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ, Melania Trump."

Mặc dù đã có một số thỏa thuận "ngừng bắn" cục bộ và tạm thời được công bố trong suốt cuộc chiến, nhưng việc thực hiện và thi hành chúng trên thực địa lại không đồng đều.

"Tôi, cũng như tất cả mọi người, hy vọng rằng mọi người sẽ được cứu sống, tốt nhất là tất cả những ai muốn, chứ không chỉ những người có thời gian. Nhưng tôi lo ngại rằng sẽ có những hành động khiêu khích, tống tiền, một tuyến đường đi qua Liên bang Nga (điều mà nhiều người sẽ không đồng ý), và các hoạt động PR cho những người may mắn thoát ra được", Stefan Vorontsov, điều phối viên tình nguyện của tổ chức phi chính phủ Humanity, chuyên giúp di tản dân thường khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, nói với Kyiv Independent.

"Với sự phù hộ của Chúa, chúng ta sẽ có thể tạo ra một tiền lệ để Nga thừa nhận những gì họ đã làm ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, và chúng ta sẽ có thể tổ chức cuộc di tản chính thức đầu tiên từ đó, rồi có lẽ những nước còn lại cũng sẽ làm được. Nhưng một lần nữa, tôi không mấy lạc quan."

Ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn được báo cáo được cả hai bên tuân thủ, bản chất của tình hình ở Oleshky đồng nghĩa với việc việc thực hiện di tản trên thực địa vẫn sẽ vô cùng khó khăn.

"Tôi không quan tâm gì đến những tin tức đó cả, người dân đã bị bỏ rơi và sẽ không ai cứu họ đâu," một người phụ nữ đến từ Oleshky, người từ chối tiết lộ tên vì lý do an ninh, nói với tờ Kyiv Independent.

"Ở đó không có dịch vụ giao đồ ăn vì tất cả các con đường đều bị gài mìn, bọn Orc (người Nga) đang ăn thịt chó của chúng tôi vì chúng cũng đói. Để đưa xe buýt đến đó, tất cả các con đường cần phải được rà phá bom mìn, mà ở đó không có ai để làm việc đó."

Việc Tòa Bạch Ốc can thiệp vào tình hình ở Oleshky diễn ra vào thời điểm quan hệ giữa Kyiv và Washington đang căng thẳng, sau khi chính quyền Trump đồng ý miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với Nga và mua nhiên liệu diesel của Nga, trong khi việc hạn chế truy cập một cách giả tạo vào các thiết bị đầu cuối Starlink trên máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vẫn tiếp diễn.

Ngày 13 tháng 10, Tổng thống Donald Trump đơn phương tuyên bố "lệnh ngừng bắn năng lượng" giữa Nga và Ukraine, nhưng trên thực tế lệnh này đã không hề tồn tại.

[Kyiv Independent: Ukraine confirms Oleshky ceasefire mediated by Melania Trump between Russia, Ukraine]

4. Cố vấn của Tổng thống Zelenskiy cho biết, thông tin tình báo của Mỹ vẫn được cung cấp nhưng cảnh báo hỏa tiễn có thể bị chậm trễ.

"Flash" Beskrestnov cho biết, dữ liệu tình báo của Mỹ vẫn tiếp tục được chuyển đến Ukraine, nhưng thông tin cần thiết để đưa ra cảnh báo không kích kịp thời vẫn còn thiếu nhất quán.

"Dữ liệu tình báo vẫn tiếp tục được cung cấp, và vấn đề chỉ nằm ở hệ thống cảnh báo không kích," Beskrestnov nói với BBC.

Ông cho biết Ukraine đôi khi nhận được thông tin về một cuộc tấn công sắp xảy ra trước đó, nhưng trong những trường hợp khác, cảnh báo đến quá muộn khiến người dân không kịp thời cảnh báo.

"Đôi khi chúng tôi nhận được thông tin này trước khi cuộc tấn công diễn ra, đôi khi thì không," ông nói. "Ví dụ, đêm qua chúng tôi nhận được thông tin, nhưng... chỉ một phút trước khi cuộc tấn công xảy ra."

Ông Beskrestnov cho biết việc thiếu cảnh báo kịp thời rất nguy hiểm, và nói thêm rằng đã có người thiệt mạng vì điều đó.

"Nó rất nguy hiểm… Tôi nghĩ nó thực sự rất tồi tệ… Đã có người thiệt mạng rồi," ông nói với BBC.

Các hạn chế của Starlink càng làm gia tăng lo ngại.

Ông Beskrestnov cũng cho biết các hạn chế ảnh hưởng đến việc Ukraine sử dụng mạng internet vệ tinh Starlink vẫn còn hiệu lực, và Kyiv không nhận được lời giải thích rõ ràng nào từ phía Mỹ về việc ai chịu trách nhiệm về những hạn chế đó.

Starlink, do công ty công nghệ SpaceX của tỷ phú Elon Musk vận hành, và dịch vụ Starshield tập trung vào quân sự được Ukraine sử dụng cho các hoạt động máy bay điều khiển từ xa, liên lạc giữa các đơn vị quân đội và ban chỉ huy.

Ông Beskrestnov cho rằng những vấn đề đồng thời xảy ra với cảnh báo không kích và hệ thống Starlink có thể là một nỗ lực nhằm gây áp lực buộc Ukraine phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán với Nga.

"Có lẽ đó là cách Hoa Kỳ muốn nói với chúng ta rằng, ‘Hãy cùng nhau đối thoại, đàm phán với Nga, các bạn nên tìm ra giải pháp thỏa hiệp’", ông nói.

Cố vấn này không đưa ra bằng chứng cho thấy các vấn đề này có liên quan đến nhau một cách cố ý, và Mỹ chưa công khai xác nhận rằng các hạn chế này nhằm mục đích gây áp lực lên Kyiv, mặc dù Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã xác nhận hôm Chúa Nhật rằng Ukraine không có quyền truy cập vào Starshield.

Ukraine tìm kiếm các giải pháp thay thế

Ông Beskrestnov cho biết Ukraine có thể sử dụng dữ liệu radar của riêng mình để đưa ra một số cảnh báo hạn chế về các cuộc tấn công sắp tới, nhưng hiện đang tìm kiếm các hệ thống liên lạc thay thế trong bối cảnh không chắc chắn về khả năng tiếp cận Starlink trong tương lai.

Ông cho biết Kyiv đang xem xét các phương án thay thế không chỉ cho hệ thống phòng không mà còn cho việc liên lạc giữa các lực lượng Ukraine và bộ chỉ huy của họ, cũng như kết nối dân sự.

"Giờ chúng tôi hiểu rằng điều gì đó đang bắt đầu xảy ra với Starlink, và chúng tôi không chắc bước tiếp theo sẽ là gì," Beskrestnov nói.

"Chúng tôi hiểu rằng chúng ta nên chuẩn bị cho một số vấn đề trong tương lai," ông nói thêm, cho biết Ukraine đang tìm kiếm các giải pháp thay thế vì không biết điều gì sẽ xảy ra liên quan đến Starlink.

Thương vong dân thường sau khi cảnh báo bị trì hoãn.

Theo đánh giá của Kyiv Post dựa trên các báo cáo chính thức và đánh giá thiệt hại, ít nhất sáu thường dân đã thiệt mạng và 21 người bị thương trong các cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga sau khi có thông tin cho rằng Mỹ đã đình chỉ việc chia sẻ thông tin tình báo cảnh báo sớm với Ukraine.

Kyiv chịu tổn thất nặng nề nhất, trong khi dân thường ở Kharkiv thuộc miền đông Ukraine và Dnipro thuộc miền trung Ukraine cũng bị ảnh hưởng. Tổng số người thiệt mạng và bị thương do các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và có khả năng là hỏa tiễn đạn đạo từ ngày 12 đến 19 tháng 10 có thể lên tới khoảng 20 người và hơn 100 người bị thương.

Vụ tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo gây chết người đầu tiên được xác nhận sau khi có thông báo tạm ngừng xảy ra ở Kyiv vào đêm 13-14 tháng 10, khi một quả hỏa tiễn bắn trúng một tòa nhà chung cư chín tầng, khiến ba phụ nữ thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Một cuộc tấn công khác đã nhắm vào một tòa nhà phi dân cư ở quận Holosiivskyi của thủ đô, khiến hai người thiệt mạng.

Trong các cuộc tấn công sau đó, việc Kyiv Post xem xét dữ liệu giám sát và lời kể của nhân chứng cho thấy rằng các cảnh báo sớm thường chỉ được đưa ra vài giây trước khi va chạm hoặc sau khi hỏa tiễn đã tấn công.

Từ ngày 12 đến 19 tháng 10, Nga đã phóng ít nhất năm loạt hỏa tiễn đạn đạo nhằm vào Ukraine, bao gồm một cuộc tấn công với 39 hỏa tiễn vào đêm 13-14 tháng 10 và một cuộc tấn công khác với 16 hỏa tiễn vào đêm 18-19 tháng 10. Một cuộc tấn công gần đây đã khiến một phụ nữ 21 tuổi thiệt mạng và 8 thường dân khác bị thương ở Kyiv.

Tờ Kyiv Post ước tính rằng các hỏa tiễn này mang theo tổng cộng 35-40 tấn thuốc nổ.

Các quan chức Mỹ, bao gồm cả Rubio, đã phủ nhận việc tạm ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine. Tuy nhiên, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết thông tin đã bị chặn trong vài ngày và Ukraine vẫn thiếu các cảnh báo kịp thời từ phía Mỹ về các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cũng chỉ trích sự chậm trễ trong việc Mỹ giao hỏa tiễn đánh chặn Patriot, nói rằng Ukraine chỉ nhận được 12 hỏa tiễn PAC-3 mỗi tháng bất chấp các hợp đồng và khoản thanh toán hiện có. Ông cho biết Nga phóng khoảng 100-150 hỏa tiễn đạn đạo vào Ukraine mỗi tháng, khiến Kyiv phải vật lộn để đối phó với mối đe dọa bằng hệ thống phòng thủ hiện có.

[Kyiv Post: US Intel Still Flows But Missile Warnings May Lag, Zelensky Advisor Says]

5. Nga tấn công khu chợ đông người ở Lozova, khiến 2 người thiệt mạng và 36 người bị thương.

Hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, Thống Đốc khu vực Kharkiv, Oleh Syniehubov, công bố hôm 22 tháng 10, lực lượng Nga đã tấn công chợ trung tâm ở Lozova, thuộc vùng Kharkiv của Ukraine, bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed và hỏa tiễn Banderol, khiến hai phụ nữ thiệt mạng và 36 người khác bị thương.

Diễn biến này xảy ra sau khi tài phiệt địa ốc Steve Witkoff gọi trùm mafia Vladimir Putin là "nhà nhân đạo" và Trump cho rằng Nga đã và đang "cư xử rất đẹp" với người Ukraine.

Thống đốc Oleh Syniehubov, đã xác định hai người phụ nữ thiệt mạng ở độ tuổi 50 và 60.

Trong bản cập nhật mới nhất, ông cho biết số người bị ảnh hưởng bởi cuộc tấn công đã tăng lên 36 người, trong đó có hai người chỉ được điều trị các phản ứng căng thẳng cấp tính. Mức độ nghiêm trọng của các vết thương ở 34 người còn lại khác nhau, mặc dù tất cả đều được chăm sóc y tế cần thiết. Một số người phải vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch và được tường trình đang phải chiến đấu giành giật sự sống, Thị trưởng Lozova, Serhii Tổng thống Zelenskiyi, cho biết.

"Đây là một cuộc tấn công có chủ đích, nhắm vào thường dân", Tổng thống Zelenskiy nói, lưu ý rằng khu chợ bị tấn công vào giữa trưa, khoảng giờ ăn trưa, khi đang rất đông người.

"Quân xâm lược tấn công cụ thể vào thường dân để gây thương vong càng nhiều càng tốt. Tại một khu chợ bình thường, nơi mọi thứ đều công khai, không bao giờ có và không bao giờ có thể có bất kỳ mục tiêu quân sự nào", ông nói tiếp.

Cuộc tấn công đã gây thiệt hại nặng nề cho các gian hàng chợ, nhà riêng, chung cư, trung tâm mua sắm gần đó, một nhà thờ và nhiều phương tiện cá nhân.

Các nhà chức trách địa phương cho biết họ vẫn đang đánh giá toàn bộ thiệt hại.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiyi cho biết các dịch vụ khẩn cấp và đô thị đã chuyển sang chế độ ứng phó với thương vong hàng loạt, đồng thời cảnh báo rằng mối đe dọa từ các cuộc không kích lặp lại vẫn còn và kêu gọi người dân lập tức đến nơi trú ẩn mỗi khi có tín hiệu báo động không kích.

Số thương vong tăng đều đặn sau cuộc tấn công. Ban đầu, Syniehubov báo cáo có 17 người bị thương ngay sau cuộc tấn công, con số mà Tổng thống Zelenskiyi cũng đưa ra trong bản cập nhật sơ bộ của mình.

Cũng vào khoảng thời gian đó hôm thứ Năm, lực lượng Nga đã tấn công một ngôi nhà riêng ở khu Zhytomyr bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực, khiến 8 người bị thương, trong đó có 2 trẻ em.

Tại Sloviansk, chính quyền khu vực đã mở rộng lệnh di tản bắt buộc đối với các gia đình có trẻ em ra toàn bộ cộng đồng sau khi lực lượng Nga tấn công các thị trấn ở vùng Donetsk 42 lần vào thứ Tư, ngày 21 tháng 10, làm bị thương hai cậu bé 7 và 12 tuổi.

Vụ tấn công vào cộng đồng này diễn ra cùng thời điểm lực lượng Nga sử dụng máy bay điều khiển từ xa FPV để tấn công một xe di tản bọc thép của Phái bộ Nhân đạo Proliska gần Kramatorsk, cũng thuộc vùng Donetsk.

Mặc dù các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, các địa điểm và tổ chức dân sự bị nghiêm cấm theo luật nhân đạo quốc tế, nhưng lực lượng Nga đã phá hủy hoàn toàn chiếc xe này, đánh dấu lần thứ 120 tổ chức nhân đạo này bị tấn công kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu vào năm 2022.

Cũng trong tuần đó, vào thứ Hai, ngày 19 tháng 10, Nga đã tấn công một công viên đông người ở Nova Vodolaha, vùng Kharkiv bằng máy bay điều khiển từ xa, khiến sáu người thiệt mạng, trong đó có hai trẻ em.

Nạn nhân nhỏ tuổi nhất, một bé gái chỉ hơn một tuổi, đã thiệt mạng khi đang ngồi trong xe đẩy.

[Kyiv Post: Russia Strikes Crowded Market in Lozova, Killing 2, Wounding 36]

6. Ông Witkoff gặp Putin: Có tiến triển gì về vấn đề Ukraine không?

Putin đã tiếp đón trưởng đoàn đàm phán của Ông Donald Trump về vấn đề Ukraine, Steve Witkoff, tại Saint Petersburg hôm thứ Tư. Theo Mạc Tư Khoa, hai bên đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ. Trước khi đến Saint Petersburg, ông Witkoff đã gặp gỡ các đại diện Âu Châu và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại Oslo. Giới truyền thông đang bàn luận về triển vọng giải quyết hòa bình trong bối cảnh lập trường cứng rắn mới của Trump đối với Ukraine.

Điện Cẩm Linh không cho thấy dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng đàm phán.

Tờ The Spectator của Vương Quốc Anh nhận định rằng các cuộc họp trong tương lai cũng khó có thể mang lại kết quả cụ thể nào:

"Cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy tổng thống Nga thực sự sẵn sàng đạt được thỏa thuận hoặc nhượng bộ về mục tiêu chiến tranh của mình.... Đối mặt với viễn cảnh kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn cho đảng Cộng hòa trong hai tuần tới, Trump đang tuyệt vọng tìm kiếm một chiến thắng với Nga. Putin có thể cảm nhận được điều này và dường như đang lợi dụng điều này để câu giờ trước mùa đông, thời điểm ông hy vọng sẽ đạt được tiến triển đáng kể trong việc khuất phục Ukraine. Không phải lần đầu tiên, chính Tổng thống Zelenskiy bị buộc phải nỗ lực hết sức và thể hiện thiện chí với hy vọng rằng làm như vậy sẽ cứu đất nước ông khỏi một âm mưu ngày càng trâng tráo giữa kẻ thù và một thứ đồng minh sáng nắng chiều mưa."

Khuyến khích leo thang

Tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung của Đức chỉ ra rằng các chính sách của Mỹ trong những tuần gần đây đang gây ra những hậu quả trên toàn thế giới:

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Ukraine đang đe dọa tương lai của chương trình mua sắm vũ khí PURL.

"Putin và nhóm thân cận của ông tin chắc rằng trong cuộc chiến chống Ukraine và cuộc đấu tranh chống lại phương Tây nói chung, trước hết họ sẽ có sức mạnh bền bỉ hơn, và thứ hai là có thể lợi dụng sự đối đầu giữa người Mỹ và người Âu Châu. Mọi hành động của giới lãnh đạo Mỹ trong những tuần gần đây đều củng cố niềm tin này. Do đó, triển vọng về một lệnh ngừng bắn, chứ chưa nói đến hòa bình ở Ukraine, càng trở nên xa vời hơn. Thay vào đó, Điện Cẩm Linh có thể sẽ càng thêm tự tin để leo thang xung đột. Ngoại trưởng của Putin đã nói rằng ‘khôi phục công lý cho người Nga’ diễn ra trên hết là trên chiến trường."

Mạc Tư Khoa có thể thong thả.

Tờ Corriere della Sera, gọi tắt là Ý nhận định rằng trái ngược với Trump, Putin không vội vàng:

"Suốt năm năm qua, Vladimir Putin dường như đã áp dụng câu tục ngữ Nga cổ ‘Càng chậm càng tiến xa’ vào một cuộc chiến mà ban đầu ông ta cho rằng sẽ không kéo dài quá hai tuần. … Vì vậy, Putin đang chờ đợi thời cơ, xem diễn biến sự kiện và kết quả bầu cử ở Mỹ và Âu Châu – và tận dụng mọi cơ hội mà không cần nhượng bộ. Ông ta có cơ hội đạt được ở Washington những gì ông ta không thể đạt được trên chiến trường; nhưng ông ta cũng biết rằng cơ hội này có thể bị khép lại chỉ bằng một bài đăng trên mạng xã hội vào giữa đêm. … Điều mà tổng thống Nga cần phải tính toán bây giờ là liệu con đường mà Trump có thể đi có đủ dài hay không hay là nhiệm kỳ của ông ta có thể bất ngờ bị cắt ngắn sớm hơn 24 tháng còn lại."

Trump luôn muốn Putin thắng.

Tờ Dagens Nyheter của Thụy Điển lập luận rằng quan điểm được tường trình là mới của Tổng thống Mỹ về cuộc chiến ở Ukraine thực chất không hề mới chút nào:

"Một số người cho rằng đây là việc Mỹ đổi phe trong vấn đề Ukraine, và dễ hiểu tại sao Tổng thống Zelenskiy cảm thấy bị phản bội. Tuy nhiên, diễn biến này không có gì mới. Sự khác biệt là Trump không còn giấu giếm điều ông ta luôn mong muốn: đó là Nga và người bạn Vladimir Putin giành chiến thắng trong cuộc chiến.... Việc Trump sẵn sàng giúp đỡ Putin lúc này đặc biệt là tin tốt cho Điện Cẩm Linh. Nga đang ở trong tình thế khó khăn, cả ở tiền tuyến lẫn trong nước, nơi tất cả các kho dầu của họ đang bốc cháy. Vì vậy, thật tốt khi họ có một đồng minh ở Tòa Bạch Ốc."

Trong đầu anh ta đang nghĩ gì vậy?

Theo báo Ilta-Sanomat của Phần Lan, các chuyên gia sẽ tiếp tục băn khoăn về chính sách của tổng thống Mỹ đối với Ukraine:

"Có thể dễ dàng nhận thấy một ý đồ rõ ràng đằng sau những phát ngôn khó hiểu của Trump về Ukraine và Nga. Ông ta muốn nhận công lao về việc mang lại hòa bình. Nhưng liệu còn ai tin rằng ông ta thực sự có thể làm được điều đó? Sau tất cả, liệu còn ai tin tưởng lời hứa của Trump khi nói đến, ví dụ, các bảo đảm an ninh cho Ukraine, vốn là một biện pháp bảo vệ quan trọng cho hòa bình?... Khi chiến tranh ở Ukraine cuối cùng kết thúc và Trump không còn là tổng thống, sẽ có rất nhiều bài viết về các sự kiện hiện tại. Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất lúc đó sẽ là: rốt cuộc Trump đang nghĩ gì? Chắc chắn đó sẽ không phải là những điều dễ đọc. "

[Kyiv Post: Witkoff Meets Putin: Any Progress on Ukraine?]

7. Liên Hiệp Âu Châu đáp trả thỏa thuận dầu diesel của Trump bằng các biện pháp trừng phạt năng lượng mới đối với Nga.

Các hạn chế đối với các nhà máy lọc dầu và các cảng xuất khẩu dầu của Nga là một phần quan trọng trong dự thảo danh sách trừng phạt mới của Liên Hiệp Âu Châu, được trình bày lần đầu tiên cho các đại sứ Liên Hiệp Âu Châu vào ngày 21 tháng 10 và được báo Kyiv Independent xem xét.

Kaja Kallas, phó chủ tịch Ủy ban Âu Châu, và cũng là Đại diện cấp cao của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh, đã đề xuất thêm 117 mục cần đưa vào danh sách trừng phạt, nhắm vào các lĩnh vực tạo ra doanh thu cho cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine, chẳng hạn như lĩnh vực tài chính, lĩnh vực năng lượng và hạm đội ngầm của Nga.

Bản dự thảo liệt kê 12 cá nhân và 105 thực thể, nếu được thông qua, sẽ bị cấm giao dịch với Liên Hiệp Âu Châu và bị đóng băng mọi tài sản nắm giữ trong khối. Việc bị trừng phạt cũng có thể gây khó khăn cho việc kinh doanh với các công ty ở các nước thứ ba, những công ty không muốn mạo hiểm các mối quan hệ thương mại của họ với Liên Hiệp Âu Châu.

Trọng tâm chính của danh sách trừng phạt được đề xuất mới nhất là năng lực chế biến, lọc dầu và xuất khẩu của Nga, với 31 mục được liệt kê trải rộng khắp nước Nga, từ St. Petersburg đến Sakhalin.

Đề xuất của Kallas về việc đưa các mặt hàng này vào danh sách đặc biệt kịp thời, chỉ hai tuần sau khi Tổng thống Donald Trump đồng ý nhập khẩu dầu diesel - một sản phẩm dầu mỏ tinh chế - từ Nga.

Thỏa thuận đó, cùng với sự thay đổi thái độ rộng rãi hơn của Mỹ đối với Ukraine, đã dẫn đến sự lên án rộng rãi từ các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu khi họ họp tại Brussels vào ngày 15-16 tháng 10.

"Chúng tôi nhận thấy rằng chúng ta phải gây áp lực lên kẻ gây hấn để buộc họ ngừng chiến tranh, chứ không phải buộc nạn nhân đầu hàng", nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, người giám sát các biện pháp trừng phạt của khối, cho biết.

Danh sách còn lại bao gồm 52 tổ chức ngân hàng và tài chính, hai đơn vị chế biến khí tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG của Nga, và một công ty thép hoạt động trên lãnh thổ bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Donetsk.

Liên Hiệp Âu Châu cũng đã trừng phạt các thực thể ở một số quốc gia thứ ba đã giúp Mạc Tư Khoa trốn tránh các lệnh trừng phạt, riêng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã có 12 thực thể, cùng với các công ty khác có trụ sở tại Oman, Singapore, Hương Cảng và Seychelles.

Một số thông tin đáng chú ý khác bao gồm danh sách 12 cá nhân bị Liên Hiệp Âu Châu trừng phạt, có liên hệ với các nền tảng thương mại điện tử Ozon và Wildberries, vốn đang giao dịch các sản phẩm hỗ trợ nỗ lực quân sự của Nga, cũng như công cụ tìm kiếm internet Yandex của Mạc Tư Khoa.

Cả ba công ty đều là mục tiêu của các cuộc tấn công quân sự thành công của Ukraine.

Cuối cùng, Liên Hiệp Âu Châu đang chuẩn bị áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với thêm 15 công ty thuộc tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga, và loại bỏ một thực thể ở một quốc gia thứ ba vì "thực thể này đã chấm dứt hoạt động dẫn đến việc bị đưa vào danh sách và cam kết sẽ không thực hiện bất kỳ hoạt động nào tương tự trong tương lai", theo dự thảo văn bản pháp lý của Liên Hiệp Âu Châu.

Bước tiếp theo là danh sách sẽ được các chuyên gia về trừng phạt do 27 quốc gia Liên Hiệp Âu Châu bổ nhiệm xem xét kỹ lưỡng. Sau đó, danh sách sẽ được gửi lại cho các đại sứ để phê duyệt, rồi đến các bộ trưởng để bỏ phiếu cuối cùng.

[Kyiv Independent: EU responds to Trump diesel deal with new Russia energy sanctions]

8. Kallas yêu cầu Liên Hiệp Âu Châu phản hồi về các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cho biết Brussels sẽ sử dụng những tháng tới để "mở cuộc đối thoại" về cách đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Tòa án Hình sự Quốc tế - bất chấp lời kêu gọi từ các nhà lập pháp về việc hành động nhanh hơn.

Gần 60 Dân biểu Nghị viện Âu Châu từ khắp các đảng phái chính trị đã kêu gọi Ủy ban can thiệp nhanh chóng sau khi Tòa Bạch Ốc tuyên bố áp đặt các biện pháp trừng phạt sâu rộng đối với tòa án có trụ sở tại La Hay hồi đầu tháng này. Họ muốn Ủy ban kích hoạt một lá chắn lập pháp được gọi là đạo luật ngăn chặn, nhằm ngăn cản các công ty Liên Hiệp Âu Châu tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

"Chúng ta nên xem xét tất cả các lựa chọn. Nếu sử dụng điều khoản ngăn chặn, chúng ta chỉ có một cơ hội và phải tận dụng nó thật tốt. Vì vậy, cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng," Kallas nói, đồng thời kêu gọi các công ty không nên tuân thủ quá mức các lệnh trừng phạt.

Nhiều nhà lập pháp tiếp tục thúc giục phản hồi nhanh hơn trong phiên họp toàn thể ở Strasbourg. Nhưng trong khi bà Kallas thừa nhận lời kêu gọi của họ, bà cho biết cơ quan điều hành Liên Hiệp Âu Châu sẽ cần thời gian "để phân tích đầy đủ các hệ lụy pháp lý, mở đối thoại và tìm kiếm giải pháp". Các biện pháp trừng phạt dự kiến sẽ được thực thi sau 180 ngày trì hoãn, bắt đầu từ ngày 9 tháng 10.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã tấn công vào chín thẩm phán và công tố viên trưởng của Tòa án, cắt đứt mọi liên hệ của họ với các nhà cung cấp dịch vụ của Mỹ, bao gồm cả dịch vụ ngân hàng.

Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Âu Châu của Ireland, Thomas Byrne, người đại diện cho nhiệm kỳ chủ tịch Hội đồng Liên Hiệp Âu Châu của Dublin, cho biết với các nhà lập pháp rằng việc trì hoãn trừng phạt mang lại "cơ hội đối thoại, mà chúng ta nên tận dụng trong khi vẫn sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết", như các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã nêu trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc họp của họ tuần trước.

Washington đang công khai vận động để phá bỏ Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC "từng bước một", và kêu gọi các quốc gia rút khỏi hiến chương thành lập của tòa án. Kallas nói rằng "các quyết định của Niger, Mali, Burkina Faso, Chad và Venezuela về việc từ chối hoặc thậm chí rút khỏi ICC có nguy cơ làm xói mòn nền tảng của công lý toàn cầu."

"Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC đang bị tấn công đúng vào thời điểm chúng ta cần nó nhất", bà Kallas nói, dẫn chứng các cuộc điều tra của Tòa án về tội ác chiến tranh của Nga ở Ukraine. Bà cho biết Liên Hiệp Âu Châu sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác để tăng cường sức mạnh cho tòa án, đồng thời cảnh báo các quốc gia đang chịu áp lực từ Mỹ muốn rời khỏi tổ chức này: "Điều này cũng có những hậu quả rõ ràng đối với mối quan hệ của họ với Liên minh Âu Châu."

"Liên minh Âu Châu có những phương tiện thiết thực để làm được nhiều hơn nữa," bà Kallas nói, đồng thời cho biết thêm rằng bà sẽ có mặt tại The Hague trong tuần này.

[Politico: Kallas buys time on EU response to US sanctions against the ICC]

9. Nga tấn công trung tâm Kyiv bằng hỏa tiễn đầu đạn chùm.

Cố vấn tổng thống Ukraine Serhii Beskrestnov cho biết Nga đã sử dụng hỏa tiễn đạn đạo Iskander mang đầu đạn chùm nhằm vào trung tâm lịch sử của Kyiv trong cuộc tấn công đêm thứ Năm, ngày 22 tháng 10.

Beskrestnov, được biết đến với biệt danh "Flash", cho biết như trên rằng hỏa tiễn mang đầu đạn K5 được thiết kế để phân tán các yếu tố nổ trên một khu vực rộng lớn.

Theo Beskrestnov, đầu đạn hoạt động trên mặt đất và chứa 58 phần tử nổ, được thiết kế để tấn công người và thiết bị trong một khu vực có diện tích khoảng 400 x 400 mét.

Beskrestnov đưa tin về thương vong và thiệt hại đối với dân thường, đồng thời cáo buộc Nga cố tình tấn công khu vực lịch sử của thủ đô.

" Mục đích là phá hủy một phần thành phố cổ và làm bị thương càng nhiều người càng tốt", Beskrestnov nói.

Beskrestnov đã xác định đầu đạn K5 và đánh giá mục tiêu dự định của cuộc tấn công. Ông không cung cấp số liệu thương vong riêng biệt dành riêng cho hỏa tiễn đó.

Nhà cửa, tu viện và xe cứu thương bị hư hại.

Tuyên bố này được đưa ra sau các đợt tấn công liên tiếp bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào Kyiv, khiến một người thiệt mạng và ít nhất 24 người khác bị thương, theo thông tin cập nhật sáng nay từ chính quyền Ukraine.

Vào lúc 9 giờ 21 phút sáng, Cơ quan Hành chính Quân sự Thành phố Kyiv cho biết 16 người bị thương đã được đưa vào bệnh viện.

Các dịch vụ khẩn cấp đã báo cáo thiệt hại tại sáu quận, bao gồm các khu dân cư, cơ sở giao thông và các cơ sở kinh doanh dân sự.

Hôm thứ Tư, Nga đã tấn công các thị trấn ở vùng Donetsk hơn 42 lần, làm bị thương một số trẻ em và khiến chính quyền địa phương phải di tản tổng cộng 215 người khỏi tiền tuyến.

Tại huyện Pecherskyi thuộc trung tâm thành phố, nhiều tòa nhà và một tu viện bị hư hại. Theo thống kê chi tiết từng huyện của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, có 8 người bị thương, trong đó có 3 trẻ em.

Thị trưởng Vitali Klitschko cũng xác nhận riêng về thiệt hại đối với một trạm cứu thương và sáu xe cấp cứu. Ông cho biết không có nhân viên y tế nào bị thương.

Tại quận Dniprovskyi, một người thiệt mạng, nhà cửa và phương tiện bị hư hại, và hỏa hoạn bùng phát ở các tòa nhà dân cư và phi dân cư. Sáu người bị thương ở quận Holosiivskyi, trong khi hai người khác bị thương ở quận Obolonskyi.

Một khu phức hợp nhà hàng và một tòa nhà phi dân cư khác đã bốc cháy ở quận Sviatoshynskyi. Cơ sở hạ tầng giao thông ở quận Darnytskyi cũng bị hư hại.

Tổng thống Zelenskiy báo cáo 3 đợt tấn công bằng hỏa tiễn.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã phóng 21 hỏa tiễn đạn đạo về phía Kyiv trong ba đợt tấn công đêm qua.

Ông báo cáo thiệt hại đối với các tòa nhà dân cư, cơ sở năng lượng, cơ sở hạ tầng hỏa xa và tàu điện ngầm, trung tâm mua sắm và các doanh nghiệp công nghiệp.

Tổng thống Zelenskiy cho biết 12 khu vực trên khắp Ukraine đã bị tấn công. Thông cáo buổi sáng của ông cho biết có hai người thiệt mạng và 34 người bị thương trên toàn quốc, trong đó có năm trẻ em.

Vụ oanh tạc diễn ra sau khi Putin gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại St. Petersburg hôm thứ Tư để thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy lập luận rằng các cuộc tấn công không cho thấy sự thay đổi thực sự nào trong đường lối của Mạc Tư Khoa bất chấp các cuộc tiếp xúc ngoại giao. Ông kêu gọi gây áp lực mạnh hơn lên Nga, tăng cường phòng không và đẩy nhanh tiến độ cung cấp hỏa tiễn đánh chặn.

Không quân Ukraine cho biết Nga cũng đã phóng 210 máy bay điều khiển từ xa trong cuộc tấn công quy mô lớn diễn ra suốt đêm. Đến 9 giờ sáng, lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 181 chiếc, trong khi vũ khí của Nga tấn công 32 địa điểm và mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn rơi xuống 8 địa điểm khác.

Các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn để lại thêm nhiều mối nguy hiểm.

Đợt tấn công mới nhất diễn ra sau các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo trước đó, khiến nhiều đầu đạn chưa nổ rơi gần các ngôi nhà ở thủ đô.

Ngày 8 tháng 10, Cảnh sát Quốc gia báo cáo đã tiêu hủy hai đầu đạn Iskander-M chưa nổ từ một cuộc tấn công ngày hôm trước.

Các đầu đạn, mỗi đầu nặng khoảng nửa tấn (1.102 pound), đã rơi gần các tòa nhà dân cư ở các quận Shevchenkivskyi và Darnytskyi.

Các chuyên gia giải quyết bom mìn của cảnh sát và các chuyên viên dịch vụ khẩn cấp đã sử dụng thiết bị chuyên dụng để di chuyển các mảnh vỡ đến một địa điểm phá hủy tạm thời. Chiến dịch trước đó liên quan đến các hỏa tiễn riêng lẻ không nằm trong vụ tấn công bằng đầu đạn chùm mà Beskrestnov mô tả hôm thứ Năm.

[Kyiv Post: Russia Hits Central Kyiv With Cluster Missile]

 

1. Giám mục mới của Trung Quốc được tấn phong theo các điều khoản của một thỏa thuận bí mật.

Một giám mục khác đã được tấn phong tại Trung Quốc, theo các điều khoản của thỏa thuận giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm giám mục, trong khi vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra về thỏa thuận này sau khi các lễ tấn phong bí mật bị phanh phui.

Cha Inhaxiô Đinh Tổ Diệu (Ding Zuyao), 40 tuổi, đã được tấn phong làm giám mục của Giáo phận Hải Môn ở bờ biển phía Đông Trung Quốc.

Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu được thụ phong linh mục cho giáo phận vào tháng 10 năm 2011, do đó được thăng chức giám mục ở độ tuổi khá trẻ, chỉ với 15 năm kinh nghiệm làm linh mục. Ngoài Giám mục Marc Hanappier của Huynh Đoàn Thánh Piô X, Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu hiện là giám mục trẻ nhất trong Giáo Hội Công Giáo.

Việc bổ nhiệm của Đức Giáo Hoàng Lêô diễn ra vào ngày 24 tháng 8, trong khuôn khổ thỏa thuận gây tranh cãi giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm và tấn phong giám mục. Tuy nhiên, theo thông lệ, thông báo chỉ được công bố vào ngày tấn phong.

Một lần nữa, như thường lệ, thông tin được chia sẻ bởi Giáo hội được nhà nước Trung Quốc công nhận – Hiệp hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc, gọi tắt là CCPA – ghi ngày 14 tháng 5 là ngày ngài được bầu làm giám mục được chỉ định. Không hề nhắc đến Đức Giáo Hoàng hay Tòa Thánh, vì CCPA không công nhận thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng và đang trong tình trạng ly giáo.

Giám mục Thẩm Bân là người chủ trì buổi lễ, một sự kiện mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Giáo phận Hải Môn đã bị bỏ trống hơn ba năm sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc đơn phương điều chuyển giám mục đương nhiệm Thẩm Bân đến lãnh đạo Giáo phận Thượng Hải. Việc điều chuyển diễn ra vào ngày 4 tháng 4 năm 2023, trong đó Vatican chỉ được "thông báo" chứ không tham gia vào quyết định.

Bằng hành động đó, CCPA đã vi phạm thỏa thuận Trung Quốc-Vatican và cũng bác bỏ phán quyết của Tòa Thánh theo một cách khác. Khi Thẩm Bân được đưa đến Thượng Hải, là giáo phận mà trên thực tế đã có một giám mục khác tại vị – một giám mục được Tòa Thánh phê chuẩn. Giám mục Tađêo Mã Đạt Khâm(Ma Daqin) đã được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá tại Thượng Hải vào năm 2012, với niềm tin rằng ngài trung thành với họ từ phía CCP. Nhưng sau khi được tấn phong làm giám mục chính thức, ngài đã lên án CCPA và tuyên bố lòng trung thành với Rôma. Sau đó, ngài bị quản thúc tại gia trong một chủng viện gần đó.

Do đó, CCPA đã cách chức Thẩm Bân khỏi vị trí giám mục được Vatican phê chuẩn của Hải Môn để thay thế giám mục được Vatican phê chuẩn của Thượng Hải. Sau ba tháng im lặng, Tòa Thánh buộc phải phê chuẩn động thái này, là điều mà các chuyên gia về Trung Quốc đã cảnh báo vào thời điểm đó sẽ chỉ khuyến khích Trung Quốc tiếp tục coi thường Vatican một cách trắng trợn.

Hiện tại, Thẩm Bân đảm nhiệm hai chức vụ: ông là giám mục Thượng Hải, được cả Tòa Thánh và Giáo Hội Công Giáo Trung Quốc, gọi tắt là CCPA công nhận. Nhưng ông cũng là chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Trung Quốc – là cơ quan giám mục của CCPA, vốn cũng không công nhận Đức Giáo Hoàng hay quyền lực của ngài. Kể từ đó, Thẩm Bân đã trở thành một nhân vật hàng đầu trong chiến dịch Hán hóa của CCPA – nhằm mục đích đưa tôn giáo phục tùng ý chí của Đảng Cộng sản.

Sự mâu thuẫn như vậy trong cuộc sống thường nhật là điển hình cho thực trạng đã tồn tại kể từ khi thỏa thuận Trung-Vatican được ký kết lần đầu tiên vào năm 2018.

Mặc dù văn bản này vẫn được giữ bí mật, nhưng người ta hiểu rằng nó cho phép một đường lối hợp tác trong việc lựa chọn giám mục. Trên thực tế, thỏa thuận bí mật này có lợi cho Trung Quốc, và mặc dù Đức Giáo Hoàng dường như vẫn giữ quyền phủ quyết đối với việc lựa chọn giám mục, Bắc Kinh dường như luôn nắm quyền kiểm soát.

Điều này đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể các vụ bức hại Kitô giáo được ghi nhận rộng rãi, và người Công Giáo địa phương chứng kiến các hoạt động tôn giáo của họ bị kiểm soát và hạn chế hơn. Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, AsiaNews – một trang Web thường xuyên ghi nhận các vụ bắt cóc và tra tấn người Công Giáo hoạt động bí mật – đã đưa tin rằng "[những người Công Giáo hoạt động bí mật] vô cùng nghi ngờ rằng Vatican đã bỏ rơi họ."

Ngay cả Ủy ban Quốc hội-Điều hành Hoa Kỳ về Trung Quốc cũng đã ghi nhận điều này, lưu ý trong các báo cáo liên tiếp rằng sự gia tăng đàn áp là kết quả của thỏa thuận, chứ không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trong báo cáo năm 2020, Ủy ban viết rằng sự đàn áp mà họ chứng kiến "có cường độ chưa từng thấy kể từ Cách mạng Văn hóa".

Việc Tòa Thánh tiếp tục tuân thủ thỏa thuận này vẫn vấp phải sự giám sát chặt chẽ, đặc biệt là sau khi thỏa thuận được gia hạn thêm bốn năm vào năm 2024.

Tuy nhiên, gần đây, như tờ Catholic Herald đã đưa tin, Giáo hội ngầm đã cho thấy những dấu hiệu rõ ràng hơn về sự không thỏa đáng của thỏa thuận này. Các giám mục đang được tấn phong bí mật cho cộng đồng ngầm, với ít nhất 10 giám mục đã được tấn phong chỉ riêng tại tỉnh Phúc Kiến kể từ khi thỏa thuận được ký kết lần đầu. Tờ Catholic Herald được biết rằng nhiều trong số đó đã diễn ra trong năm ngoái.

Động thái gây chú ý này được thực hiện nhằm "bảo đảm sự tồn tại của Giáo hội Trung Quốc", trong bối cảnh lo ngại rằng "sự toàn vẹn của đức tin Công Giáo sẽ bị tổn hại" do ảnh hưởng ngày càng tăng của các quan chức Cộng sản.

Tòa thánh giờ đây đã nhận thức được thực tế này, dù trước đó có vẻ như họ vẫn không hề hay biết, nhưng tình trạng hiện tại dường như vẫn được duy trì liên quan đến việc hợp tác với Bắc Kinh trong việc bổ nhiệm giám mục – một thỏa thuận mà người dân địa phương cho rằng sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp nào.

---

Source:Catholic Herald

New Chinese bishop consecrated under terms of secret deal

2. Nước Pháp đang chìm trong biển lửa – nhưng niềm hy vọng vẫn còn đó.

Nhà văn Pháp Gabriel Dresner có bài viết nhan đề "La France brûle – mais l’espoir demeure" nghĩa là "Nước Pháp đang chìm trong biển lửa – nhưng niềm hy vọng vẫn còn đó".

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Thụy Khanh

Biểu tình gần như là một môn thể thao quốc gia ở Pháp. Ai cũng biết điều đó. Tuy nhiên, những gì chúng ta chứng kiến trên khắp đất nước vào thứ Bảy vừa qua là bạo lực, cướp bóc, phá hoại và giận dữ.

Quy mô của tình trạng bất ổn là rất đáng kể. Theo Bộ Nội vụ, khoảng 550.000 người đã tham gia các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào thứ Bảy, ngày 17 tháng 10, trong khi các nhà tổ chức ước tính con số này lên tới hơn 800.000 người. Đến Chúa Nhật, chính quyền đã báo cáo khoảng 1.800 vụ bắt giữ, với hàng trăm cảnh sát, hiến binh và lính cứu hỏa bị thương. Thiệt hại có thể thấy rõ ở nhiều thành phố: tại Paris, các cửa hàng bị đập phá, xe cộ bị đốt cháy và các doanh nghiệp bị cướp bóc; tại Lyon, một văn phòng du lịch bị đốt cháy; và tại Limoges, tòa thị chính thế kỷ 19 của thành phố bị những kẻ đốt phá phóng hỏa. Hàng trăm doanh nghiệp bị ảnh hưởng, với liên đoàn bán lẻ ước tính khoảng 1.500 cửa hàng bị hư hại. Những con số này vẫn chỉ là tạm thời, nhưng sự khác biệt giữa quy mô của các cuộc biểu tình và bạo lực xảy ra bên lề của chúng là rất quan trọng. Nhiều người đã xuống đường để bày tỏ sự bất bình của họ; những người dùng đến hành vi đốt phá, cướp bóc và tấn công tài sản công cộng phải chịu trách nhiệm về hành động của chính mình. Giới chức trách cho rằng một số vụ bạo lực là do các nhóm cực tả và tội phạm cơ hội gây ra, mặc dù hoàn cảnh chính xác và trách nhiệm đối với từng vụ việc cụ thể vẫn đang được điều tra.

Tôi rời Paris để nghỉ hè và phải thừa nhận rằng tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi được rời đi. Chỉ riêng cảm giác đó thôi cũng đã nói lên nhiều điều. Liệu đây có phải là khởi đầu của một kỷ nguyên mới? Liệu chúng ta sẽ quen với những cảnh tượng như thế này? Liệu chúng ta sẽ chỉ đứng nhìn, bất lực, khi đường phố, di sản và các công trình kiến trúc của chúng ta bị phá hoại bởi những kẻ không tôn trọng công sức, lòng nhiệt huyết và sự cống hiến của nhiều thế hệ đã tạo nên cảnh quan nước Pháp? Liệu chúng ta sẽ đến một điểm mà chúng ta không còn cảm thấy an toàn trong chính thành phố của mình nữa?

Làm sao mà chúng ta lại rơi vào tình cảnh này? Khi còn là thiếu niên, tôi nhớ các học sinh trung học đã biểu tình phản đối cải cách giáo dục của François Fillon (năm 2005). Trước khi bước sang tuổi đôi mươi, khi chúng tôi đang chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh đầy cạnh tranh vào trường École normale supérieure, gọi tắt là ENS, các thầy cô đã cố gắng hết sức để bảo vệ chúng tôi khỏi một làn sóng biểu tình khác của học sinh, để chúng tôi có thể tham dự các bài giảng mà không bị quấy rầy. Mười năm sau, học sinh lại biểu tình một lần nữa.

Tôi làm việc trong hệ thống giáo dục quốc gia Pháp, và tôi không nghi ngờ gì về việc cải cách là cần thiết. Nhà nước đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng giáo viên ở một số môn học; nhiều giáo viên không còn cảm thấy được công chúng và – trớ trêu thay – tôn trọng một cách đầy đủ, và thậm chí cả từ phía học sinh đang biểu tình đòi tăng số lượng giáo viên.

Về phía sinh viên, họ đang phản đối tình trạng thiếu giáo viên, lớp học quá tải và các vấn đề liên quan đến tuyển sinh đại học. Những bức xúc của họ không phải là không có cơ sở.

Không thể phủ nhận rằng hệ thống giáo dục Pháp đang gặp khó khăn, ít nhất là ở khu vực do nhà nước tài trợ. Ngược lại, các trường tư thục dường như hoạt động tương đối tốt, mặc dù chúng ngày càng bị tấn công, đặc biệt là bởi Hội Tam điểm. (Nhưng đó có lẽ là chủ đề cho một dịp khác.)

Madeleine de Jessey, một giáo viên người Pháp, gần đây đã xuất bản cuốn sách L’École des illettrés (Trường học của những người mù chữ), một bài luận phân tích điều mà bà cho là sự xói mòn dần dần các kỹ năng ngôn ngữ cơ bản và tiêu chuẩn học thuật trong các trường học Pháp. Luận điểm chính của bà là việc thành thạo ngôn ngữ mẹ đẻ không chỉ là điều kiện tiên quyết để đạt được thành tích học tập: nó còn thiết yếu cho khả năng tư duy mạch lạc, lập luận độc lập và thực hiện tự do trí tuệ. Tôi sẽ không tóm tắt các luận điểm của bà ở đây. Thay vào đó, tôi sẽ lưu ý đến một vấn đề dường như đặc biệt đáng chú ý: các giáo viên đã mất đi phần lớn quyền lực và sự tôn trọng mà họ từng có. Nói rộng hơn, xã hội Pháp dường như đang phải vật lộn với chính khái niệm về quyền lực.

Vậy nên, không có gì đáng ngạc nhiên khi những cuộc biểu tình này đã phát triển thành một phong trào trên toàn quốc. Tổng thống Macron bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên của mình với phong trào Áo vàng hay Gilets jaunes; ông dường như đang chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ thứ hai với phong trào Áo trẻ hay Gilets jeunes. Tuy nhiên, điều khiến tôi ngạc nhiên là giọng điệu của phần lớn các bài báo trên báo chí quốc tế. Khi đọc các tờ báo nước ngoài, tôi nhận thấy một số tờ báo dường như dễ dàng ủng hộ các cuộc biểu tình, trong khi đổ lỗi hoàn toàn cho cảnh sát về mọi thương tích.

Trước hết, không ai ép buộc những người trẻ này tham gia vào các cuộc đối đầu bạo lực. Tôi có thể có những lời chỉ trích riêng đối với hệ thống giáo dục Pháp, và chắc chắn có những điểm tôi muốn nêu ra với Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ cảm thấy cần phải xuống đường, đốt thùng rác hay nhặt lựu đạn ném vào cảnh sát. Do đó, tôi vẫn còn nguyên vẹn cả hai tay. Biểu tình là một quyền; tham gia vào bạo lực là một sự lựa chọn, và sự lựa chọn nào cũng có hậu quả.

Tôi cũng băn khoăn về sự mâu thuẫn rõ ràng trong cách chúng ta nói về giới trẻ. Một mặt, chúng ta được cho rằng những người mười bảy tuổi đã đủ lớn để bày tỏ quan điểm chính trị của mình và được xem xét nghiêm chỉnh. Mặt khác, mỗi khi một số người trong số họ có hành vi phá hoại hoặc bạo lực, chúng ta lại được mời biện minh cho hành động của họ với lý do họ vẫn còn là trẻ con. Chắc chắn chúng ta không thể vừa muốn điều này vừa muốn điều kia.

Hai tháng trước, vào ngày 25 tháng 8, nước Pháp kỷ niệm ngày giải phóng Paris năm 1944. Khi đọc những bài viết tưởng niệm được đăng tải nhân dịp đó, tôi nhớ đến những thanh niên nam nữ đã gia nhập phong trào Kháng chiến trong thời kỳ Đức xâm lược, một số người trong số họ chỉ mới mười sáu hoặc mười bảy tuổi. Nhiều người đã liều mình, và cuối cùng đã hy sinh, để chiến đấu cho sự giải phóng đất nước. Trong số đó có những người Cộng sản trẻ tuổi, một số được định hình bởi cùng một truyền thống chính trị mà cánh tả Pháp hiện đại, bao gồm cả La France insoumise, gọi tắt là LFI, một phần kế thừa. Hoàn cảnh lịch sử, tất nhiên, hoàn toàn khác biệt: chống lại chế độ xâm lược của Đức Quốc xã không thể so sánh với việc phản đối một chính phủ dân chủ. Nhưng sự tương phản trong cách chúng ta hình dung về sự tham gia chính trị của giới trẻ vẫn rất đáng chú ý. Ý tưởng cho rằng niềm tin cần phải bao hàm lòng dũng cảm, kỷ luật và sự sẵn sàng chấp nhận trách nhiệm giờ đây đã đi đến đâu?

Từ lâu nay, các trường học đã không còn vun đắp cho trẻ em lòng yêu nước, lịch sử và di sản của đất nước. Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tự ti, nơi mà chúng ta liên tục được kỳ vọng phải nhìn nhận quá khứ qua lăng kính những thất bại, phải nhận lỗi, phải xin lỗi và phải bồi thường. Vậy thì, làm sao chúng ta có thể ngạc nhiên khi các thế hệ trẻ lớn lên với cảm giác rằng xã hội nợ họ điều gì đó, thay vì cảm thấy bản thân cũng có bổn phận phải tôn trọng và biết ơn đất nước mà họ được thừa hưởng?

Khi các trường học không còn truyền đạt di sản đó một cách tự tin, và khi chính đất nước dường như ngày càng ngần ngại khẳng định những giá trị mà mình theo đuổi, thì điều gì còn lại để đoàn kết công dân của nó? Chúng ta không thể kỳ vọng sự hội nhập sẽ thành công nếu chúng ta không còn sẵn sàng giải thích ý nghĩa của việc thuộc về nước Pháp – hoặc tại sao sự thuộc về đó lại đáng được tôn trọng.

Các cuộc biểu tình bắt đầu vào thứ Hai sau chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng. Sự tương phản rất rõ rệt: một mặt, những cảnh bạo lực và tàn phá đang diễn ra khắp đất nước; mặt khác, chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng và tinh thần đoàn kết mãnh liệt xoay quanh các vị thánh của Pháp. Hai tầm nhìn rất khác nhau về nước Pháp, và về điều gì gắn kết một quốc gia lại với nhau.

Niềm tin tôn giáo là điều giúp tôi lạc quan, hoặc ít nhất là cho tôi cơ sở để hy vọng. Nước Pháp có lịch sử lâu đời về lòng sùng kính Đức Mẹ, và Đức Mẹ Maria luôn dành sự chăm sóc đặc biệt cho đất nước chúng ta. Trải qua nhiều thế kỷ, một số lần Đức Mẹ hiện ra đã gắn liền với những thời kỳ biến động chính trị và khó khăn quốc gia. Năm 1830, tại phố Rue du Bac ở Paris, Thánh Catherine Labouré đã thuật lại những thị kiến về Đức Mẹ Maria, dẫn đến việc tạo ra Huy chương Đức Mẹ Ban Ơn, vào thời điểm cách mạng và bất ổn chính trị. Năm 1846, tại La Salette, Đức Mẹ kêu gọi mọi người hoán cải và cầu nguyện. Năm 1858, tại Lourdes, Mẹ hiện ra với Thánh Bernadette Soubirous, tự xưng là Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Chúa Nhật này, gia đình tôi sẽ hành hương đến Pontmain. Thời điểm này không thể nào thích hợp hơn. Ngôi đền được xây dựng để tạ ơn sự che chở của Đức Mẹ dành cho nước Pháp trong một trong những thời khắc đen tối nhất của lịch sử đất nước.

Ngày 17 Tháng Giêng năm 1871, trong khi đất nước đang chịu thất bại và bị tạm chiếm, bốn đứa trẻ đã kể lại việc nhìn thấy Đức Mẹ Maria trên bầu trời Pontmain. Dân làng tụ tập cầu nguyện, và sự hiện ra kéo dài trong vài giờ. Ngày hôm sau, bước tiến của quân Phổ về phía Laval bị chặn đứng; một hiệp định đình chiến được ký kết vào ngày 28 Tháng Giêng – sau thỏa thuận sơ bộ ngày 26 Tháng Giêng – và những người đàn ông ở Pontmain ra trận cuối cùng đã trở về nhà. Giáo hội đã công nhận sự hiện ra này vào năm 1872, và một vương cung thánh đường sau đó được xây dựng trên địa điểm đó. Đối với những người tín hữu, Pontmain vẫn là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng ngay cả khi mọi thứ dường như đã mất hết, lời cầu nguyện không phải là vô ích và hy vọng không cần phải từ bỏ.

Thông điệp của Đức Mẹ là một thông điệp cầu nguyện và hy vọng: "Nhưng hãy cầu nguyện, các con của Mẹ. Thiên Chúa sẽ lắng nghe các con trong một thời gian ngắn nữa. Thánh Tử Mẹ đã để cho chính Ngài cảm động."

Đó chính là niềm hy vọng của chúng ta.

Chúa đã hứa rằng Ngài sẽ trở lại; nhưng Ngài không bao giờ hứa rằng khi Ngài trở lại, nước Pháp vẫn sẽ là một quốc gia vĩ đại. Là một bậc phụ huynh, tôi muốn truyền lại cho con cái mình tình yêu và sự ngưỡng mộ mà tôi dành cho đất nước, lịch sử, vẻ đẹp và di sản của nó. Tôi cũng cố gắng làm điều tương tự với các học sinh của mình. Tôi muốn các em hiểu rằng nước Pháp là một nền văn minh được hình thành bởi nhiều thế hệ hy sinh, đức tin, lao động và tình yêu thương, và những gì chúng ta được thừa hưởng rất đáng để biết đến, trân trọng và truyền lại.

Tuy nhiên, cuối cùng, niềm tin của tôi đặt nơi Chúa, chứ không phải vào sự trường tồn hay vĩ đại của bất kỳ quốc gia trần gian nào. Thời kỳ khó khăn này là một lời nhắc nhở hữu ích rằng, dù những của cải trần gian cao quý và tuyệt vời đến đâu – đất nước, văn hóa, di sản và cộng đồng mà chúng ta thuộc về – chúng không phải là mục đích tự thân. Ở khía cạnh tốt nhất, chúng hướng chúng ta đến một điều gì đó vĩ đại hơn chính chúng: thiên đường, Giêrusalem trên trời, Vương quốc của Thiên Chúa mà chúng ta hy vọng sẽ được sống trong đó một ngày nào đó.

Chỉ ở đó mọi thứ mới trở nên hoàn hảo.

---

Source:Catholic Herald

France is burning – but hope remains

3. Tòa thánh nhấn mạnh giáo lý và phụng vụ là công cụ để truyền bá đức tin trong một ‘sự thay đổi mang tính thời đại’.

Một tài liệu mới được Tòa thánh công bố xem xét vấn đề truyền bá đức tin trong một "sự thay đổi mang tính thời đại", dựa trên những đề xuất của giám mục toàn cầu và các Đức Giáo Hoàng gần đây để đưa ra một danh sách chưa đầy đủ về "những con đường cụ thể" để rao giảng Tin Mừng.

Tài liệu "Venite ad me – Những suy xét về việc truyền bá đức tin trong một sự thay đổi mang tính thời đại" đã được Bộ Giáo lý Đức tin công bố vào ngày 22 tháng 10. Văn bản này là kết quả của một yêu cầu trực tiếp từ Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người đã đề nghị soạn thảo một tài liệu như vậy trong "những ngày cuối đời" của mình, nhằm "khuyến khích thảo luận và suy ngẫm trong cộng đồng".

Đức Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Tòa Thánh, viết rằng việc Đức Giáo Hoàng Lêô đắc cử và Đại lễ Cứu chuộc sắp tới vào năm 2033 "đã tạo động lực lớn hơn nữa để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị văn kiện này".

"Trong thời đại phân mảnh sâu sắc này, cần phải quay trở lại nền tảng của đức tin chúng ta, trở về với lời rao giảng," đoạn văn trích dẫn trực tiếp từ bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trước hàng giám mục Ý vào tháng 6 năm 2025. "Đây là cam kết quan trọng đầu tiên thúc đẩy tất cả các cam kết khác."

Văn bản dài này được Bộ Giáo Lý Đức Tin soạn thảo sau khi tham khảo ý kiến của các giám mục trên toàn thế giới. Do đó, phần lớn các trích dẫn đều đến từ Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Lêô, hoặc được lấy trực tiếp từ các báo cáo của các hội đồng giám mục nhằm đáp lại cuộc khảo sát do Bộ Giáo Lý Đức Tin thực hiện để chuẩn bị cho văn bản này.

Được viết trong bối cảnh "sự thay đổi mang tính thời đại", văn bản của Bộ Giáo Lý Đức Tin đề cập đến "cuộc khủng hoảng trong việc truyền thừa đức tin Kitô giáo giữa các thế hệ", cùng với "giai đoạn thế tục hóa cao độ". Thay thế cho Kitô giáo là một loạt các nền văn hóa mới, ưu tiên "quyền tự chủ và tự do quyết định mọi khía cạnh tồn tại của chính mình, lệ thuộc vào nhu cầu của những người khác và thực tại xung quanh".

Theo Bộ Giáo Lý Đức Tin, đang có một xu hướng lan rộng của "chủ nghĩa cá nhân cực đoan, tạo ra sự chia rẽ, phân biệt, đố kỵ, ghen ghét, thống trị, tự ái và sùng bái bản thân."

Thêm vào đó là cuộc cách mạng kỹ thuật số, vốn cũng đặt ra những thách thức riêng. Một trong những thách thức được Bộ Giáo Lý Đức Tin chỉ ra là ý kiến cho rằng một số người tiếp xúc với Công Giáo trực tuyến có thể thấy nó "tách rời khỏi đời sống thực tế, hoặc gắn liền với các ý thức hệ được cổ vũ bởi các nhóm thiểu số ồn ào". Theo Đức Hồng Y Fernández, điều này có thể dẫn đến việc các cá nhân xây dựng đức tin "dựa trên thị hiếu và sở thích cá nhân hơn là dựa trên giáo huấn của Giáo hội".

Về các phương pháp để chống lại sự thay đổi của thời đại, Bộ Giáo Lý Đức Tin đã nêu rõ rằng tài liệu mới của họ không phải là bản tóm tắt dứt khoát về các kỹ thuật truyền giáo. Tài liệu này xem xét "nhiều quan điểm khác nhau mà không khẳng định đã giải quyết dứt điểm vấn đề, vốn vẫn còn mở để phân tích và phát triển thêm." Thậm chí nó cũng không mang trọng lượng của một Văn bản chính thức, có nghĩa là "Những cân nhắc" không có "sự chính xác về thuật ngữ và cách giải quyết có hệ thống" mà thay vào đó mang "phong cách diễn đạt tự do hơn".

Văn bản này nêu ra năm khía cạnh "thiết yếu": đời sống cộng đồng tốt đẹp trong Giáo hội, phụng vụ, chứng nhân Công Giáo, vai trò của nghệ thuật và cái đẹp, và cuối cùng là bảo vệ các giá trị Công Giáo ở mọi giai đoạn của cuộc sống.

Bên cạnh đó, còn có thêm những yếu tố khác cần xem xét, chẳng hạn như tầm quan trọng của các cuộc hành hương, các bài giảng được chuẩn bị kỹ lưỡng, vai trò ngày càng tăng của phụ nữ và các cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa người với người thay vì các phương pháp kỹ thuật số.

Giáo lý và phụng vụ

"Nhu cầu truyền bá đức tin, bắt đầu từ lời rao giảng, vẫn là điều thiết yếu," Bộ Giáo Lý Đức Tin viết. Văn phòng của Fernández nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo lý có chủ đích, nhằm chống lại tình trạng nhiều trẻ em ngừng thực hành đức tin sau khi lãnh nhận các bí tích đầu tiên.

Để làm được điều này, Giáo hội phải tránh lối hành văn lỗi thời, Bộ Giáo Lý Đức Tin cho biết, lập luận rằng "giờ đây việc tránh chỉ sử dụng ngôn ngữ "kinh viện", "giáo điều" hoặc "đạo đức" trong giáo lý là cấp thiết hơn bao giờ hết". Thay vào đó, "nó phải mang hình thức của một mối quan hệ tương tác giữa người với người", Bộ Giáo Lý Đức Tin viết, trích dẫn từ tông huấn Christus Vivit năm 2019 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Nhiều đề xuất của Bộ Giáo Lý Đức Tin không phải là những điều hoàn toàn mới mẻ. Tổ chức này khuyến khích các nhóm cầu nguyện, học Kinh Thánh và những tình bạn chân thành, nơi mọi người có thể trải nghiệm đức tin.

Văn bản "Những cân nhắc" cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của phụng vụ, vì đó là "ký ức sống động và truyền thống" của Giáo hội. Theo Bộ Giáo Lý Đức Tin, phụng vụ phải thể hiện "một cách sống động và cụ thể đức tin duy nhất của Giáo hội" để củng cố "ý thức về việc là một thành viên của Thân Thể Chúa Kitô".

Sử dụng câu tục ngữ cổ "lex orandi, lex credendi" nghĩa là "luật cầu nguyện phản ảnh đức tin", Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng, xét về khía cạnh này và liên quan đến "việc truyền bá đức tin, do đó, phụng vụ có tầm quan trọng sống còn".

Tại đây, Bộ Giáo Lý Đức Tin cũng khẳng định rằng "chỉ thông qua sự tham gia có ý thức đầy đủ, điều này đòi hỏi một nền giáo dục đầy đủ về ngôn ngữ phụng vụ" thì đức tin mới có thể được "truyền đạt không phải như một học thuyết trừu tượng, mà như một cuộc sống mới được lan tỏa bằng sức hút trong cuộc sống hằng ngày".

Văn bản không đề cập đến các nghi thức khác nhau, chỉ đơn giản nói rằng phụng vụ "có thể được trải nghiệm theo nhiều cách khác nhau". Tuy nhiên, nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc người Công Giáo có thể "tiếp cận các cảm nhận phụng vụ khác nhau hiện diện trong truyền thống của Giáo Hội Công Giáo".

Đáng chú ý, Bộ Giáo Lý Đức Tin nhận xét rằng phương Tây nói riêng đã phải chịu đựng "sự mất mát dần dần ký ức tập thể về các nghi lễ và tập tục truyền thống, thay vào đó là một hình thức chủ nghĩa cá nhân cực đoan."

Chứng kiến nghệ thuật, vẻ đẹp và nhiều độ tuổi khác nhau

Ngay sau những cân nhắc về phụng vụ là những suy nghĩ của Bộ Giáo Lý Đức Tin về tầm quan trọng của chứng nhân Công Giáo, đặc biệt nhấn mạnh "chứng nhân cụ thể về tình yêu của Thiên Chúa mà các tín hữu thể hiện bằng cách chăm sóc, một cách ưu tiên, cho người nghèo, người thiệt thòi và người bị gạt ra ngoài lề xã hội." Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng lời kêu gọi phổ quát về sự thánh thiện cần được khơi dậy. Điều này có thể được hỗ trợ bằng cách tận dụng những tài năng của Giáo hội trong lĩnh vực nghệ thuật, đặc biệt là thông qua âm nhạc tôn giáo.

Bản "Những lưu ý" cũng đề cập đến những người Công Giáo không còn sinh hoạt và những người rời bỏ Giáo hội. Văn bản này nhấn mạnh rằng ở mọi giai đoạn trong cuộc đời, Giáo hội cần tiếp cận lại những người như vậy. Đức Giáo Hoàng Đức tin, gọi tắt là Bộ Giáo Lý Đức Tin viết rằng điều này "thách thức toàn thể Giáo hội, thúc giục Giáo hội trở nên hiệp thông và truyền giáo hơn bao giờ hết, đặc biệt là bằng cách nuôi dưỡng những ân tứ mà Chúa Thánh Thần khơi dậy trong dân Chúa. "

Văn bản này đã được Đức Giáo Hoàng Lêô phê chuẩn vào ngày 21 tháng 8, được Bộ Giáo Lý Đức Tin chấp thuận vào tháng 6 và có chữ ký của Hồng Y Victor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo Lý Đức Tin, và Đức ông Armando Matteo, thư ký giáo lý của Bộ Giáo Lý Đức Tin.

Như đã đề cập, đây là kết quả của cuộc khảo sát giám mục toàn cầu do Vatican thực hiện và đã được phân phát cho các giám mục giáo phận trước khi được công bố ngày hôm nay. Tuy nhiên, văn bản này có nguy cơ chịu chung số phận với nhiều văn bản tương tự khác, đó là dài dòng, rườm rà và quá mơ hồ.

Chắc chắn, một số quan điểm và vấn đề sùng đạo, chính thống được chứa đựng trong nội dung văn bản, nhưng nếu không có khuyến nghị cụ thể, phần "Những lưu ý" sẽ để cho mỗi người nhận tự diễn giải.

Ngoài ra, có một số đoạn văn có thể gây thắc mắc. Tài liệu Bộ Giáo Lý Đức Tin nêu trong một đoạn rằng "đức tin không được truyền đạt chủ yếu như một tập hợp nội dung giáo lý hoặc thông tin tôn giáo, mà như một hình thức đời sống Giáo hội mà người tín hữu được dần dần làm quen." Ngược lại, Giáo hội nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn giáo lý đúng đắn, với việc Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II viết trong Catechesi Tradendae rằng:

"Cũng không nên tạo ra sự đối lập giữa một phương pháp giáo lý lấy cuộc sống làm điểm xuất phát và một phương pháp giáo lý truyền thống, có hệ thống và dựa trên giáo lý… Cũng hoàn toàn vô ích khi vận động từ bỏ việc nghiên cứu nghiêm chỉnh và có hệ thống về thông điệp của Chúa Kitô nhân danh một phương pháp tập trung vào kinh nghiệm sống."

Văn bản này giống như một lời kêu gọi nhẹ nhàng tới Giáo hội hãy đơn giản là sống đúng với bản sắc Công Giáo, nhưng lại thiếu những cách thức cụ thể để thực hiện điều đó, đặc biệt là trong những lĩnh vực mà bản sắc Công Giáo đang bị tấn công mạnh mẽ nhất. Hoàn toàn không có đề cập đến phá thai, an tử, tự sát có hỗ trợ, các cuộc tấn công vào hôn nhân và đời sống gia đình thông qua thụ tinh trong ống nghiệm và ý thức hệ LGBT. Đây là một thiếu sót sẽ gây ảnh hưởng lớn nhất đến người Công Giáo, đặc biệt là giáo dân, bởi vì đối với họ, những vấn đề này vốn đã là mối quan tâm cấp bách trong cuộc sống hàng ngày.

Trong văn bản này, tính hiệp thông được nhắc đến thường xuyên hơn cả tội lỗi – điều này cũng không có gì đáng ngạc nhiên vì chính văn bản khuyến khích Giáo hội tránh sử dụng ngôn ngữ "giáo điều" hay "đạo đức". Vì vậy, văn bản này mang đậm phong cách thần học và tâm linh của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và người viết hộ ngài, Hồng Y Fernández.

Về hiệu quả, chỉ thời gian mới trả lời được liệu những "Suy nghĩ" mới này có giúp ích cho việc truyền bá Đức tin hay không. Tuy nhiên, khi đánh giá sơ bộ, văn bản này dường như chỉ đang tái hiện lại tình cảm ngọt ngào và sự thiếu sức mạnh về giáo lý đã đánh dấu đời sống của Giáo hội trong những thập niên gần đây: do đó, nó có nguy cơ khó tạo ra bất cứ điều gì khác biệt đáng kể.

---

Source:Catholic Herald

Vatican highlights catechesis and liturgy for spreading Faith in an ‘epochal change’

 

1. Nga phát động các cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine trong khi Trump tuyên bố hòa bình đang đến gần hơn bao giờ hết.

Ít nhất một người thiệt mạng và 34 người bị thương ở Kyiv khi quân đội Nga tấn công Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa vào đêm qua, văn phòng công tố thủ đô báo cáo hôm thứ Năm. Tổng cộng, 12 khu vực của Ukraine đã bị oanh tạc, chính quyền cho biết.

"Những ‘nhà nhân đạo’ Nga đã phóng ba đợt hỏa tiễn đạn đạo nhằm vào Kyiv, sử dụng tổng cộng 21 quả. Thật không may, thành phố đã chịu thiệt hại đáng kể và nhiều phát đạn trúng đích, ảnh hưởng đến các khu dân cư, cơ sở hạ tầng năng lượng, một nhà ga xe lửa và tàu điện ngầm, các trung tâm mua sắm và các doanh nghiệp công nghiệp. Thậm chí một tu viện cũng nằm trong số những địa điểm bị hư hại", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết như trên sau vụ tấn công.

Lực lượng Ukraine báo cáo đã bắn hạ 181 trong số 210 máy bay điều khiển từ xa của Nga nhưng không bắn hạ được hỏa tiễn đạn đạo nào.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã phát động cuộc tấn công "gần như ngay lập tức" sau khi cuộc đàm phán giữa Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Putin kết thúc hôm thứ Tư.

Ông Witkoff rời St. Petersburg sau khi ca ngợi Vladimir Putin là một "nhà nhân đạo", một từ mà Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho rằng có liên quan đến việc thả Stephen Hubbard, một công dân Mỹ bị Nga giam giữ từ năm 2022. "Chúng ta đang tiến gần đến việc chấm dứt chiến tranh. Có lẽ bây giờ chúng ta đang gần hơn bao giờ hết", Tổng thống Donald Trump nói ngay sau cuộc đàm phán.

Tuy nhiên, hãy cẩn thận, những tuyên bố khi ngồi trước computer của Tổng thống Donald Trump không nhất thiết tương ứng với những gì diễn ra trên thực địa. Hôm Thứ Bẩy, 16 Tháng Năm, phát biểu tại một cuộc họp báo ở New Delhi trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh BRICS đang diễn ra, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc rằng mỗi ngày Trump ngồi trước computer, sáng tác ra những chuyện hoang đường để kể cho thế giới như một kẻ độc thoại hoang tưởng.

"Mỗi ngày đều mang đến một thông điệp khác nhau, đôi khi thậm chí là hai thông điệp khác nhau trong cùng một ngày, điều này càng làm gia tăng sự ngờ vực. Ông ấy vừa nói Iran đã chấp nhận tất cả mọi thứ yêu sách của Mỹ. Vài giờ sau đó, ông ta lại đe dọa sẽ xóa sổ Iran khỏi bản đồ thế giới vì Iran không chấp nhận gì cả. Tôi tự hỏi ông ta đang hành động như một kẻ độc thoại hoang tưởng hay như một người đang thao túng thị trường chứng khoán bằng những câu chuyện hoang đường?" nhà ngoại giao hàng đầu của Iran nói.

Trong trường hợp này, đây là những gì diễn ra trong 24 giờ qua: Lực lượng Ukraine cho biết họ đã tiêu diệt và làm bị thương kỷ lục 2.250 binh sĩ Nga - con số thương vong lớn nhất của Nga trong 24 giờ kể từ năm 2022, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine cho biết trong một thông cáo báo chí gửi cho POLITICO hôm thứ Năm.

Cũng trong ngày thứ Năm, Bộ Quốc phòng Nga báo cáo đã bắn hạ 808 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tại 17 khu vực, bao gồm cả các vùng lãnh thổ do Ukraine xâm lược.

[Politico: Russia launches massive strikes on Ukraine as Trump says peace is closer than ever]

2. Tất cả 4 phi trường Mạc Tư Khoa tạm ngừng hoạt động khi phi trường Sheremetyevo phát cảnh báo không kích.

Tất cả bốn phi trường thuộc khu vực đô thị Mạc Tư Khoa đều tạm ngừng các chuyến bay vào hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, trong khi hành khách tại phi trường Sheremetyevo thậm chí còn được hướng dẫn đến nơi trú ẩn.

Cơ quan hàng không dân dụng Nga, Rosaviatsia, cho biết trong một tuyên bố rằng các phi trường Sheremetyevo, Domodedovo, Vnukovo và Zhukovsky đã tạm ngừng các chuyến bay đến và đi.

Lệnh báo động không kích đã được ban hành tại phi trường Sheremetyevo, hành khách được hướng dẫn di tản đến các khu vực an toàn và nơi trú ẩn gần nhất.

Phi trường Vnukovo cảnh báo hành khách nên chuẩn bị tinh thần chờ đợi lâu, kể cả trên máy bay, vì cho biết các hạn chế này được áp đặt vì lý do an toàn. Hãng Domodedovo cho biết họ đang điều chỉnh lịch bay do các hạn chế tạm thời này.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn ít nhất 11 máy bay điều khiển từ xa tiếp cận thành phố trong vài giờ qua.

Các thông báo của phi trường không đưa ra lịch trình cụ thể về việc nối lại hoạt động bình thường.

Sự gián đoạn này diễn ra sau những cảnh báo trước đó từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy rằng các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa sẽ ngày càng ảnh hưởng đến không phận Nga.

Ngày 1 tháng 9, Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các hãng hàng không hoạt động trên không phận Nga cần lưu tâm đến những rủi ro ngày càng gia tăng. Ông nói rằng Ukraine không trực tiếp đe dọa hàng không dân dụng, nhưng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sẽ buộc không phận Nga phải đóng cửa.

"Tại Ukraine, chúng tôi không muốn có thêm bất kỳ sinh mạng vô tội nào bị mất đi. Đó là lý do tại sao chúng tôi cảnh báo các đối tác của mình: không còn thời điểm an toàn nào trên bầu trời Nga nữa", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng chính quyền Nga không công bố đầy đủ các rủi ro đối với hàng không dân dụng.

Putin lên án những phát ngôn đó là lời đe dọa khủng bố và cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa sẽ đáp trả nếu xảy ra các thảm kịch hàng không.

Mối đe dọa không phận ngày càng gia tăng

Theo báo cáo của Safe Airspace về Cơ sở dữ liệu Vùng xung đột và Rủi ro, không phận Ukraine vẫn đóng cửa đối với hàng không dân dụng kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Nga, Belarus và Moldova cũng đã đóng cửa một số khu vực không phận của mình, đặc biệt là gần biên giới với Ukraine.

Một số quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Pháp và Ý, đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn các chuyến bay qua không phận Ukraine do nguy cơ hoạt động quân sự và tấn công mạng có thể vô tình gây nguy hiểm cho dân thường.

Trong khi đó, Nga tiếp tục tăng cường các cuộc tấn công trên toàn quốc vào Ukraine.

Đầu tháng 9 vừa qua, Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống, cho biết Nga có khả năng sẽ tiếp tục các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Ukraine ít nhất cho đến cuộc bầu cử Duma Quốc gia vào tháng 9, vì Điện Cẩm Linh muốn cho cử tri thấy một "bức tranh chiến thắng".

Tính đến ngày 29 tháng 7, các quốc gia thành viên NATO đã phải hứng chịu khoảng 80 vụ vi phạm không phận bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga kể từ năm 2022, làm dấy lên những lo ngại rộng hơn rằng cuộc xâm lược Ukraine của Nga có thể lan sang lãnh thổ của các quốc gia khác.

[Kyiv Post: All 4 Moscow Airports Halt Flights as Sheremetyevo Issues Air Raid Alert]

3. Phản bác luận điểm thứ hai: Nga liên tục tiến bộ vì sở hữu nguồn nhân lực dồi dào vô tận.

Luận điểm thứ hai: Nga liên tục tiến bộ vì sở hữu nguồn nhân lực dồi dào vô tận.

Tổng thống Trump nói: "Nga có nguồn nhân lực vô hạn... Họ có thể mất rất nhiều người trong chiến tranh, và họ đã mất rất nhiều người. Họ đã mất 50 triệu người trong Thế chiến thứ hai. Họ mất rất nhiều người, nhưng họ rất đông."

Tướng Zaluzhnyi nói: Ngoài luận điểm của Tổng thống Trump rằng Nga là một quốc gia rộng lớn, tuyên bố này là sai sự thật.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực ở Nga đã kéo dài và được báo cáo rộng rãi, làm suy yếu khả năng tiến hành các chiến dịch quân sự của Nga.

Nga đã huy động lực lượng dự bị vào năm 2022, bắt đầu tuyển mộ hàng loạt tội phạm vào năm 2023, và kể từ đó đã huy động lực lượng thực thi pháp luật và đưa ra các khoản tiền thưởng khi ký hợp đồng tương đương với một năm lương của một người lao động chuyên nghiệp để thuyết phục nam giới gia nhập quân đội của họ.

Theo ước tính của cơ quan tình báo quân đội Ukraine, được Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là IISS ủng hộ, Nga hiện đang tuyển mộ khoảng 30.000 lính đánh thuê mỗi tháng. Con số này thấp hơn đáng kể so với số liệu thương vong hàng tháng được báo cáo là từ 40.000 đến 50.000 người thiệt mạng và bị thương, theo ước tính của Bộ Tổng tham mưu Ukraine và NATO.

Các đơn vị chiến đấu Ukraine báo cáo rằng lực lượng Nga tấn công gần như hoàn toàn bằng các nhóm bộ binh nhỏ, không được hỗ trợ bởi xe tăng hoặc các phương tiện chiến đấu khác. Theo những báo cáo này, các bộ binh đó hầu như không có khả năng tự vệ trước máy bay điều khiển từ xa và chịu thương vong nặng nề khi thực hiện mệnh lệnh tiến công. Việc gần như hoàn toàn không có phương tiện di tản y tế chiến thuật của Nga làm trầm trọng thêm tỷ lệ thương vong và khiến nhiều binh sĩ bị thương lẽ ra có thể cứu sống được không tử vong.

Hiện tại, ví dụ điển hình nhất về chiến thuật gây thương vong lớn của Nga không mấy hiệu quả là ở khu vực Dobropillya phía đông, nơi các đơn vị bộ binh thuộc Quân đoàn 1 Ukraine, được hỗ trợ bởi các phi đội máy bay điều khiển từ xa của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF, đã ba lần phá kỷ lục về số lượng binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương trong một ngày suốt tháng 10.

Do đó, tuyên bố của Tổng thống Trump về số người chết trong Thế chiến II của Liên Xô là phóng đại. Tổng thống Trump cũng cố tình lờ đi một thực tế ai cũng biết là việc phải nhờ đến quân Bắc Hàn của Kim Chính Ân; và phải tuyển mộ các chiến binh nước ngoài mà trong nhiều trường hợp là ép buộc họ tham gia vào cuộc xâm lược ở Ukraine

[Kyiv Post: Fact-Checked: Trump’s Latest Ukraine Claims]

4. Tổng thống Tiệp cho rằng thỏa thuận về dầu diesel của Trump đã làm đổ vỡ tiến trình hòa bình giữa Ukraine và Nga.

Tổng thống Tiệp Petr Pavel cho biết một thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine đã "gần như đạt được" - cho đến khi Trump dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga.

Trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, với Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer, trong đó có POLITICO, Pavel cho biết các lệnh trừng phạt phối hợp của Mỹ và Âu Châu đối với dầu mỏ, giới tài phiệt và các ngành công nghiệp khác của Nga đang gây "áp lực" lên Nga. Nhưng thỏa thuận mà Trump công bố hồi đầu tháng này, theo đó Nga sẽ cung cấp hàng trăm ngàn tấn dầu diesel cho Mỹ, đã cho Nga "thời gian để thở".

"Bây giờ mọi chuyện sẽ khó khăn hơn nhiều," Pavel nói. "Nga đang tận dụng đà này để thoát khỏi áp lực, và điều đó giống như một sự khích lệ tinh thần đối với họ."

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư cho biết Trump đã "đàm phán thành công" thỏa thuận này nhằm cung cấp cho thị trường toàn cầu "một lượng lớn dầu diesel và giảm giá".

Thỏa thuận này nhanh chóng vấp phải sự phản đối và, tại một thời điểm, một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã kêu gọi Trump hủy bỏ thỏa thuận.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã đăng tải trên mạng xã hội rằng thỏa thuận này "có lợi cho Nga" và cho phép Nga "giết nhiều người hơn, kéo dài chiến tranh, ít tôn trọng Mỹ hơn và gây ra tổn thất và thiệt hại lớn hơn nữa cho thế giới". Ông cáo buộc Trump sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình ở Florida như một "màn khói" để chính quyền theo đuổi thỏa thuận với Nga.

Lời chỉ trích của Tổng thống Zelenskiy là dấu hiệu mới nhất cho thấy căng thẳng leo thang giữa Kyiv và Washington. Trump đã nhiều lần bày tỏ sự thất vọng với Tổng thống Zelenskiy, cáo buộc ông kéo dài cuộc chiến. Ngược lại, gần đây ông lại nói những lời tốt đẹp về Putin và tuần này cho biết "Thẳng thắn mà nói, Nga đã giải quyết vấn đề Ukraine rất tốt".

Tuy nhiên, ông Pavel đã gửi lời ủng hộ đến tổng thống Ukraine vào thứ Tư.

"Tôi tin rằng Tổng thống Zelenskiy và toàn bộ Ukraine là nạn nhân của cuộc xung đột," Pavel nói. "Vì vậy, có lẽ tôi sẽ là người cuối cùng đổ lỗi cho Ukraine về việc gây ra cuộc xung đột. Không phải Ukraine đã tấn công Nga. Không phải Ukraine đã đe dọa Nga."

Ông nói thêm rằng Trump thể hiện đường lối cởi mở hơn với Nga so với bất kỳ nhà lãnh đạo Âu Châu nào.

"Ở một mức độ nào đó, ông ấy có thể bị thu hút bởi Vladimir Putin như một nhà lãnh đạo có uy quyền, nhưng tôi không nghĩ rằng… Trump nhìn nhận vấn đề từ góc độ cuộc đấu tranh giữa dân chủ và chế độ chuyên chế, bởi vì ông ấy chỉ nhìn nhận nó đơn thuần từ quan điểm về sự thịnh vượng kinh tế cho Hoa Kỳ," Pavel nói thêm.

Mặc dù Pavel bày tỏ lo ngại về thỏa thuận dầu diesel, ông từ chối nói rằng Mỹ đã phản bội Ukraine hoặc các đối tác Âu Châu khác.

"Tôi chưa biết liệu chúng ta có thể gọi đó là sự phản bội hay không, nhưng tôi sẽ gọi đó là một sai lầm," ông nói. "Bởi vì... điều đó đang mang lại cho Nga một niềm hy vọng mới: Hy vọng rằng họ có thể phớt lờ Âu Châu, họ có thể phớt lờ Ukraine, họ có thể tập trung vào việc đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ, có thể với Trung Quốc, và sắp xếp mọi thứ theo các ưu tiên và chiến lược của họ. Tôi tin rằng điều đó rõ ràng đi ngược lại lợi ích của chúng ta ở Âu Châu."

Pavel cũng không loại trừ khả năng các nước Âu Châu sẽ mua dầu của Nga trong tương lai, nhưng nói thêm rằng điều đó "sẽ cần thời gian" trước khi xảy ra.

"Nếu một ngày nào đó Nga trở thành một quốc gia tôn trọng chủ quyền và biên giới của các nước khác, tại sao không thiết lập quan hệ kinh doanh thường xuyên với một quốc gia như vậy? Nhưng Nga vẫn chưa đạt đến trình độ đó", ông nói.

[Politico: Trump’s diesel deal derailed Ukraine-Russia peace progress, says Czech president]

5. Các công tố viên Pháp mở cuộc điều tra tội ác thù hận sau vụ xả súng từ trên xe gây chết người.

Viện công tố chống khủng bố của Pháp đang điều tra vụ xả súng gần Paris khiến ít nhất một người thiệt mạng vào sáng thứ Sáu, xem đây có thể là một hành động khủng bố do thù hận gây ra.

"Văn phòng Công tố Chống khủng bố Quốc gia đã tiếp nhận vụ án này và mở cuộc điều tra", tuyên bố cho biết, đồng thời nói thêm rằng nghi phạm đã bị bắt giữ.

Văn phòng đang điều tra các cáo buộc bao gồm tội giết người và âm mưu giết người "có liên quan đến hoạt động khủng bố, trong đó các hành vi được thực hiện dựa trên tư cách thành viên thực tế hoặc được tường trình thuộc một chủng tộc, dân tộc, quốc gia hoặc tôn giáo cụ thể."

Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thông báo rằng "Trọng tâm chính rõ ràng sẽ là xác định động cơ của thủ phạm - điều gì đã thúc đẩy hắn ta âm mưu thực hiện vụ thảm sát... nhắm vào cộng đồng của chúng ta," Thị trưởng Trappes, Ali Rabeh, phát biểu trên đài truyền hình BFM của Pháp.

"Chúng tôi xin chia sẻ nỗi đau với các nạn nhân, gia đình của họ và toàn thể cư dân Yvelines. Trong thời khắc khó khăn này, cả quốc gia sát cánh cùng họ", Tổng thống Emmanuel Macron nói.

Marine Le Pen, ứng cử viên hàng đầu của đảng cực hữu cho cuộc bầu cử tổng thống năm tới, đã lên án vụ giết người là "một hành động man rợ mà động cơ của nó phải được xác định và những kẻ chịu trách nhiệm phải bị trừng phạt nghiêm khắc."

"Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc giết người," Jean-Luc Mélenchon, ứng cử viên cánh tả hàng đầu cho cuộc bầu cử năm tới, nói. "Trước tội ác tàn bạo này, tất cả nhân loại đều được nhắc nhở rằng họ giống nhau khi cùng chung nỗi kinh hoàng và phẫn nộ."

Ứng cử viên trung hữu Edouard Philippe cho biết "chủ nghĩa khủng bố phải được đấu tranh không ngừng nghỉ, với quyết tâm tuyệt đối" và "cuộc điều tra sẽ phải xác định động cơ của thủ phạm gây ra hành động đáng khinh bỉ này."

[Politico: French prosecutors open hate crime probe after deadly drive-by shooting]

6. Phản bác luận điểm thứ ba: Hoa Kỳ đã viện trợ cho Ukraine 350 tỷ đô la.

Luận điểm thứ ba: Hoa Kỳ đã viện trợ cho Ukraine 350 tỷ đô la.

Tổng thống Trump nói: "Chúng ta đã viện trợ 350 tỷ đô la cho Ukraine... Hãy nhìn xem, chúng ta đã viện trợ những khoản tiền khổng lồ cho Ukraine. Chúng ta chẳng nhận lại được gì ngoài dầu diesel phẩm chất cao. Chúng ta đã – có lẽ – đã viện trợ cho Ukraine nhiều tiền hơn hầu hết bất kỳ ai khác trong nhiều năm qua, hàng trăm tỷ đô la."

Tướng Zaluzhnyi nói: Điều này hoàn toàn sai sự thật, tuy nhiên, đáng tiếc là Tổng thống Trump đã lặp đi lặp lại tuyên bố này trong nhiều năm.

Không có nguồn tin đáng tin cậy nào ủng hộ con số 350 tỷ đô la viện trợ của Mỹ cho Ukraine. Các số liệu chính thức của Mỹ và các tổ chức độc lập cho thấy tổng cam kết viện trợ song phương của Mỹ cho Ukraine vào khoảng 130-136 tỷ đô la dưới dạng viện trợ quân sự, tài chính và nhân đạo trực tiếp kể từ năm 2022.

Chính quyền Trump vào tháng 2 năm 2025 đã cắt toàn bộ viện trợ tài chính và hầu hết viện trợ quân sự cho Ukraine. Theo lệnh của Tổng thống Trump, kể từ thời điểm đó, vũ khí của Mỹ có thể được bán cho Âu Châu với số lượng hạn chế để Âu Châu tặng cho Ukraine, nhưng Mỹ tính phí hoa hồng 10%. Tổng giá trị viện trợ mà Mỹ đã tặng cho Ukraine kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức là chưa đến 1 tỷ đô la.

So với Mỹ, Âu Châu đã viện trợ cho Ukraine nhiều gấp đôi, và kể từ đầu năm 2025, đã trở thành nguồn hỗ trợ nước ngoài chính của Ukraine.

Về tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ "không nhận lại được gì", Ukraine, theo yêu cầu của chính quyền Trump, đã ký một "thỏa thuận khoáng sản" vào tháng 4 năm 2025, trao cho một số tập đoàn Mỹ quyền độc quyền khai thác các mỏ đất hiếm lớn của Ukraine. Nói chung, nhờ sự hy sinh về sinh mạng và của cải của Ukraine, chi phí mà Mỹ phải bỏ ra để ngăn chặn Nga ở Âu Châu và trên toàn thế giới đã được giảm bớt.

[Kyiv Post: Fact-Checked: Trump’s Latest Ukraine Claims]

7. Truyền thông Đức đưa tin, quân đội Đức lần đầu tiên xếp mối đe dọa phá hoại từ Nga vào loại "nghiêm trọng".

Lần đầu tiên, quân đội Đức xếp các mối đe dọa phá hoại của Nga nhằm vào binh lính và cơ sở vật chất của họ vào mức "nghiêm trọng", theo báo cáo của hãng tin Sueddeutsche Zeitung của Đức ngày 21 tháng 10.

Theo báo cáo của Suddeutsche Zeitung, sau khi xem xét các tài liệu nội bộ từ quân đội Đức, đây là mức độ đe dọa cao thứ hai của quân đội.

Theo Reuters, một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng cho biết: "Chúng tôi nhận thấy rằng chúng tôi đang phải đối mặt với mối đe dọa phá hoại đáng kể đối với [quân đội Đức] nói chung".

Theo tờ Suddeutsche Zeitung, việc phân loại mới này được thúc đẩy bởi việc phát hiện một máy bay điều khiển từ xa chở chất nổ gần căn cứ không quân Wunstorf ở Hạ Saxony vào tháng 9, cũng như "các vụ phá hoại liên quan đến tàu hải quân".

Trước đó, Đức chính thức cáo buộc Mạc Tư Khoa âm mưu thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tại phi trường Leipzig/Halle vào đầu tháng 8. Trong khi mục tiêu của vụ phá hoại ở Leipzig là một máy bay của Ukraine, thì vụ phá hoại rõ ràng tại căn cứ không quân Wunstorf đánh dấu lần đầu tiên quân đội Đức bị tấn công trực tiếp.

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đức, các biện pháp an ninh sẽ được tăng cường tại các cơ sở của quân đội nước này theo mức độ đe dọa mới.

Việc Đức phân loại lại các mối đe dọa từ Nga diễn ra trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo Nga đang thử xem họ có thể đẩy Âu Châu đi xa đến mức nào mà không gây ra chiến tranh công khai — từ máy bay điều khiển từ xa xâm phạm không phận NATO đến các hành động phá hoại và tấn công mạng trên khắp lục địa. Âu Châu đã tăng cường khả năng phòng thủ kể từ năm 2022, nhưng các chuyên gia cho rằng vẫn còn những lỗ hổng quan trọng, bao gồm phòng không, thông tin liên lạc, tình báo và chỉ huy chung.

Ngày 5 tháng 10, Martin Jaeger, nhà lãnh đạo cơ quan tình báo nước ngoài của Đức, nói với các nhà lập pháp rằng Đức đang trong một "cuộc chiến ngầm" với Nga và có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột bạo lực với Mạc Tư Khoa.

Ngày 18 tháng 10, chính quyền Lithuania đã ngăn chặn một vụ tấn công đốt phá nhằm vào một công ty lưu trữ thiết bị liên lạc vệ tinh Starlink.

Ngày 7 tháng 10, phát ngôn nhân của cơ quan tình báo Đan Mạch nói với Reuters rằng Nga đã tăng cường nỗ lực nhằm phá hoại các công ty Đan Mạch tham gia cung cấp vũ khí cho Ukraine.

[Kyiv Independent: German military classifies threat of Russian sabotage as 'significant' for first time, German media reports]

8. Các dự án Starlink và Starshield của Elon Musk, và ý nghĩa của chúng đối với Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga.

Trong tuần qua, Ukraine đã nhận được một lời nhắc nhở rõ rệt về sự phụ thuộc ngày càng tăng của nước này vào việc truy cập không gián đoạn vào mạng lưới Starlink và Starshield của Elon Musk trong cuộc chiến sử dụng máy bay điều khiển từ xa chống lại Nga, hiện đã bước sang năm thứ năm.

Ukraine chỉ sở hữu một phần nhỏ nguồn lực so với Nga, nhưng việc phát triển mạnh mẽ chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa trên cả mặt trận phòng thủ và tấn công đã giúp nước này chống chọi được với đối thủ lớn hơn nhiều là Nga, quốc gia đã xâm lược Ukraine vào đầu năm 2022. Điều đó vẫn đúng cho đến tuần trước, khi Ukraine báo cáo về việc mạng lưới Starshield bị hạn chế hoạt động, khiến các máy bay điều khiển từ xa của họ phải dừng giữa chừng và rơi xuống.

Hai mạng lưới của SpaceX hoạt động trên một chòm sao gồm hàng ngàn vệ tinh quỹ đạo thấp — Starlink là phiên bản thương mại, trong khi Starshield là sản phẩm quân sự được cấp phép cho chính phủ Mỹ và các đối tác, trong đó có Ukraine.

Việc Kyiv phụ thuộc vào máy bay điều khiển từ xa đã khiến Starlink và Starshield trở nên gần như không thể thiếu trong kho vũ khí của họ. Khi Ukraine gặp sự việc gián đoạn đối với các mạng lưới này, họ đã mất đi lá chắn gồm các máy bay đánh chặn và máy bay điều khiển từ xa, vốn cung cấp một số biện pháp bảo vệ chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tin rằng Musk đã làm chậm tốc độ của Starshield theo yêu cầu của các quan chức Mỹ, mặc dù người giàu nhất thế giới đã phủ nhận mọi vai trò và nói rằng chính phủ Mỹ mới là bên kiểm soát mạng lưới quân sự này. Trump cũng đã phủ nhận việc ông chịu trách nhiệm về việc làm chậm mạng lưới này.

Tuy nhiên, đài CBS News đưa tin hôm thứ Ba rằng Musk đứng sau sự gián đoạn này, xảy ra sau khi ông nhiều lần nói chuyện với các quan chức chính quyền để tìm hiểu rõ hơn về suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này, theo các nguồn tin thân cận với vụ việc.

Cũng có những thông tin trái chiều về việc liệu quyền truy cập đầy đủ vào các mạng đã được khôi phục hay chưa. Văn phòng của Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng tính đến chiều thứ Năm, Starlink vẫn bị hạn chế tốc độ.

Khi được các phóng viên hỏi liệu ông có yêu cầu Musk khôi phục dịch vụ internet cho Ukraine hay không, Trump trả lời hôm thứ Năm: "Tôi không muốn bình luận về việc tôi gọi hay người khác gọi. Điều đó không quan trọng."

"Tóm lại: Ông ấy đã trả lại nó," tổng thống Mỹ nói.

Dưới đây là những thông tin đã biết về Starshield và Starlink — và vai trò của chúng trong cuộc chiến ở Ukraine.

Chuyện gì đã xảy ra ở Ukraine?

Ngày 13 tháng 10, quân đội Ukraine bắt đầu gặp khó khăn đột ngột với thiết bị Starshield, khiến việc thực hiện các nhiệm vụ với máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao trở nên khó khăn hơn, các quan chức và binh lính nói với CBS News.

Các binh sĩ Ukraine cho biết họ nhận thấy "giới hạn tốc độ" đã được áp đặt đối với việc sử dụng các thiết bị thu phát internet Starshield của SpaceX, loại thiết bị Starlink cấp quân sự mà người Ukraine gắn lên máy bay điều khiển từ xa để phi công điều khiển từ xa có thể duy trì kết nối với máy bay điều khiển từ xa khi chúng bay về phía các mục tiêu của Nga.

Việc tiếp cận bị hạn chế bằng cách tắt các ăng-ten trên máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bay vượt quá tốc độ nhất định, khiến chúng rơi xuống. Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết SpaceX đã đơn phương áp đặt các hạn chế của hệ thống Starshield mà không thông báo trước.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Zelenskiy cho biết giới hạn tốc độ đã ngăn cản Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed của Nga.

Starshield và Starlink là gì?

Starshield, mạng lưới vệ tinh quân sự, hoạt động trên cùng một chòm sao vệ tinh với người anh em dân sự của nó, Starlink, nhưng có ít hạn chế về kỹ thuật hơn và các tính năng bảo mật tiên tiến hơn. Cả hai đều do công ty SpaceX của Musk vận hành.

Chính phủ Mỹ trả tiền cho SpaceX để được cấp phép sử dụng Starshield và kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này. Việc sử dụng nó bị giới hạn ở Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm. Nó không có sẵn ở Nga.

Hiện không có giải pháp thay thế nào khả thi cho Starlink, vì không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp nào có thể sánh được với phạm vi phủ sóng 11.150 vệ tinh của Starlink. Amazon Đức Lêô đặt mục tiêu cạnh tranh, nhưng hiện tại, họ chỉ có dưới 400 vệ tinh trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp và đã bị ảnh hưởng bởi vụ nổ bệ phóng hỏa tiễn Blue Origin hồi tháng 5.

Các thiết bị đầu cuối Starlink thông thường có giới hạn tốc độ 70 km/giờ, đây là tốc độ tối đa cho phép sử dụng internet trong xe đang di chuyển. Ở tốc độ vượt quá giới hạn này, phẩm chất internet sẽ giảm và không thể sử dụng được nữa.

Starshield không có giới hạn tốc độ nhân tạo và được biết là hoạt động ở tốc độ ít nhất 160 km/giờ. Máy bay điều khiển từ xa tấn công được trang bị Starshield di chuyển với tốc độ 160 km/giờ trở lên, và chúng là xương sống của các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine.

Trong quá trình giảm tốc độ trong tuần qua, các đơn vị Ukraine đã báo cáo tình trạng mất kết nối ở tốc độ thấp tới 90 km/giờ, khiến các máy bay điều khiển từ xa này không thể hoạt động. Theo phân tích của Dimko Zhluktenko, một phi công kiêm nhà phân tích máy bay điều khiển từ xa trong Quân đội Ukraine, sự suy giảm hiệu suất của hệ thống Starshield ước tính đã gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho Ukraine.

Ngày 15 tháng 10, một số quan chức Ukraine cho biết các hạn chế đối với hệ thống Starshield đã được dỡ bỏ. Nhưng Tổng thống Zelenskiy nói với đài NBC News hôm Chúa Nhật rằng tốc độ tối đa vẫn là 161 km/giờ.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Zelenskiy nói với Fox News rằng dịch vụ này "vẫn còn hạn chế", nhưng ông nói thêm rằng Ngoại trưởng Marco Rubio đã nói với ông rằng ông ấy sẽ "làm việc với nhóm của mình để gỡ bỏ lệnh chặn" này.

Ukraine đang sử dụng Starshield hay Starlink?

Quân Ukraine sử dụng cả hai. Theo Reuters, Starlink đã cung cấp dịch vụ internet cho dân thường và quân đội Ukraine kể từ năm 2022, khi Nga xâm lược Ukraine.

Ban đầu được tài trợ bởi các nhà tài trợ tư nhân và một hợp đồng viện trợ nước ngoài của Mỹ, SpaceX đã giành được hợp đồng của Ngũ Giác Đài để chi trả cho dự án Starlink dành cho Ukraine vào năm 2023, cùng với một hợp đồng cung cấp 500 thiết bị đầu cuối Starshield.

Theo Bloomberg, vào tháng 8 năm 2024, SpaceX đã ký một hợp đồng khác với Bộ Quốc phòng để mở rộng việc sử dụng hệ thống Starshield lên 3.000 trạm đầu cuối cho tiền tuyến.

Ngoài việc liên lạc và điều khiển máy bay điều khiển từ xa ở khoảng cách xa, Starshield còn có một chức năng khác: Nó kết nối mọi cảm biến và hệ thống vũ khí trên chiến trường. Sự gián đoạn dịch vụ này có tác động tương tự như việc một văn phòng phải hoạt động mà không thể kết nối Wi-Fi.

Quân đội Ukraine sử dụng Starlink cho liên lạc chiến trường nói chung, và người dân Ukraine cũng dựa vào nó cho nhu cầu liên lạc của mình.

Về phía Nga, Điện Cẩm Linh cũng đã sử dụng Starlink cho đến tháng Hai, khi SpaceX cắt đứt quyền truy cập của họ. Kết quả là, Ukraine đã giành được hơn 150 dặm vuông lãnh thổ.

Musk và việc hạn chế quyền truy cập của Ukraine vào hệ thống Starshield.

Hãng tin CBS News đưa tin hôm thứ Ba rằng một quyết định của Musk đã dẫn đến việc Ukraine bị hạn chế sử dụng mạng lưới liên lạc vệ tinh của SpaceX, mặc dù vẫn chưa rõ lệnh cắt giảm dịch vụ của Musk được thực thi như thế nào.

Theo các nguồn tin, Musk đã nhiều lần nói chuyện với các quan chức chính quyền để tìm hiểu rõ hơn suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này. Trước đây, ông từng bày tỏ sự không hài lòng về việc công ty của mình bị coi là đang trục lợi từ cuộc chiến ở Ukraine.

Các hạn chế tạm thời này đã gây bất ngờ cho một số quan chức trong chính quyền Trump, những người cho rằng cả Trump lẫn Ngũ Giác Đài đều không ra lệnh cụ thể nào về việc hạn chế nhằm mục đích cố tình làm gián đoạn hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và liên lạc trên chiến trường.

Tổng thống hôm thứ Hai cho biết ông đang tìm kiếm thông tin về người đã ra lệnh làm chậm tiến độ. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Ba đã phủ nhận việc Ngũ Giác Đài thao túng quân đội, nói rằng, "Chúng tôi không đưa ra bất kỳ chỉ thị nào hay bất cứ điều gì tương tự."

Liệu Elon Musk có thể ngăn chặn việc sử dụng Starlink và Starshield?

Ông Musk chưa thừa nhận việc áp đặt các hạn chế đối với việc Ukraine sử dụng hệ thống Starshield.

"Mọi giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống quyết định," người giàu nhất thế giới nói.

Ông nói thêm rằng Starlink là một "dịch vụ thương mại", và viết rằng nó "chỉ giới hạn cho các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ và không thể được sử dụng cho các hành động quân sự tấn công."

Tuy nhiên, Rubio dường như cho rằng những hạn chế về mạng lưới là do Musk gây ra.

"Tổng thống không liên quan gì đến các quyết định được đưa ra bởi Starlink, Starshield và ông Musk," Rubio nói với các phóng viên ở Mumbai hôm thứ Tư.

Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, ông ấy dường như thừa nhận rằng Starshield là một trường hợp khác: "Chúng tôi không kiểm soát việc một công ty tư nhân quyết định sản phẩm của họ có thể được sử dụng như thế nào. Nhưng nếu họ có hợp đồng với quân đội Hoa Kỳ, như Starshield chẳng hạn, thì đó lại là vấn đề khác, bởi vì đó là thứ chúng tôi mua và sử dụng cho mục đích riêng của mình."

Chia sẻ thông tin tình báo

Gần như cùng thời điểm xảy ra sự việc gián đoạn hệ thống Starlink và Starshield, Ukraine cũng không nhận được cảnh báo nào từ tình báo Mỹ về các cuộc tấn công lớn của Nga.

Ukraine dựa vào sự kết hợp giữa các cảm biến, máy bay, hệ thống giám sát và thông tin tình báo do con người Mỹ cung cấp để lập bản đồ các vị trí và địa điểm phóng hỏa tiễn của Nga.

Hệ thống cảnh báo sớm này, khác với các sản phẩm của SpaceX, sẽ thông báo cho Ukraine khi Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía nước này. Hệ thống đã gặp trục trặc ít nhất hai lần, vào ngày 13 tháng 10 và ngày 18 tháng 10.

Ngày 13 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine "không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào" khi Nga phóng loạt hỏa tiễn đạn đạo. Cuộc tấn công đêm đó nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và trọng yếu ở Kyiv và Kharkiv, khiến sáu người thiệt mạng và khoảng 600.000 người bị mất điện.

Các nguồn tin của Ukraine cho biết các quan chức Mỹ nói rằng hệ thống cảnh báo đã bị lỗi do "thời tiết xấu". Các quan chức Ukraine bày tỏ nghi ngờ về lời giải thích đó và cáo buộc Mỹ "cố tình" can thiệp vào hệ thống. Đến 3 giờ sáng, hệ thống dường như đã được khôi phục.

Rồi đến thứ Hai, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine đã hứng chịu một đợt tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa khác của Nga, "và một lần nữa, không có lời cảnh báo nào từ các đối tác."

Một quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài nói với đài CBS News hôm thứ Hai rằng "không có thay đổi nào đối với chính sách của Bộ Chiến tranh liên quan đến việc chia sẻ thông tin tình báo hoặc bất kỳ khả năng nào mà chúng tôi cho phép người Âu Châu cung cấp cho Ukraine."

Tuy nhiên, đến thứ Tư, hệ thống cảnh báo dường như đã được khôi phục: "Giờ thì hệ thống tình báo đã hoạt động. Cảm ơn rất nhiều. Điều đó rất quan trọng đối với chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói trên Fox News.

Áp lực ngày càng tăng để chấm dứt chiến tranh

Ukraine cho biết việc giao các hỏa tiễn đánh chặn Patriot quan trọng cho nước này cũng đã chậm lại.

Hôm thứ Ba, Rubio gọi hỏa tiễn đánh chặn là "sản phẩm được yêu cầu nhiều nhất hiện nay trong lĩnh vực quốc phòng", và nói rằng "khi một quốc gia không nhận được hỏa tiễn đánh chặn từ Hoa Kỳ, đó không phải vì chúng tôi từ chối. Chúng tôi cũng có nhu cầu riêng của mình."

"Không có gì bị cố tình từ chối với Ukraine cả," ông nói. "Đây đơn giản chỉ là sự cân bằng giữa các nghĩa vụ của chúng ta."

Trump ngày càng mất kiên nhẫn với cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm. Ông đã tìm cách miêu tả cuộc chiến ở Ukraine là nguyên nhân gây ra giá năng lượng cao và thường xuyên bày tỏ sự thất vọng của mình với Tổng thống Zelenskiy trong những tuần gần đây, cáo buộc ông này không làm đủ để chấm dứt cuộc chiến. Trump cũng đi xa Đức Mẹ liên tục kêu gọi lật đổ chế độ của Tổng thống Zelenskiy và thay bằng người khác. Ông ta cũng trâng tráo đến mức cho rằng Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine, bất kể các tội ác chiến tranh đã và đang diễn ra hàng ngày tại Ukraine.

Trump đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc mua dầu diesel của Nga hồi đầu tháng này nhằm giảm bớt áp lực lên giá mặt hàng này, một động thái mà ông cho rằng có thể khuyến khích Putin. Và Trump cũng đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga vào tuần trước.

Trump hồi đầu tháng này cho biết Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, mặc dù cả Ukraine và Nga đều tỏ ra ngỡ ngàng trước tuyên bố của Trump về một "thỏa thuận ngừng bắn năng lượng". Ban đầu, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận đó, nhưng các cuộc tấn công của Nga chưa bao giờ chấm dứt, và vài ngày sau, ông nói với tờ Financial Times rằng nước ông sẽ không còn trì hoãn việc tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nữa vì Nga vẫn đang tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Chính phủ Nga chưa bao giờ xác nhận rằng họ đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn.

Trump nói với các phóng viên hôm thứ Ba rằng Nga vẫn đang "gây hấn" và có khả năng chịu thương vong cao hơn Ukraine, đồng thời cho rằng "đã đến lúc" Tổng thống Zelenskiy phải đạt được thỏa thuận.

[CBSNews: Elon Musk's Starlink and Starshield, and what they mean to Ukraine in the war against Russia]

9. Phái đoàn Lockheed Martin gặp gỡ các lãnh đạo quốc phòng Ukraine tại Kyiv trong bối cảnh thiếu hụt nghiêm trọng hỏa tiễn Patriot.

Bộ trưởng Quốc phòng Yevhen Khmara và Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi đã gặp gỡ một phái đoàn từ công ty quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết ngày 21 tháng 10, trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn đánh chặn Patriot ngày càng nghiêm trọng.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa vào Kyiv và các khu vực khác trên khắp Ukraine, đặt ra thách thức to lớn đối với hệ thống phòng không của Ukraine. Lockheed Martin sản xuất hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 được sử dụng bởi hệ thống phòng không Patriot, có khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, và đã ủng hộ động thái của Mỹ trong việc cấp cho Ukraine giấy phép sản xuất hệ thống Patriot.

Bộ Quốc phòng cho biết trong tuyên bố của mình rằng ông Khmara và ông Drapatyi đã thảo luận về "tầm quan trọng của việc cung cấp vũ khí ổn định và hợp tác hơn nữa" với phái đoàn của Lockheed Martin, do ông Orlando Sanchez Jr., chủ tịch của Lockheed Martin Aeronautics, dẫn đầu.

Theo Bộ Quốc phòng, cuộc họp cũng bao gồm các cuộc thảo luận về việc tăng cường cung cấp hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 để đối phó với mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

[Kyiv Independent: Lockheed Martin delegation meets Ukraine's defense chiefs in Kyiv amid severe Patriot shortage]

10. Đan Mạch bảo lãnh khoản vay 113 triệu đô la cho công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine.

Ngày 21 tháng 10, chính phủ Đan Mạch thông báo sẽ bảo lãnh khoản vay 750 triệu kroner Đan Mạch hay 113 triệu đô la Mỹ cho công ty con của tập đoàn quốc phòng Fire Point của Ukraine.

Sự bảo đảm này nhấn mạnh vai trò của Đan Mạch trong việc giúp Ukraine mở rộng sản xuất quốc phòng ra ngoài biên giới khi các cuộc tấn công của Nga đe dọa ngành sản xuất trong nước và chuỗi cung ứng.

Khoản vay được nhà nước Đan Mạch bảo lãnh vì cuộc xâm lược Ukraine của Nga ngăn cản công ty vay vốn theo các điều khoản thông thường ở Đan Mạch. Nguồn vốn sẽ được chuyển qua Quỹ Xuất khẩu và Đầu tư của Đan Mạch, gọi tắt là EIFO.

Bộ trưởng Bộ Kinh doanh và Công nghiệp Martin Lidegaard cho biết: "Đan Mạch hết sức ủng hộ cuộc đấu tranh giành tự do của người dân Ukraine". Ông nói thêm rằng việc cho phép một công ty quốc phòng của Ukraine đặt trụ sở tại Đan Mạch sẽ mang lại "kiến thức và năng lực sản xuất, cũng như các mối quan hệ đối tác" có thể củng cố Ukraine, ngành công nghiệp quốc phòng của Đan Mạch và một Âu Châu độc lập hơn.

Bộ trưởng Quốc phòng Jeppe Bruus cho biết việc đặt các cơ sở sản xuất quốc phòng của Ukraine bên ngoài lãnh thổ nước này sẽ giúp nước này chống chịu tốt hơn trước các cuộc tấn công của Nga.

[Kyiv Independent: Denmark guarantees $113 million loan for Ukrainian defense company Fire Point]

11. Âu Châu cân nhắc hỗ trợ thêm cho Ukraine khi Tổng thống Trump bãi bỏ lệnh trừng phạt.

Ukraine cho biết họ không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào trước khi Nga phóng 16 hỏa tiễn đạn đạo vào Kyiv và khu vực xung quanh vào thứ Hai, ngày 19 tháng 10, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố việc chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ đã được nối lại.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, các cuộc tấn công mới nhất đã làm hư hại hơn 10 cơ sở năng lượng và khiến ít nhất 550.000 gia cư mất điện.

Đối với các chính phủ Âu Châu cam kết duy trì hỗ trợ cho Ukraine, vụ tấn công đã làm nổi bật một vấn đề cấp bách: các cam kết về tài trợ và vũ khí phải được chuyển hóa thành sự bảo vệ trong khi Washington giảm bớt áp lực kinh tế lên Mạc Tư Khoa và Kyiv báo cáo về sự chậm trễ trong việc giao hỏa tiễn của Mỹ.

Âu Châu đã vạch ra một số biện pháp đối phó, bao gồm các biện pháp trừng phạt bổ sung, đẩy nhanh việc cung cấp vũ khí phòng không từ Anh và việc giao máy bay chiến đấu từ Bỉ. Tuy nhiên, yêu cầu của Ukraine về khoản viện trợ thêm 70 tỷ euro (78 tỷ đô la) vào năm 2027 vẫn chưa được giải quyết.

Hoạt động tình báo được nối lại, nhưng việc giao hỏa tiễn vẫn còn gây tranh cãi.

Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press của đài NBC được phát sóng hôm Chúa Nhật, ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết sự hợp tác tình báo của Mỹ đã hoạt động trở lại sau một thời gian gián đoạn.

Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Marco Rubio đã bác bỏ thông tin đó, khẳng định Washington không tạm dừng việc chia sẻ thông tin tình báo. Những tuyên bố trái ngược này khiến người ta không chắc chắn thông tin nào đã bị gián đoạn và tại sao Ukraine không nhận được cảnh báo nào trước cuộc tấn công mới nhất.

Tình báo chỉ là một phần trong hệ thống phòng thủ của Ukraine chống lại hỏa tiễn đạn đạo, vì các kíp lái của họ cũng cần đủ hỏa tiễn đánh chặn để đối phó với các mối đe dọa đang đến.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với Bloomberg hôm Chúa Nhật, ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington đang trì hoãn việc phê duyệt một số hỏa tiễn đánh chặn Patriot đã được thanh toán thông qua Danh sách các yêu cầu ưu tiên của NATO dành cho Ukraine (hay PURL).

"Phía Mỹ chỉ chấp thuận việc giao một số mặt hàng, chứ không phải toàn bộ. Và đây không phải là vấn đề kỹ thuật," ông nói.

Tổng thống Zelenskiy làm rõ rằng Ukraine đang nhận được 12 hỏa tiễn đánh chặn Patriot mỗi tháng, xấp xỉ một phần tư lượng cung cấp hàng tháng dưới thời chính quyền Tổng thống Biden. Lời giải thích của ông chỉ ra một trở ngại mà nguồn tài trợ của Âu Châu không thể loại bỏ: các đồng minh có thể tài trợ cho việc mua sắm, nhưng sự chấp thuận và giao hàng của Mỹ vẫn là điều cần thiết.

Âu Châu bác bỏ việc nới lỏng trừng phạt và chuẩn bị áp đặt thêm các biện pháp hạn chế.

Tranh chấp về viện trợ quân sự diễn ra song song với sự bất đồng ngày càng gia tăng về các biện pháp trừng phạt.

Sắc lệnh hành pháp ngày 16 tháng 10 của Tổng thống Trump đã miễn trừ các lệnh trừng phạt và thuế quan mới quan trọng theo Đạo luật Graham trước thời hạn thực thi ngày 18 tháng 10. Tuy nhiên, các hạn chế hiện hành được áp đặt theo các sắc lệnh hành pháp trước đó vẫn được giữ nguyên.

Đạo luật này trao cho Tổng thống Trump quyền lực đáng kể để miễn trừ các hình phạt bổ sung, có nghĩa là việc thông qua đạo luật không bảo đảm rằng Mạc Tư Khoa sẽ phải đối mặt với tất cả các biện pháp mà Quốc hội đã cho phép.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu trước đó đã chỉ trích thỏa thuận về dầu diesel của Nga và cam kết duy trì các lệnh trừng phạt của riêng họ. Kết luận hội nghị thượng đỉnh ngày 15-16 tháng 10 bày tỏ sự tiếc nuối về việc tạm thời dỡ bỏ các hạn chế đối với dầu diesel của Mỹ và kêu gọi các biện pháp mạnh mẽ hơn đối với doanh thu năng lượng của Nga và hành vi trốn tránh lệnh trừng phạt.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết hôm thứ Sáu, ngày 16 tháng 10, rằng công việc đang được tiến hành để soạn thảo một gói trừng phạt bổ sung.

Theo hãng tin LaPresse, bà nói: "Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ bất kỳ lệnh trừng phạt nào cho đến khi Nga chấm dứt chiến tranh". Nội dung đầy đủ của gói biện pháp này và ngày thông qua không được nêu rõ trong phát biểu đó.

Đã cam kết cung cấp hỏa tiễn và máy bay, trong khi nguồn tài trợ lớn hơn vẫn đang được xem xét.

Bên cạnh việc chỉ trích Mạc Tư Khoa, Anh Quốc đã công bố những bước đi thiết thực.

Một tuyên bố của chính phủ ngày 13 tháng 10 đã nêu rõ kế hoạch chi 45 triệu bảng Anh (60 triệu đô la) để cung cấp hỏa tiễn đất đối không, trong đó 10 triệu bảng Anh (13 triệu đô la) được đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong mùa đông. Các bộ trưởng cũng được chỉ thị chuẩn bị thêm các biện pháp trừng phạt, hỗ trợ quân sự và các biện pháp tài chính khác.

Các hỏa tiễn này bao gồm hỏa tiễn đa năng hạng nhẹ (Lightweight Multirole Missiles) được sử dụng để chống lại máy bay điều khiển từ xa. Chúng có thể tăng cường khả năng phòng thủ của Ukraine, nhưng thông báo này không giải quyết được tình trạng thiếu hụt riêng biệt các hỏa tiễn đánh chặn Patriot để đối phó với các mối đe dọa hỏa tiễn đạn đạo.

Bỉ cũng cam kết sẽ nhận 10 máy bay chiến đấu F-16 vào cuối năm 2026, sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Bart De Wever và Tổng thống Zelenskiy tại Brussels.

Tổng thống Ukraine đã thúc giục Bỉ đẩy nhanh tiến độ giao hàng, nói rằng máy bay F-16 đang tỏ ra đặc biệt hiệu quả trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực của Nga.

Về vấn đề tài chính, Ủy ban Âu Châu đã chuyển 2,86 tỷ euro (3,2 tỷ đô la) cho việc mua sắm quân sự vào thứ Tư, ngày 14 tháng 10, thông qua khoản vay hỗ trợ Ukraine hiện có trị giá 90 tỷ euro (101 tỷ đô la).

Câu hỏi lớn hơn là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã yêu cầu Ủy ban Âu Châu đưa ra các đề xuất để thu hẹp khoảng thiếu hụt ngân sách 70 tỷ euro (78 tỷ đô la) của Ukraine cho năm 2027. Chỉ thị đó mở ra các cuộc đàm phán về hỗ trợ bổ sung. Nó không phải là một gói tài trợ đã được thống nhất.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico sau đó tuyên bố Slovakia và Hung Gia Lợi sẽ không tham gia sáng kiến này, nhấn mạnh những trở ngại chính trị trong việc bảo đảm nguồn kinh phí.

Đảng AfD sử dụng các thỏa thuận của Tổng thống Trump với Nga để thách thức lập trường của Âu Châu.

Các chính phủ Âu Châu cũng phải đối mặt với các đối thủ trong nước, những người viện dẫn đường lối của Tổng thống Trump như một hình mẫu.

Đảng cực hữu Thay thế cho Đức (AfD) của Đức lập luận rằng Berlin nên theo đuổi các thỏa thuận năng lượng riêng với Nga thay vì duy trì chính sách hiện tại.

Trong một tuyên bố ngày 15 tháng 10, đồng lãnh đạo đảng AfD, Tino Chrupalla, kêu gọi khôi phục hoạt động của đường ống dẫn khí Nord Stream không bị hư hại và đặt câu hỏi tại sao chỉ riêng Tổng thống Trump lại được phép ký kết các thỏa thuận với Nga trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng.

Theo báo Frankfurter Rundschau, AfD và Liên minh Sahra Wagenknecht cũng tìm cách cùng nhau bỏ phiếu tại Saxony-Anhalt để ủng hộ việc nối lại nguồn cung năng lượng từ Nga.

Cuộc bỏ phiếu khu vực như vậy không thể lật đổ các lệnh trừng phạt quốc gia hoặc của Liên Hiệp Âu Châu, nhưng nó cho thấy các quyết định của Washington đang được sử dụng để thách thức chúng về mặt chính trị.

Phản ứng của Âu Châu hiện phụ thuộc vào việc áp đặt thêm các biện pháp hạn chế, cung cấp vũ khí đã hứa và thống nhất cách thức tài trợ cho một năm kháng chiến nữa của Ukraine.

Vụ tấn công hôm thứ Hai đã cho thấy tính cấp thiết của những quyết định đó, đặc biệt là khi tiền viện trợ của Âu Châu vẫn phụ thuộc vào sự cho phép của Mỹ để có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.

[Kyiv Post: Europe Weighs More Ukraine Support as Trump Waives Sanctions]